نگاهی به گسترش همکاری جمهوری آذربایجان و چین در حوزه انرژی
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «گسترش همکاریهای جمهوری آذربایجان و چین در حوزه انرژی، از نفت و گاز تا انرژیهای تجدیدپذیر، با توافقات جدید میان شرکتهای دو کشور وارد مرحله تازهای شده است.»
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «گسترش همکاریهای جمهوری آذربایجان و چین در حوزه انرژی، از نفت و گاز تا انرژیهای تجدیدپذیر، با توافقات جدید میان شرکتهای دو کشور وارد مرحله تازهای شده است.»
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «بریکس، که در ابتدا به آن با نگاه طنزآمیز و بهعنوان نوعی «انبوه نامهای اختصاری توخالی» در عصر جهانیشدن برخورد شد و بعدها نسخهای ضعیفتر از باشگاههای جهانی مانند گروه ۷ تلقی شد، در سالهای اخیر، بهویژه از سوی دونالد ترامپ، بهعنوان تهدیدی بالقوه برای سلطه دلار آمریکا مورد توجه قرار گرفته و رسانههای غربی نیز در آستانه اجلاس ۲۰۲۶ بر اختلافات داخلی آن تمرکز کردهاند. با این حال، همه این برداشتها اهمیت واقعی بریکس یعنی نقش آن بهعنوان الگویی اولیه از نظم چندقطبی در حال ظهور را نادیده میگیرند.»
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: خروج نیروهای آمریکایی از عراق، پایان حضور نظامی مستقیم واشنگتن در این کشور را رقم زده است؛ اما اهرمهای مالی، سیاسی و امنیتی آمریکا همچنان میتواند بر آینده این کشور اثرگذار و مشکلآفرین باشد.
شورای راهبردی آنلاین-رصد: سرگئی لاوروف، وزیر امور خارجه روسیه در ماه ژوئیه و در آستانه سومین نشست روسیه و آفریقا که قرار است در پایان ماه اکتبر برگزار شود، به آفریقا سفر و از اتیوپی، نیجر، موزامبیک و بوروندی دیدار کرد. نخستین اجلاس روسیه و آفریقا در سال ۲۰۱۹ با حضور هر ۵۴ کشور آفریقایی برگزار شد و ۴۵ کشور در سطح سران دولتها در اجلاس شرکت کردند؛ در حالی که در دومین نشست، ۴۷ کشور و ۲۷ رئیس دولت حضور داشتند. در ۲۰ ژوئیه سال جاری، حضور بیش از ۳۰ کشور آفریقایی در سومین نشست تایید شد. کارشناسان معتقدند که سومین نشست بیشتر جنبهای تشریفاتی خواهد داشت، زیرا معیار سنجش موفقیت این اجلاس بهتدریج از تعداد شرکتکنندگان به ارزیابی گامهای عملیشده برای تعمیق همکاریها تغییر یافته است.»
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «مثلث راهبردی» چارچوبی شناختهشده برای توصیف ماهیت نظام معاصر قدرتهای بزرگ است که روابط میان مسکو، واشنگتن و پکن آن را شکل میدهد. تحولات سیاسی امروز بار دیگر مثلث قدرتهای بزرگ را به صحنه اصلی بازمیگرداند.
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «بیش از شش ماه از آغاز جنگ علیه ایران میگذرد و هیچ چشماندازی برای پایان آن دیده نمیشود. موج نخست درگیریها از ۲۸ فوریه تا آتشبس ۸ آوریل ادامه یافت و در ۸ ژوئیه، درگیریها از سر گرفته شد. از ۱۴ ژوئیه، ارتش آمریکا محاصره بنادر ایران را دوباره برقرار و حملات تقریبا روزانه را آغاز کرد؛ با این وجود، کندی تردد کشتیها همچنان ادامه دارد. امروز اهداف اولیه جنگ که شامل پایان دادن به برنامه هستهای ایران، نابودی صنعت موشکی و نیروی دریایی و قطع حمایت ایران از نیروهای نیابتی در خاورمیانه بود، کنار گذاشته شدهاند و عملیات نظامی آمریکا تقریبا بهطور انحصاری بر بازگشایی تنگه هرمز متمرکز است.»
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: پس از ماهها جنگ و فشار اقتصادی، وضعیت ایران و آمریکا میان دو منطق متعارض قرار گرفته است؛ واشنگتن بر تشدید فشار برای کسب امتیاز تأکید دارد و تهران مذاکره تحتفشار را نمیپذیرد.
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «با وجود تلاشهای ترکیه، علائم دریافتی از مسکو چشمانداز احیای دوباره «ابتکار غلات دریای سیاه» را تیره کرده است. حملات روسیه و اوکراین به بنادر، پایانههای بارگیری و کشتیهای دریای سیاه، صادرات مواد غذایی و عرضه جهانی غلات را مختل کرده و کشتیهای غیرنظامی کشورهای دیگر را نیز هدف قرار داده است. ترکیه بر اساس اختیارات اعطاشده به این کشور در کنوانسیون مونترو در سال ۱۹۳۶، کنترل تنگههای ترکیه، تنها مسیر دریایی میان دریای سیاه و مدیترانه، را در دست دارد. آنکارا در بخش بزرگی از جنگ روسیه و اوکراین خود را بهعنوان میانجی معرفی کرده است. با تشدید حملات در دریای سیاه، آنکارا در پی ایفای نقش بزرگتری در این میانجیگری است، اما موفقیت آن به آمادگی روسیه و اوکراین برای مذاکره بستگی دارد.»
شورای راهبردی آنلاین- گفتگو: یک کارشناس مسائل خاورمیانه در ارتباط با اخبار منتشر شده از سوی روزنامه انگلیسی گاردین مبنی بر احتمال روند عادیسازی روابط سوریه و عربستان سعودی بعد از عید فطر گفت؛ شکاف در مثلث نتانیاهو، ترامپ و بن سلمان موجب شده است که رهبران عربستان به دنبال تغییر رویکردهای منطقهای خود به ویژه در حوزههای پرآشوب مانند سوریه و یمن برآیند.
شورای راهبردی آنلاین- گفتگو: یک کارشناس مسائل بینالملل رقابتهای اقتصادی و برخی مسائل امنیتی و نظامی را از دلایل عمده نگرانی کشورهای منطقه نسبت به بازگشت آمریکا به برجام عنوان کرد و گفت: آنها خود را شرکای باسابقه اقتصادی و امنیتی غرب میدانند و این نگرانی را دارند که این توافق، غرب را نسبت به حفظ امنیت آنها کمتوجه کند و در مواجهه با ایران تنها بمانند.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: روز 4 فروردین 1394 بود که حملات همهجانبه هوایی ائتلافی از کشورهای منطقه به رهبری عربستان سعودی به یمن با نام «عملیات طوفان قاطعیت» آغاز شد. نقش آمریکا و اسرائیل در این جنگ «پشتیبانی» و تأمین تجهیزات و تسلیحات بود. قرار بود این عملیات در کمتر از چند هفته با دستیابی به نتایج ملموس و اهداف از پیش تعیینشده پایان یابد.
برسام محمدی – تحلیلگر مسائل بینالملل
شورای راهبردی آنلاین – رسانه ها: الحاق آمریکا به برنامه دفاع مشترک اتحادیه اروپا، سفر وزیر امور خارجه آمریکا به کی یف،ادعای واشنگتن درباره حضور نظامیان روسیه در مرز اوکراین، بیانیه قاطع گروه هفت ضد چین، توافق ژاپن، آمریکا و کره جنوبی برای همکاری نزدیک در قبال کره شمالی، طرح کمیسیون اروپا برای مقابله با گسترش نفوذ شرکتهای چینی درکشورهای عضو، نتانیاهو در آستانه فروپاشی سیاسی، اقدام اتحادیه اروپا در محکومیت شهرکسازی در سرزمینهای اشغالی، ادامه مذاکرات «وین» درباره برجام، سفر هیات آژانس بین المللی انرژی اتمی به تهران،اولین اظهار نظر رسمی سوریه درباره روابط با عربستان، سفر ناگهانی «محمد بن زاید » به عربستان برای گفتوگو درباره ایران، اولین مذاکرات مصر و ترکیه برای عادیسازی روابط پس از ۸ سال،تصمیم اپوزیسیون میانمار برای مقاومت مسلحانه ، درخواست افغانستان برای عضویت ناظر در شورای ترک وگفتگوی اردوغان و مرکل از مهمترین خبرهای روابط خارجي بود که در رسانه ها بازتاب يافت. در ادامه گزيده اي از آنها را مرور مي کنيم.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: نیکاس دندیاس، وزیر خارجه یونان در سفر به عربستان سعودی دو موافقتنامه را در راستای همکاریهای نظامی میان دو کشور امضا کرد. بر اساس سند امضا شده، قرار بر این است که یونان یکی از موشکهای پاتریوت دریافتی از آمریکا را به عربستان تحویل دهد، اقدامی که میتواند نتیجه ناکامی عربستان در برابر موشکها و پهپادهای یمنی باشد. سامانههای ضد هوایی «پاتریوت» ساخت آمریکا برای محافظت از مهمترین تأسیسات نفتی عربستان استفاده میشود و سامانههای یونانی برای حفاظت از سایر مراکز نظامی و مهم این کشور مورداستفاده قرار خواهد گرفت. عربستان در ماههای اخیر زیر بار حملات موشکی و پهپادی نیروهای مسلح یمن قرار داشته و هرگز نتوانسته است با سامانههای دفاعی خود مانع از این حملات تأثیرگذار شود.
محمود فاضلی – تحلیلگر مسائل بینالملل
شورای راهبردی آنلاین – گفتگو: یک تحلیلگر مسائل غرب آسیا با بیان اینکه عربستان مهد تفکر داعشی است و رویکرد محمد بن سلمان برای اصلاحات اجتماعی تناقضآمیز است، گفت: در عربستان پتانسیل تحولات بزرگ سیاسی – اجتماعی وجود دارد، اما به زور و با صرف مبالغ هنگفت و تبلیغات دروغین مانع از آن شدهاند.
شورای راهبردی آنلاین – رصد: سرگئی لاوروف، وزیر امور خارجه روسیه، اوایل مارس از سه کشور عربی امارات، قطر و عربستان سعودی دیدار کرد. وی در طول اقامت خود در عربستان، در نشستی با همتایان خود از ترکیه و قطر نیز شرکت کرد. پس از این گفتگوها، قالب مشورتی سه جانبه جدید در خصوص سوریه اعلام شد. قبل از سفر لاوروف، وزرای امورخارجه کشورهای فوق در ابتدای سال از مسکو دیدار کرده بودند.
شورای راهبردی آنلاین – گفتگو: یک تحلیلگر مسائل غرب آسیا تأکید کرد: کودتای اخیر در اردن نوعی گوشمالی به عبدالله دوم از سوی محمد بن سلمان، محمد بن زاید و طیفی از سران آمریکا با همکاری نتانياهو بود.
شورای راهبردی آنلاین – رصد: انتخابات پیامدهایی دارد و پیامد انتخاب بایدن برای هیچ جا بهاندازه عربستان و اسرائیل نگرانکننده نیست. طی هفتههای گذشته، رئیسجمهور آمریکا برای بنیامین نتانیاهو، نخستوزیر اسرائیل و محمد بن سلمان، ولیعهد عربستان، (دو عامل مخرب منطقه) نشان داده است که خوشیهای دوران ترامپ به سر رسیده است.
شورای راهبردی آنلاین – رصد: دولت جدید آمریکا سه اقدام مهم در خصوص عربستان سعودی را دنبال کرده است. انتشار گزارش محرمانه در مورد قتل جمال خاشقچی، ستون نویس واشنگتنپست در سال 2018؛ اعلام واکنش آمریکا به این گزارش قتل و توضیح آن برای ملک سلمان پادشاه عربستان؛ زمانبندی این اقدامات حائز اهمیت است، زیرا دولت آمریکا میخواهد نشان دهد که طرفین دخیل در این قتل را پاسخگو خواهد ساخت، اما درعینحال، بایدن به دنبال منافع بلندمدت آمریکا در منطقه بحرانی خاورمیانه است که عربستان در آن شریک اصلی واشنگتن محسوب میشود.
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «گسترش همکاریهای جمهوری آذربایجان و چین در حوزه انرژی، از نفت و گاز تا انرژیهای تجدیدپذیر، با توافقات جدید میان شرکتهای دو کشور وارد مرحله تازهای شده است.»
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «بریکس، که در ابتدا به آن با نگاه طنزآمیز و بهعنوان نوعی «انبوه نامهای اختصاری توخالی» در عصر جهانیشدن برخورد شد و بعدها نسخهای ضعیفتر از باشگاههای جهانی مانند گروه ۷ تلقی شد، در سالهای اخیر، بهویژه از سوی دونالد ترامپ، بهعنوان تهدیدی بالقوه برای سلطه دلار آمریکا مورد توجه قرار گرفته و رسانههای غربی نیز در آستانه اجلاس ۲۰۲۶ بر اختلافات داخلی آن تمرکز کردهاند. با این حال، همه این برداشتها اهمیت واقعی بریکس یعنی نقش آن بهعنوان الگویی اولیه از نظم چندقطبی در حال ظهور را نادیده میگیرند.»
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: خروج نیروهای آمریکایی از عراق، پایان حضور نظامی مستقیم واشنگتن در این کشور را رقم زده است؛ اما اهرمهای مالی، سیاسی و امنیتی آمریکا همچنان میتواند بر آینده این کشور اثرگذار و مشکلآفرین باشد.
شورای راهبردی آنلاین-رصد: سرگئی لاوروف، وزیر امور خارجه روسیه در ماه ژوئیه و در آستانه سومین نشست روسیه و آفریقا که قرار است در پایان ماه اکتبر برگزار شود، به آفریقا سفر و از اتیوپی، نیجر، موزامبیک و بوروندی دیدار کرد. نخستین اجلاس روسیه و آفریقا در سال ۲۰۱۹ با حضور هر ۵۴ کشور آفریقایی برگزار شد و ۴۵ کشور در سطح سران دولتها در اجلاس شرکت کردند؛ در حالی که در دومین نشست، ۴۷ کشور و ۲۷ رئیس دولت حضور داشتند. در ۲۰ ژوئیه سال جاری، حضور بیش از ۳۰ کشور آفریقایی در سومین نشست تایید شد. کارشناسان معتقدند که سومین نشست بیشتر جنبهای تشریفاتی خواهد داشت، زیرا معیار سنجش موفقیت این اجلاس بهتدریج از تعداد شرکتکنندگان به ارزیابی گامهای عملیشده برای تعمیق همکاریها تغییر یافته است.»
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «مثلث راهبردی» چارچوبی شناختهشده برای توصیف ماهیت نظام معاصر قدرتهای بزرگ است که روابط میان مسکو، واشنگتن و پکن آن را شکل میدهد. تحولات سیاسی امروز بار دیگر مثلث قدرتهای بزرگ را به صحنه اصلی بازمیگرداند.
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «بیش از شش ماه از آغاز جنگ علیه ایران میگذرد و هیچ چشماندازی برای پایان آن دیده نمیشود. موج نخست درگیریها از ۲۸ فوریه تا آتشبس ۸ آوریل ادامه یافت و در ۸ ژوئیه، درگیریها از سر گرفته شد. از ۱۴ ژوئیه، ارتش آمریکا محاصره بنادر ایران را دوباره برقرار و حملات تقریبا روزانه را آغاز کرد؛ با این وجود، کندی تردد کشتیها همچنان ادامه دارد. امروز اهداف اولیه جنگ که شامل پایان دادن به برنامه هستهای ایران، نابودی صنعت موشکی و نیروی دریایی و قطع حمایت ایران از نیروهای نیابتی در خاورمیانه بود، کنار گذاشته شدهاند و عملیات نظامی آمریکا تقریبا بهطور انحصاری بر بازگشایی تنگه هرمز متمرکز است.»
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: پس از ماهها جنگ و فشار اقتصادی، وضعیت ایران و آمریکا میان دو منطق متعارض قرار گرفته است؛ واشنگتن بر تشدید فشار برای کسب امتیاز تأکید دارد و تهران مذاکره تحتفشار را نمیپذیرد.
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «با وجود تلاشهای ترکیه، علائم دریافتی از مسکو چشمانداز احیای دوباره «ابتکار غلات دریای سیاه» را تیره کرده است. حملات روسیه و اوکراین به بنادر، پایانههای بارگیری و کشتیهای دریای سیاه، صادرات مواد غذایی و عرضه جهانی غلات را مختل کرده و کشتیهای غیرنظامی کشورهای دیگر را نیز هدف قرار داده است. ترکیه بر اساس اختیارات اعطاشده به این کشور در کنوانسیون مونترو در سال ۱۹۳۶، کنترل تنگههای ترکیه، تنها مسیر دریایی میان دریای سیاه و مدیترانه، را در دست دارد. آنکارا در بخش بزرگی از جنگ روسیه و اوکراین خود را بهعنوان میانجی معرفی کرده است. با تشدید حملات در دریای سیاه، آنکارا در پی ایفای نقش بزرگتری در این میانجیگری است، اما موفقیت آن به آمادگی روسیه و اوکراین برای مذاکره بستگی دارد.»
شورای راهبردی آنلاین- گفتگو: یک کارشناس مسائل خاورمیانه در ارتباط با اخبار منتشر شده از سوی روزنامه انگلیسی گاردین مبنی بر احتمال روند عادیسازی روابط سوریه و عربستان سعودی بعد از عید فطر گفت؛ شکاف در مثلث نتانیاهو، ترامپ و بن سلمان موجب شده است که رهبران عربستان به دنبال تغییر رویکردهای منطقهای خود به ویژه در حوزههای پرآشوب مانند سوریه و یمن برآیند.
شورای راهبردی آنلاین- گفتگو: یک کارشناس مسائل بینالملل رقابتهای اقتصادی و برخی مسائل امنیتی و نظامی را از دلایل عمده نگرانی کشورهای منطقه نسبت به بازگشت آمریکا به برجام عنوان کرد و گفت: آنها خود را شرکای باسابقه اقتصادی و امنیتی غرب میدانند و این نگرانی را دارند که این توافق، غرب را نسبت به حفظ امنیت آنها کمتوجه کند و در مواجهه با ایران تنها بمانند.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: روز 4 فروردین 1394 بود که حملات همهجانبه هوایی ائتلافی از کشورهای منطقه به رهبری عربستان سعودی به یمن با نام «عملیات طوفان قاطعیت» آغاز شد. نقش آمریکا و اسرائیل در این جنگ «پشتیبانی» و تأمین تجهیزات و تسلیحات بود. قرار بود این عملیات در کمتر از چند هفته با دستیابی به نتایج ملموس و اهداف از پیش تعیینشده پایان یابد.
برسام محمدی – تحلیلگر مسائل بینالملل
شورای راهبردی آنلاین – رسانه ها: الحاق آمریکا به برنامه دفاع مشترک اتحادیه اروپا، سفر وزیر امور خارجه آمریکا به کی یف،ادعای واشنگتن درباره حضور نظامیان روسیه در مرز اوکراین، بیانیه قاطع گروه هفت ضد چین، توافق ژاپن، آمریکا و کره جنوبی برای همکاری نزدیک در قبال کره شمالی، طرح کمیسیون اروپا برای مقابله با گسترش نفوذ شرکتهای چینی درکشورهای عضو، نتانیاهو در آستانه فروپاشی سیاسی، اقدام اتحادیه اروپا در محکومیت شهرکسازی در سرزمینهای اشغالی، ادامه مذاکرات «وین» درباره برجام، سفر هیات آژانس بین المللی انرژی اتمی به تهران،اولین اظهار نظر رسمی سوریه درباره روابط با عربستان، سفر ناگهانی «محمد بن زاید » به عربستان برای گفتوگو درباره ایران، اولین مذاکرات مصر و ترکیه برای عادیسازی روابط پس از ۸ سال،تصمیم اپوزیسیون میانمار برای مقاومت مسلحانه ، درخواست افغانستان برای عضویت ناظر در شورای ترک وگفتگوی اردوغان و مرکل از مهمترین خبرهای روابط خارجي بود که در رسانه ها بازتاب يافت. در ادامه گزيده اي از آنها را مرور مي کنيم.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: نیکاس دندیاس، وزیر خارجه یونان در سفر به عربستان سعودی دو موافقتنامه را در راستای همکاریهای نظامی میان دو کشور امضا کرد. بر اساس سند امضا شده، قرار بر این است که یونان یکی از موشکهای پاتریوت دریافتی از آمریکا را به عربستان تحویل دهد، اقدامی که میتواند نتیجه ناکامی عربستان در برابر موشکها و پهپادهای یمنی باشد. سامانههای ضد هوایی «پاتریوت» ساخت آمریکا برای محافظت از مهمترین تأسیسات نفتی عربستان استفاده میشود و سامانههای یونانی برای حفاظت از سایر مراکز نظامی و مهم این کشور مورداستفاده قرار خواهد گرفت. عربستان در ماههای اخیر زیر بار حملات موشکی و پهپادی نیروهای مسلح یمن قرار داشته و هرگز نتوانسته است با سامانههای دفاعی خود مانع از این حملات تأثیرگذار شود.
محمود فاضلی – تحلیلگر مسائل بینالملل
شورای راهبردی آنلاین – گفتگو: یک تحلیلگر مسائل غرب آسیا با بیان اینکه عربستان مهد تفکر داعشی است و رویکرد محمد بن سلمان برای اصلاحات اجتماعی تناقضآمیز است، گفت: در عربستان پتانسیل تحولات بزرگ سیاسی – اجتماعی وجود دارد، اما به زور و با صرف مبالغ هنگفت و تبلیغات دروغین مانع از آن شدهاند.
شورای راهبردی آنلاین – رصد: سرگئی لاوروف، وزیر امور خارجه روسیه، اوایل مارس از سه کشور عربی امارات، قطر و عربستان سعودی دیدار کرد. وی در طول اقامت خود در عربستان، در نشستی با همتایان خود از ترکیه و قطر نیز شرکت کرد. پس از این گفتگوها، قالب مشورتی سه جانبه جدید در خصوص سوریه اعلام شد. قبل از سفر لاوروف، وزرای امورخارجه کشورهای فوق در ابتدای سال از مسکو دیدار کرده بودند.
شورای راهبردی آنلاین – گفتگو: یک تحلیلگر مسائل غرب آسیا تأکید کرد: کودتای اخیر در اردن نوعی گوشمالی به عبدالله دوم از سوی محمد بن سلمان، محمد بن زاید و طیفی از سران آمریکا با همکاری نتانياهو بود.
شورای راهبردی آنلاین – رصد: انتخابات پیامدهایی دارد و پیامد انتخاب بایدن برای هیچ جا بهاندازه عربستان و اسرائیل نگرانکننده نیست. طی هفتههای گذشته، رئیسجمهور آمریکا برای بنیامین نتانیاهو، نخستوزیر اسرائیل و محمد بن سلمان، ولیعهد عربستان، (دو عامل مخرب منطقه) نشان داده است که خوشیهای دوران ترامپ به سر رسیده است.
شورای راهبردی آنلاین – رصد: دولت جدید آمریکا سه اقدام مهم در خصوص عربستان سعودی را دنبال کرده است. انتشار گزارش محرمانه در مورد قتل جمال خاشقچی، ستون نویس واشنگتنپست در سال 2018؛ اعلام واکنش آمریکا به این گزارش قتل و توضیح آن برای ملک سلمان پادشاه عربستان؛ زمانبندی این اقدامات حائز اهمیت است، زیرا دولت آمریکا میخواهد نشان دهد که طرفین دخیل در این قتل را پاسخگو خواهد ساخت، اما درعینحال، بایدن به دنبال منافع بلندمدت آمریکا در منطقه بحرانی خاورمیانه است که عربستان در آن شریک اصلی واشنگتن محسوب میشود.
شورای راهبردی آنلاین- گفتگو: یک کارشناس مسائل خاورمیانه در ارتباط با اخبار منتشر شده از سوی روزنامه انگلیسی گاردین مبنی بر احتمال روند عادیسازی روابط سوریه و عربستان سعودی بعد از عید فطر گفت؛ شکاف در مثلث نتانیاهو، ترامپ و بن سلمان موجب شده است که رهبران عربستان به دنبال تغییر رویکردهای منطقهای خود به ویژه در حوزههای پرآشوب مانند سوریه و یمن برآیند.
شورای راهبردی آنلاین- گفتگو: یک کارشناس مسائل بینالملل رقابتهای اقتصادی و برخی مسائل امنیتی و نظامی را از دلایل عمده نگرانی کشورهای منطقه نسبت به بازگشت آمریکا به برجام عنوان کرد و گفت: آنها خود را شرکای باسابقه اقتصادی و امنیتی غرب میدانند و این نگرانی را دارند که این توافق، غرب را نسبت به حفظ امنیت آنها کمتوجه کند و در مواجهه با ایران تنها بمانند.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: روز 4 فروردین 1394 بود که حملات همهجانبه هوایی ائتلافی از کشورهای منطقه به رهبری عربستان سعودی به یمن با نام «عملیات طوفان قاطعیت» آغاز شد. نقش آمریکا و اسرائیل در این جنگ «پشتیبانی» و تأمین تجهیزات و تسلیحات بود. قرار بود این عملیات در کمتر از چند هفته با دستیابی به نتایج ملموس و اهداف از پیش تعیینشده پایان یابد.
برسام محمدی – تحلیلگر مسائل بینالملل
شورای راهبردی آنلاین – رسانه ها: الحاق آمریکا به برنامه دفاع مشترک اتحادیه اروپا، سفر وزیر امور خارجه آمریکا به کی یف،ادعای واشنگتن درباره حضور نظامیان روسیه در مرز اوکراین، بیانیه قاطع گروه هفت ضد چین، توافق ژاپن، آمریکا و کره جنوبی برای همکاری نزدیک در قبال کره شمالی، طرح کمیسیون اروپا برای مقابله با گسترش نفوذ شرکتهای چینی درکشورهای عضو، نتانیاهو در آستانه فروپاشی سیاسی، اقدام اتحادیه اروپا در محکومیت شهرکسازی در سرزمینهای اشغالی، ادامه مذاکرات «وین» درباره برجام، سفر هیات آژانس بین المللی انرژی اتمی به تهران،اولین اظهار نظر رسمی سوریه درباره روابط با عربستان، سفر ناگهانی «محمد بن زاید » به عربستان برای گفتوگو درباره ایران، اولین مذاکرات مصر و ترکیه برای عادیسازی روابط پس از ۸ سال،تصمیم اپوزیسیون میانمار برای مقاومت مسلحانه ، درخواست افغانستان برای عضویت ناظر در شورای ترک وگفتگوی اردوغان و مرکل از مهمترین خبرهای روابط خارجي بود که در رسانه ها بازتاب يافت. در ادامه گزيده اي از آنها را مرور مي کنيم.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: نیکاس دندیاس، وزیر خارجه یونان در سفر به عربستان سعودی دو موافقتنامه را در راستای همکاریهای نظامی میان دو کشور امضا کرد. بر اساس سند امضا شده، قرار بر این است که یونان یکی از موشکهای پاتریوت دریافتی از آمریکا را به عربستان تحویل دهد، اقدامی که میتواند نتیجه ناکامی عربستان در برابر موشکها و پهپادهای یمنی باشد. سامانههای ضد هوایی «پاتریوت» ساخت آمریکا برای محافظت از مهمترین تأسیسات نفتی عربستان استفاده میشود و سامانههای یونانی برای حفاظت از سایر مراکز نظامی و مهم این کشور مورداستفاده قرار خواهد گرفت. عربستان در ماههای اخیر زیر بار حملات موشکی و پهپادی نیروهای مسلح یمن قرار داشته و هرگز نتوانسته است با سامانههای دفاعی خود مانع از این حملات تأثیرگذار شود.
محمود فاضلی – تحلیلگر مسائل بینالملل
شورای راهبردی آنلاین – گفتگو: یک تحلیلگر مسائل غرب آسیا با بیان اینکه عربستان مهد تفکر داعشی است و رویکرد محمد بن سلمان برای اصلاحات اجتماعی تناقضآمیز است، گفت: در عربستان پتانسیل تحولات بزرگ سیاسی – اجتماعی وجود دارد، اما به زور و با صرف مبالغ هنگفت و تبلیغات دروغین مانع از آن شدهاند.
شورای راهبردی آنلاین – رصد: سرگئی لاوروف، وزیر امور خارجه روسیه، اوایل مارس از سه کشور عربی امارات، قطر و عربستان سعودی دیدار کرد. وی در طول اقامت خود در عربستان، در نشستی با همتایان خود از ترکیه و قطر نیز شرکت کرد. پس از این گفتگوها، قالب مشورتی سه جانبه جدید در خصوص سوریه اعلام شد. قبل از سفر لاوروف، وزرای امورخارجه کشورهای فوق در ابتدای سال از مسکو دیدار کرده بودند.
شورای راهبردی آنلاین – گفتگو: یک تحلیلگر مسائل غرب آسیا تأکید کرد: کودتای اخیر در اردن نوعی گوشمالی به عبدالله دوم از سوی محمد بن سلمان، محمد بن زاید و طیفی از سران آمریکا با همکاری نتانياهو بود.
شورای راهبردی آنلاین – رصد: انتخابات پیامدهایی دارد و پیامد انتخاب بایدن برای هیچ جا بهاندازه عربستان و اسرائیل نگرانکننده نیست. طی هفتههای گذشته، رئیسجمهور آمریکا برای بنیامین نتانیاهو، نخستوزیر اسرائیل و محمد بن سلمان، ولیعهد عربستان، (دو عامل مخرب منطقه) نشان داده است که خوشیهای دوران ترامپ به سر رسیده است.
شورای راهبردی آنلاین – رصد: دولت جدید آمریکا سه اقدام مهم در خصوص عربستان سعودی را دنبال کرده است. انتشار گزارش محرمانه در مورد قتل جمال خاشقچی، ستون نویس واشنگتنپست در سال 2018؛ اعلام واکنش آمریکا به این گزارش قتل و توضیح آن برای ملک سلمان پادشاه عربستان؛ زمانبندی این اقدامات حائز اهمیت است، زیرا دولت آمریکا میخواهد نشان دهد که طرفین دخیل در این قتل را پاسخگو خواهد ساخت، اما درعینحال، بایدن به دنبال منافع بلندمدت آمریکا در منطقه بحرانی خاورمیانه است که عربستان در آن شریک اصلی واشنگتن محسوب میشود.
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «گسترش همکاریهای جمهوری آذربایجان و چین در حوزه انرژی، از نفت و گاز تا انرژیهای تجدیدپذیر، با توافقات جدید میان شرکتهای دو کشور وارد مرحله تازهای شده است.»
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «بریکس، که در ابتدا به آن با نگاه طنزآمیز و بهعنوان نوعی «انبوه نامهای اختصاری توخالی» در عصر جهانیشدن برخورد شد و بعدها نسخهای ضعیفتر از باشگاههای جهانی مانند گروه ۷ تلقی شد، در سالهای اخیر، بهویژه از سوی دونالد ترامپ، بهعنوان تهدیدی بالقوه برای سلطه دلار آمریکا مورد توجه قرار گرفته و رسانههای غربی نیز در آستانه اجلاس ۲۰۲۶ بر اختلافات داخلی آن تمرکز کردهاند. با این حال، همه این برداشتها اهمیت واقعی بریکس یعنی نقش آن بهعنوان الگویی اولیه از نظم چندقطبی در حال ظهور را نادیده میگیرند.»
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: خروج نیروهای آمریکایی از عراق، پایان حضور نظامی مستقیم واشنگتن در این کشور را رقم زده است؛ اما اهرمهای مالی، سیاسی و امنیتی آمریکا همچنان میتواند بر آینده این کشور اثرگذار و مشکلآفرین باشد.
شورای راهبردی آنلاین-رصد: سرگئی لاوروف، وزیر امور خارجه روسیه در ماه ژوئیه و در آستانه سومین نشست روسیه و آفریقا که قرار است در پایان ماه اکتبر برگزار شود، به آفریقا سفر و از اتیوپی، نیجر، موزامبیک و بوروندی دیدار کرد. نخستین اجلاس روسیه و آفریقا در سال ۲۰۱۹ با حضور هر ۵۴ کشور آفریقایی برگزار شد و ۴۵ کشور در سطح سران دولتها در اجلاس شرکت کردند؛ در حالی که در دومین نشست، ۴۷ کشور و ۲۷ رئیس دولت حضور داشتند. در ۲۰ ژوئیه سال جاری، حضور بیش از ۳۰ کشور آفریقایی در سومین نشست تایید شد. کارشناسان معتقدند که سومین نشست بیشتر جنبهای تشریفاتی خواهد داشت، زیرا معیار سنجش موفقیت این اجلاس بهتدریج از تعداد شرکتکنندگان به ارزیابی گامهای عملیشده برای تعمیق همکاریها تغییر یافته است.»
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «مثلث راهبردی» چارچوبی شناختهشده برای توصیف ماهیت نظام معاصر قدرتهای بزرگ است که روابط میان مسکو، واشنگتن و پکن آن را شکل میدهد. تحولات سیاسی امروز بار دیگر مثلث قدرتهای بزرگ را به صحنه اصلی بازمیگرداند.
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «بیش از شش ماه از آغاز جنگ علیه ایران میگذرد و هیچ چشماندازی برای پایان آن دیده نمیشود. موج نخست درگیریها از ۲۸ فوریه تا آتشبس ۸ آوریل ادامه یافت و در ۸ ژوئیه، درگیریها از سر گرفته شد. از ۱۴ ژوئیه، ارتش آمریکا محاصره بنادر ایران را دوباره برقرار و حملات تقریبا روزانه را آغاز کرد؛ با این وجود، کندی تردد کشتیها همچنان ادامه دارد. امروز اهداف اولیه جنگ که شامل پایان دادن به برنامه هستهای ایران، نابودی صنعت موشکی و نیروی دریایی و قطع حمایت ایران از نیروهای نیابتی در خاورمیانه بود، کنار گذاشته شدهاند و عملیات نظامی آمریکا تقریبا بهطور انحصاری بر بازگشایی تنگه هرمز متمرکز است.»
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: پس از ماهها جنگ و فشار اقتصادی، وضعیت ایران و آمریکا میان دو منطق متعارض قرار گرفته است؛ واشنگتن بر تشدید فشار برای کسب امتیاز تأکید دارد و تهران مذاکره تحتفشار را نمیپذیرد.
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «با وجود تلاشهای ترکیه، علائم دریافتی از مسکو چشمانداز احیای دوباره «ابتکار غلات دریای سیاه» را تیره کرده است. حملات روسیه و اوکراین به بنادر، پایانههای بارگیری و کشتیهای دریای سیاه، صادرات مواد غذایی و عرضه جهانی غلات را مختل کرده و کشتیهای غیرنظامی کشورهای دیگر را نیز هدف قرار داده است. ترکیه بر اساس اختیارات اعطاشده به این کشور در کنوانسیون مونترو در سال ۱۹۳۶، کنترل تنگههای ترکیه، تنها مسیر دریایی میان دریای سیاه و مدیترانه، را در دست دارد. آنکارا در بخش بزرگی از جنگ روسیه و اوکراین خود را بهعنوان میانجی معرفی کرده است. با تشدید حملات در دریای سیاه، آنکارا در پی ایفای نقش بزرگتری در این میانجیگری است، اما موفقیت آن به آمادگی روسیه و اوکراین برای مذاکره بستگی دارد.»
شورای راهبردی آنلاین- گفتگو: یک کارشناس مسائل خاورمیانه در ارتباط با اخبار منتشر شده از سوی روزنامه انگلیسی گاردین مبنی بر احتمال روند عادیسازی روابط سوریه و عربستان سعودی بعد از عید فطر گفت؛ شکاف در مثلث نتانیاهو، ترامپ و بن سلمان موجب شده است که رهبران عربستان به دنبال تغییر رویکردهای منطقهای خود به ویژه در حوزههای پرآشوب مانند سوریه و یمن برآیند.
شورای راهبردی آنلاین- گفتگو: یک کارشناس مسائل بینالملل رقابتهای اقتصادی و برخی مسائل امنیتی و نظامی را از دلایل عمده نگرانی کشورهای منطقه نسبت به بازگشت آمریکا به برجام عنوان کرد و گفت: آنها خود را شرکای باسابقه اقتصادی و امنیتی غرب میدانند و این نگرانی را دارند که این توافق، غرب را نسبت به حفظ امنیت آنها کمتوجه کند و در مواجهه با ایران تنها بمانند.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: روز 4 فروردین 1394 بود که حملات همهجانبه هوایی ائتلافی از کشورهای منطقه به رهبری عربستان سعودی به یمن با نام «عملیات طوفان قاطعیت» آغاز شد. نقش آمریکا و اسرائیل در این جنگ «پشتیبانی» و تأمین تجهیزات و تسلیحات بود. قرار بود این عملیات در کمتر از چند هفته با دستیابی به نتایج ملموس و اهداف از پیش تعیینشده پایان یابد.
برسام محمدی – تحلیلگر مسائل بینالملل
شورای راهبردی آنلاین – رسانه ها: الحاق آمریکا به برنامه دفاع مشترک اتحادیه اروپا، سفر وزیر امور خارجه آمریکا به کی یف،ادعای واشنگتن درباره حضور نظامیان روسیه در مرز اوکراین، بیانیه قاطع گروه هفت ضد چین، توافق ژاپن، آمریکا و کره جنوبی برای همکاری نزدیک در قبال کره شمالی، طرح کمیسیون اروپا برای مقابله با گسترش نفوذ شرکتهای چینی درکشورهای عضو، نتانیاهو در آستانه فروپاشی سیاسی، اقدام اتحادیه اروپا در محکومیت شهرکسازی در سرزمینهای اشغالی، ادامه مذاکرات «وین» درباره برجام، سفر هیات آژانس بین المللی انرژی اتمی به تهران،اولین اظهار نظر رسمی سوریه درباره روابط با عربستان، سفر ناگهانی «محمد بن زاید » به عربستان برای گفتوگو درباره ایران، اولین مذاکرات مصر و ترکیه برای عادیسازی روابط پس از ۸ سال،تصمیم اپوزیسیون میانمار برای مقاومت مسلحانه ، درخواست افغانستان برای عضویت ناظر در شورای ترک وگفتگوی اردوغان و مرکل از مهمترین خبرهای روابط خارجي بود که در رسانه ها بازتاب يافت. در ادامه گزيده اي از آنها را مرور مي کنيم.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: نیکاس دندیاس، وزیر خارجه یونان در سفر به عربستان سعودی دو موافقتنامه را در راستای همکاریهای نظامی میان دو کشور امضا کرد. بر اساس سند امضا شده، قرار بر این است که یونان یکی از موشکهای پاتریوت دریافتی از آمریکا را به عربستان تحویل دهد، اقدامی که میتواند نتیجه ناکامی عربستان در برابر موشکها و پهپادهای یمنی باشد. سامانههای ضد هوایی «پاتریوت» ساخت آمریکا برای محافظت از مهمترین تأسیسات نفتی عربستان استفاده میشود و سامانههای یونانی برای حفاظت از سایر مراکز نظامی و مهم این کشور مورداستفاده قرار خواهد گرفت. عربستان در ماههای اخیر زیر بار حملات موشکی و پهپادی نیروهای مسلح یمن قرار داشته و هرگز نتوانسته است با سامانههای دفاعی خود مانع از این حملات تأثیرگذار شود.
محمود فاضلی – تحلیلگر مسائل بینالملل
شورای راهبردی آنلاین – گفتگو: یک تحلیلگر مسائل غرب آسیا با بیان اینکه عربستان مهد تفکر داعشی است و رویکرد محمد بن سلمان برای اصلاحات اجتماعی تناقضآمیز است، گفت: در عربستان پتانسیل تحولات بزرگ سیاسی – اجتماعی وجود دارد، اما به زور و با صرف مبالغ هنگفت و تبلیغات دروغین مانع از آن شدهاند.
شورای راهبردی آنلاین – رصد: سرگئی لاوروف، وزیر امور خارجه روسیه، اوایل مارس از سه کشور عربی امارات، قطر و عربستان سعودی دیدار کرد. وی در طول اقامت خود در عربستان، در نشستی با همتایان خود از ترکیه و قطر نیز شرکت کرد. پس از این گفتگوها، قالب مشورتی سه جانبه جدید در خصوص سوریه اعلام شد. قبل از سفر لاوروف، وزرای امورخارجه کشورهای فوق در ابتدای سال از مسکو دیدار کرده بودند.
شورای راهبردی آنلاین – گفتگو: یک تحلیلگر مسائل غرب آسیا تأکید کرد: کودتای اخیر در اردن نوعی گوشمالی به عبدالله دوم از سوی محمد بن سلمان، محمد بن زاید و طیفی از سران آمریکا با همکاری نتانياهو بود.
شورای راهبردی آنلاین – رصد: انتخابات پیامدهایی دارد و پیامد انتخاب بایدن برای هیچ جا بهاندازه عربستان و اسرائیل نگرانکننده نیست. طی هفتههای گذشته، رئیسجمهور آمریکا برای بنیامین نتانیاهو، نخستوزیر اسرائیل و محمد بن سلمان، ولیعهد عربستان، (دو عامل مخرب منطقه) نشان داده است که خوشیهای دوران ترامپ به سر رسیده است.
شورای راهبردی آنلاین – رصد: دولت جدید آمریکا سه اقدام مهم در خصوص عربستان سعودی را دنبال کرده است. انتشار گزارش محرمانه در مورد قتل جمال خاشقچی، ستون نویس واشنگتنپست در سال 2018؛ اعلام واکنش آمریکا به این گزارش قتل و توضیح آن برای ملک سلمان پادشاه عربستان؛ زمانبندی این اقدامات حائز اهمیت است، زیرا دولت آمریکا میخواهد نشان دهد که طرفین دخیل در این قتل را پاسخگو خواهد ساخت، اما درعینحال، بایدن به دنبال منافع بلندمدت آمریکا در منطقه بحرانی خاورمیانه است که عربستان در آن شریک اصلی واشنگتن محسوب میشود.
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «گسترش همکاریهای جمهوری آذربایجان و چین در حوزه انرژی، از نفت و گاز تا انرژیهای تجدیدپذیر، با توافقات جدید میان شرکتهای دو کشور وارد مرحله تازهای شده است.»
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «بریکس، که در ابتدا به آن با نگاه طنزآمیز و بهعنوان نوعی «انبوه نامهای اختصاری توخالی» در عصر جهانیشدن برخورد شد و بعدها نسخهای ضعیفتر از باشگاههای جهانی مانند گروه ۷ تلقی شد، در سالهای اخیر، بهویژه از سوی دونالد ترامپ، بهعنوان تهدیدی بالقوه برای سلطه دلار آمریکا مورد توجه قرار گرفته و رسانههای غربی نیز در آستانه اجلاس ۲۰۲۶ بر اختلافات داخلی آن تمرکز کردهاند. با این حال، همه این برداشتها اهمیت واقعی بریکس یعنی نقش آن بهعنوان الگویی اولیه از نظم چندقطبی در حال ظهور را نادیده میگیرند.»
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: خروج نیروهای آمریکایی از عراق، پایان حضور نظامی مستقیم واشنگتن در این کشور را رقم زده است؛ اما اهرمهای مالی، سیاسی و امنیتی آمریکا همچنان میتواند بر آینده این کشور اثرگذار و مشکلآفرین باشد.
شورای راهبردی آنلاین-رصد: سرگئی لاوروف، وزیر امور خارجه روسیه در ماه ژوئیه و در آستانه سومین نشست روسیه و آفریقا که قرار است در پایان ماه اکتبر برگزار شود، به آفریقا سفر و از اتیوپی، نیجر، موزامبیک و بوروندی دیدار کرد. نخستین اجلاس روسیه و آفریقا در سال ۲۰۱۹ با حضور هر ۵۴ کشور آفریقایی برگزار شد و ۴۵ کشور در سطح سران دولتها در اجلاس شرکت کردند؛ در حالی که در دومین نشست، ۴۷ کشور و ۲۷ رئیس دولت حضور داشتند. در ۲۰ ژوئیه سال جاری، حضور بیش از ۳۰ کشور آفریقایی در سومین نشست تایید شد. کارشناسان معتقدند که سومین نشست بیشتر جنبهای تشریفاتی خواهد داشت، زیرا معیار سنجش موفقیت این اجلاس بهتدریج از تعداد شرکتکنندگان به ارزیابی گامهای عملیشده برای تعمیق همکاریها تغییر یافته است.»
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «مثلث راهبردی» چارچوبی شناختهشده برای توصیف ماهیت نظام معاصر قدرتهای بزرگ است که روابط میان مسکو، واشنگتن و پکن آن را شکل میدهد. تحولات سیاسی امروز بار دیگر مثلث قدرتهای بزرگ را به صحنه اصلی بازمیگرداند.
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «بیش از شش ماه از آغاز جنگ علیه ایران میگذرد و هیچ چشماندازی برای پایان آن دیده نمیشود. موج نخست درگیریها از ۲۸ فوریه تا آتشبس ۸ آوریل ادامه یافت و در ۸ ژوئیه، درگیریها از سر گرفته شد. از ۱۴ ژوئیه، ارتش آمریکا محاصره بنادر ایران را دوباره برقرار و حملات تقریبا روزانه را آغاز کرد؛ با این وجود، کندی تردد کشتیها همچنان ادامه دارد. امروز اهداف اولیه جنگ که شامل پایان دادن به برنامه هستهای ایران، نابودی صنعت موشکی و نیروی دریایی و قطع حمایت ایران از نیروهای نیابتی در خاورمیانه بود، کنار گذاشته شدهاند و عملیات نظامی آمریکا تقریبا بهطور انحصاری بر بازگشایی تنگه هرمز متمرکز است.»
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: پس از ماهها جنگ و فشار اقتصادی، وضعیت ایران و آمریکا میان دو منطق متعارض قرار گرفته است؛ واشنگتن بر تشدید فشار برای کسب امتیاز تأکید دارد و تهران مذاکره تحتفشار را نمیپذیرد.
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «با وجود تلاشهای ترکیه، علائم دریافتی از مسکو چشمانداز احیای دوباره «ابتکار غلات دریای سیاه» را تیره کرده است. حملات روسیه و اوکراین به بنادر، پایانههای بارگیری و کشتیهای دریای سیاه، صادرات مواد غذایی و عرضه جهانی غلات را مختل کرده و کشتیهای غیرنظامی کشورهای دیگر را نیز هدف قرار داده است. ترکیه بر اساس اختیارات اعطاشده به این کشور در کنوانسیون مونترو در سال ۱۹۳۶، کنترل تنگههای ترکیه، تنها مسیر دریایی میان دریای سیاه و مدیترانه، را در دست دارد. آنکارا در بخش بزرگی از جنگ روسیه و اوکراین خود را بهعنوان میانجی معرفی کرده است. با تشدید حملات در دریای سیاه، آنکارا در پی ایفای نقش بزرگتری در این میانجیگری است، اما موفقیت آن به آمادگی روسیه و اوکراین برای مذاکره بستگی دارد.»
شورای راهبردی آنلاین- گفتگو: یک کارشناس مسائل خاورمیانه در ارتباط با اخبار منتشر شده از سوی روزنامه انگلیسی گاردین مبنی بر احتمال روند عادیسازی روابط سوریه و عربستان سعودی بعد از عید فطر گفت؛ شکاف در مثلث نتانیاهو، ترامپ و بن سلمان موجب شده است که رهبران عربستان به دنبال تغییر رویکردهای منطقهای خود به ویژه در حوزههای پرآشوب مانند سوریه و یمن برآیند.
شورای راهبردی آنلاین- گفتگو: یک کارشناس مسائل بینالملل رقابتهای اقتصادی و برخی مسائل امنیتی و نظامی را از دلایل عمده نگرانی کشورهای منطقه نسبت به بازگشت آمریکا به برجام عنوان کرد و گفت: آنها خود را شرکای باسابقه اقتصادی و امنیتی غرب میدانند و این نگرانی را دارند که این توافق، غرب را نسبت به حفظ امنیت آنها کمتوجه کند و در مواجهه با ایران تنها بمانند.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: روز 4 فروردین 1394 بود که حملات همهجانبه هوایی ائتلافی از کشورهای منطقه به رهبری عربستان سعودی به یمن با نام «عملیات طوفان قاطعیت» آغاز شد. نقش آمریکا و اسرائیل در این جنگ «پشتیبانی» و تأمین تجهیزات و تسلیحات بود. قرار بود این عملیات در کمتر از چند هفته با دستیابی به نتایج ملموس و اهداف از پیش تعیینشده پایان یابد.
برسام محمدی – تحلیلگر مسائل بینالملل
شورای راهبردی آنلاین – رسانه ها: الحاق آمریکا به برنامه دفاع مشترک اتحادیه اروپا، سفر وزیر امور خارجه آمریکا به کی یف،ادعای واشنگتن درباره حضور نظامیان روسیه در مرز اوکراین، بیانیه قاطع گروه هفت ضد چین، توافق ژاپن، آمریکا و کره جنوبی برای همکاری نزدیک در قبال کره شمالی، طرح کمیسیون اروپا برای مقابله با گسترش نفوذ شرکتهای چینی درکشورهای عضو، نتانیاهو در آستانه فروپاشی سیاسی، اقدام اتحادیه اروپا در محکومیت شهرکسازی در سرزمینهای اشغالی، ادامه مذاکرات «وین» درباره برجام، سفر هیات آژانس بین المللی انرژی اتمی به تهران،اولین اظهار نظر رسمی سوریه درباره روابط با عربستان، سفر ناگهانی «محمد بن زاید » به عربستان برای گفتوگو درباره ایران، اولین مذاکرات مصر و ترکیه برای عادیسازی روابط پس از ۸ سال،تصمیم اپوزیسیون میانمار برای مقاومت مسلحانه ، درخواست افغانستان برای عضویت ناظر در شورای ترک وگفتگوی اردوغان و مرکل از مهمترین خبرهای روابط خارجي بود که در رسانه ها بازتاب يافت. در ادامه گزيده اي از آنها را مرور مي کنيم.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: نیکاس دندیاس، وزیر خارجه یونان در سفر به عربستان سعودی دو موافقتنامه را در راستای همکاریهای نظامی میان دو کشور امضا کرد. بر اساس سند امضا شده، قرار بر این است که یونان یکی از موشکهای پاتریوت دریافتی از آمریکا را به عربستان تحویل دهد، اقدامی که میتواند نتیجه ناکامی عربستان در برابر موشکها و پهپادهای یمنی باشد. سامانههای ضد هوایی «پاتریوت» ساخت آمریکا برای محافظت از مهمترین تأسیسات نفتی عربستان استفاده میشود و سامانههای یونانی برای حفاظت از سایر مراکز نظامی و مهم این کشور مورداستفاده قرار خواهد گرفت. عربستان در ماههای اخیر زیر بار حملات موشکی و پهپادی نیروهای مسلح یمن قرار داشته و هرگز نتوانسته است با سامانههای دفاعی خود مانع از این حملات تأثیرگذار شود.
محمود فاضلی – تحلیلگر مسائل بینالملل
شورای راهبردی آنلاین – گفتگو: یک تحلیلگر مسائل غرب آسیا با بیان اینکه عربستان مهد تفکر داعشی است و رویکرد محمد بن سلمان برای اصلاحات اجتماعی تناقضآمیز است، گفت: در عربستان پتانسیل تحولات بزرگ سیاسی – اجتماعی وجود دارد، اما به زور و با صرف مبالغ هنگفت و تبلیغات دروغین مانع از آن شدهاند.
شورای راهبردی آنلاین – رصد: سرگئی لاوروف، وزیر امور خارجه روسیه، اوایل مارس از سه کشور عربی امارات، قطر و عربستان سعودی دیدار کرد. وی در طول اقامت خود در عربستان، در نشستی با همتایان خود از ترکیه و قطر نیز شرکت کرد. پس از این گفتگوها، قالب مشورتی سه جانبه جدید در خصوص سوریه اعلام شد. قبل از سفر لاوروف، وزرای امورخارجه کشورهای فوق در ابتدای سال از مسکو دیدار کرده بودند.
شورای راهبردی آنلاین – گفتگو: یک تحلیلگر مسائل غرب آسیا تأکید کرد: کودتای اخیر در اردن نوعی گوشمالی به عبدالله دوم از سوی محمد بن سلمان، محمد بن زاید و طیفی از سران آمریکا با همکاری نتانياهو بود.
شورای راهبردی آنلاین – رصد: انتخابات پیامدهایی دارد و پیامد انتخاب بایدن برای هیچ جا بهاندازه عربستان و اسرائیل نگرانکننده نیست. طی هفتههای گذشته، رئیسجمهور آمریکا برای بنیامین نتانیاهو، نخستوزیر اسرائیل و محمد بن سلمان، ولیعهد عربستان، (دو عامل مخرب منطقه) نشان داده است که خوشیهای دوران ترامپ به سر رسیده است.
شورای راهبردی آنلاین – رصد: دولت جدید آمریکا سه اقدام مهم در خصوص عربستان سعودی را دنبال کرده است. انتشار گزارش محرمانه در مورد قتل جمال خاشقچی، ستون نویس واشنگتنپست در سال 2018؛ اعلام واکنش آمریکا به این گزارش قتل و توضیح آن برای ملک سلمان پادشاه عربستان؛ زمانبندی این اقدامات حائز اهمیت است، زیرا دولت آمریکا میخواهد نشان دهد که طرفین دخیل در این قتل را پاسخگو خواهد ساخت، اما درعینحال، بایدن به دنبال منافع بلندمدت آمریکا در منطقه بحرانی خاورمیانه است که عربستان در آن شریک اصلی واشنگتن محسوب میشود.
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «گسترش همکاریهای جمهوری آذربایجان و چین در حوزه انرژی، از نفت و گاز تا انرژیهای تجدیدپذیر، با توافقات جدید میان شرکتهای دو کشور وارد مرحله تازهای شده است.»
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «بریکس، که در ابتدا به آن با نگاه طنزآمیز و بهعنوان نوعی «انبوه نامهای اختصاری توخالی» در عصر جهانیشدن برخورد شد و بعدها نسخهای ضعیفتر از باشگاههای جهانی مانند گروه ۷ تلقی شد، در سالهای اخیر، بهویژه از سوی دونالد ترامپ، بهعنوان تهدیدی بالقوه برای سلطه دلار آمریکا مورد توجه قرار گرفته و رسانههای غربی نیز در آستانه اجلاس ۲۰۲۶ بر اختلافات داخلی آن تمرکز کردهاند. با این حال، همه این برداشتها اهمیت واقعی بریکس یعنی نقش آن بهعنوان الگویی اولیه از نظم چندقطبی در حال ظهور را نادیده میگیرند.»
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: خروج نیروهای آمریکایی از عراق، پایان حضور نظامی مستقیم واشنگتن در این کشور را رقم زده است؛ اما اهرمهای مالی، سیاسی و امنیتی آمریکا همچنان میتواند بر آینده این کشور اثرگذار و مشکلآفرین باشد.
شورای راهبردی آنلاین-رصد: سرگئی لاوروف، وزیر امور خارجه روسیه در ماه ژوئیه و در آستانه سومین نشست روسیه و آفریقا که قرار است در پایان ماه اکتبر برگزار شود، به آفریقا سفر و از اتیوپی، نیجر، موزامبیک و بوروندی دیدار کرد. نخستین اجلاس روسیه و آفریقا در سال ۲۰۱۹ با حضور هر ۵۴ کشور آفریقایی برگزار شد و ۴۵ کشور در سطح سران دولتها در اجلاس شرکت کردند؛ در حالی که در دومین نشست، ۴۷ کشور و ۲۷ رئیس دولت حضور داشتند. در ۲۰ ژوئیه سال جاری، حضور بیش از ۳۰ کشور آفریقایی در سومین نشست تایید شد. کارشناسان معتقدند که سومین نشست بیشتر جنبهای تشریفاتی خواهد داشت، زیرا معیار سنجش موفقیت این اجلاس بهتدریج از تعداد شرکتکنندگان به ارزیابی گامهای عملیشده برای تعمیق همکاریها تغییر یافته است.»
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «مثلث راهبردی» چارچوبی شناختهشده برای توصیف ماهیت نظام معاصر قدرتهای بزرگ است که روابط میان مسکو، واشنگتن و پکن آن را شکل میدهد. تحولات سیاسی امروز بار دیگر مثلث قدرتهای بزرگ را به صحنه اصلی بازمیگرداند.
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «بیش از شش ماه از آغاز جنگ علیه ایران میگذرد و هیچ چشماندازی برای پایان آن دیده نمیشود. موج نخست درگیریها از ۲۸ فوریه تا آتشبس ۸ آوریل ادامه یافت و در ۸ ژوئیه، درگیریها از سر گرفته شد. از ۱۴ ژوئیه، ارتش آمریکا محاصره بنادر ایران را دوباره برقرار و حملات تقریبا روزانه را آغاز کرد؛ با این وجود، کندی تردد کشتیها همچنان ادامه دارد. امروز اهداف اولیه جنگ که شامل پایان دادن به برنامه هستهای ایران، نابودی صنعت موشکی و نیروی دریایی و قطع حمایت ایران از نیروهای نیابتی در خاورمیانه بود، کنار گذاشته شدهاند و عملیات نظامی آمریکا تقریبا بهطور انحصاری بر بازگشایی تنگه هرمز متمرکز است.»
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: پس از ماهها جنگ و فشار اقتصادی، وضعیت ایران و آمریکا میان دو منطق متعارض قرار گرفته است؛ واشنگتن بر تشدید فشار برای کسب امتیاز تأکید دارد و تهران مذاکره تحتفشار را نمیپذیرد.
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «با وجود تلاشهای ترکیه، علائم دریافتی از مسکو چشمانداز احیای دوباره «ابتکار غلات دریای سیاه» را تیره کرده است. حملات روسیه و اوکراین به بنادر، پایانههای بارگیری و کشتیهای دریای سیاه، صادرات مواد غذایی و عرضه جهانی غلات را مختل کرده و کشتیهای غیرنظامی کشورهای دیگر را نیز هدف قرار داده است. ترکیه بر اساس اختیارات اعطاشده به این کشور در کنوانسیون مونترو در سال ۱۹۳۶، کنترل تنگههای ترکیه، تنها مسیر دریایی میان دریای سیاه و مدیترانه، را در دست دارد. آنکارا در بخش بزرگی از جنگ روسیه و اوکراین خود را بهعنوان میانجی معرفی کرده است. با تشدید حملات در دریای سیاه، آنکارا در پی ایفای نقش بزرگتری در این میانجیگری است، اما موفقیت آن به آمادگی روسیه و اوکراین برای مذاکره بستگی دارد.»
شورای راهبردی آنلاین- گفتگو: یک کارشناس مسائل خاورمیانه در ارتباط با اخبار منتشر شده از سوی روزنامه انگلیسی گاردین مبنی بر احتمال روند عادیسازی روابط سوریه و عربستان سعودی بعد از عید فطر گفت؛ شکاف در مثلث نتانیاهو، ترامپ و بن سلمان موجب شده است که رهبران عربستان به دنبال تغییر رویکردهای منطقهای خود به ویژه در حوزههای پرآشوب مانند سوریه و یمن برآیند.
شورای راهبردی آنلاین- گفتگو: یک کارشناس مسائل بینالملل رقابتهای اقتصادی و برخی مسائل امنیتی و نظامی را از دلایل عمده نگرانی کشورهای منطقه نسبت به بازگشت آمریکا به برجام عنوان کرد و گفت: آنها خود را شرکای باسابقه اقتصادی و امنیتی غرب میدانند و این نگرانی را دارند که این توافق، غرب را نسبت به حفظ امنیت آنها کمتوجه کند و در مواجهه با ایران تنها بمانند.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: روز 4 فروردین 1394 بود که حملات همهجانبه هوایی ائتلافی از کشورهای منطقه به رهبری عربستان سعودی به یمن با نام «عملیات طوفان قاطعیت» آغاز شد. نقش آمریکا و اسرائیل در این جنگ «پشتیبانی» و تأمین تجهیزات و تسلیحات بود. قرار بود این عملیات در کمتر از چند هفته با دستیابی به نتایج ملموس و اهداف از پیش تعیینشده پایان یابد.
برسام محمدی – تحلیلگر مسائل بینالملل
شورای راهبردی آنلاین – رسانه ها: الحاق آمریکا به برنامه دفاع مشترک اتحادیه اروپا، سفر وزیر امور خارجه آمریکا به کی یف،ادعای واشنگتن درباره حضور نظامیان روسیه در مرز اوکراین، بیانیه قاطع گروه هفت ضد چین، توافق ژاپن، آمریکا و کره جنوبی برای همکاری نزدیک در قبال کره شمالی، طرح کمیسیون اروپا برای مقابله با گسترش نفوذ شرکتهای چینی درکشورهای عضو، نتانیاهو در آستانه فروپاشی سیاسی، اقدام اتحادیه اروپا در محکومیت شهرکسازی در سرزمینهای اشغالی، ادامه مذاکرات «وین» درباره برجام، سفر هیات آژانس بین المللی انرژی اتمی به تهران،اولین اظهار نظر رسمی سوریه درباره روابط با عربستان، سفر ناگهانی «محمد بن زاید » به عربستان برای گفتوگو درباره ایران، اولین مذاکرات مصر و ترکیه برای عادیسازی روابط پس از ۸ سال،تصمیم اپوزیسیون میانمار برای مقاومت مسلحانه ، درخواست افغانستان برای عضویت ناظر در شورای ترک وگفتگوی اردوغان و مرکل از مهمترین خبرهای روابط خارجي بود که در رسانه ها بازتاب يافت. در ادامه گزيده اي از آنها را مرور مي کنيم.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: نیکاس دندیاس، وزیر خارجه یونان در سفر به عربستان سعودی دو موافقتنامه را در راستای همکاریهای نظامی میان دو کشور امضا کرد. بر اساس سند امضا شده، قرار بر این است که یونان یکی از موشکهای پاتریوت دریافتی از آمریکا را به عربستان تحویل دهد، اقدامی که میتواند نتیجه ناکامی عربستان در برابر موشکها و پهپادهای یمنی باشد. سامانههای ضد هوایی «پاتریوت» ساخت آمریکا برای محافظت از مهمترین تأسیسات نفتی عربستان استفاده میشود و سامانههای یونانی برای حفاظت از سایر مراکز نظامی و مهم این کشور مورداستفاده قرار خواهد گرفت. عربستان در ماههای اخیر زیر بار حملات موشکی و پهپادی نیروهای مسلح یمن قرار داشته و هرگز نتوانسته است با سامانههای دفاعی خود مانع از این حملات تأثیرگذار شود.
محمود فاضلی – تحلیلگر مسائل بینالملل
شورای راهبردی آنلاین – گفتگو: یک تحلیلگر مسائل غرب آسیا با بیان اینکه عربستان مهد تفکر داعشی است و رویکرد محمد بن سلمان برای اصلاحات اجتماعی تناقضآمیز است، گفت: در عربستان پتانسیل تحولات بزرگ سیاسی – اجتماعی وجود دارد، اما به زور و با صرف مبالغ هنگفت و تبلیغات دروغین مانع از آن شدهاند.
شورای راهبردی آنلاین – رصد: سرگئی لاوروف، وزیر امور خارجه روسیه، اوایل مارس از سه کشور عربی امارات، قطر و عربستان سعودی دیدار کرد. وی در طول اقامت خود در عربستان، در نشستی با همتایان خود از ترکیه و قطر نیز شرکت کرد. پس از این گفتگوها، قالب مشورتی سه جانبه جدید در خصوص سوریه اعلام شد. قبل از سفر لاوروف، وزرای امورخارجه کشورهای فوق در ابتدای سال از مسکو دیدار کرده بودند.
شورای راهبردی آنلاین – گفتگو: یک تحلیلگر مسائل غرب آسیا تأکید کرد: کودتای اخیر در اردن نوعی گوشمالی به عبدالله دوم از سوی محمد بن سلمان، محمد بن زاید و طیفی از سران آمریکا با همکاری نتانياهو بود.
شورای راهبردی آنلاین – رصد: انتخابات پیامدهایی دارد و پیامد انتخاب بایدن برای هیچ جا بهاندازه عربستان و اسرائیل نگرانکننده نیست. طی هفتههای گذشته، رئیسجمهور آمریکا برای بنیامین نتانیاهو، نخستوزیر اسرائیل و محمد بن سلمان، ولیعهد عربستان، (دو عامل مخرب منطقه) نشان داده است که خوشیهای دوران ترامپ به سر رسیده است.
شورای راهبردی آنلاین – رصد: دولت جدید آمریکا سه اقدام مهم در خصوص عربستان سعودی را دنبال کرده است. انتشار گزارش محرمانه در مورد قتل جمال خاشقچی، ستون نویس واشنگتنپست در سال 2018؛ اعلام واکنش آمریکا به این گزارش قتل و توضیح آن برای ملک سلمان پادشاه عربستان؛ زمانبندی این اقدامات حائز اهمیت است، زیرا دولت آمریکا میخواهد نشان دهد که طرفین دخیل در این قتل را پاسخگو خواهد ساخت، اما درعینحال، بایدن به دنبال منافع بلندمدت آمریکا در منطقه بحرانی خاورمیانه است که عربستان در آن شریک اصلی واشنگتن محسوب میشود.
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «گسترش همکاریهای جمهوری آذربایجان و چین در حوزه انرژی، از نفت و گاز تا انرژیهای تجدیدپذیر، با توافقات جدید میان شرکتهای دو کشور وارد مرحله تازهای شده است.»
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «بریکس، که در ابتدا به آن با نگاه طنزآمیز و بهعنوان نوعی «انبوه نامهای اختصاری توخالی» در عصر جهانیشدن برخورد شد و بعدها نسخهای ضعیفتر از باشگاههای جهانی مانند گروه ۷ تلقی شد، در سالهای اخیر، بهویژه از سوی دونالد ترامپ، بهعنوان تهدیدی بالقوه برای سلطه دلار آمریکا مورد توجه قرار گرفته و رسانههای غربی نیز در آستانه اجلاس ۲۰۲۶ بر اختلافات داخلی آن تمرکز کردهاند. با این حال، همه این برداشتها اهمیت واقعی بریکس یعنی نقش آن بهعنوان الگویی اولیه از نظم چندقطبی در حال ظهور را نادیده میگیرند.»
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: خروج نیروهای آمریکایی از عراق، پایان حضور نظامی مستقیم واشنگتن در این کشور را رقم زده است؛ اما اهرمهای مالی، سیاسی و امنیتی آمریکا همچنان میتواند بر آینده این کشور اثرگذار و مشکلآفرین باشد.
شورای راهبردی آنلاین-رصد: سرگئی لاوروف، وزیر امور خارجه روسیه در ماه ژوئیه و در آستانه سومین نشست روسیه و آفریقا که قرار است در پایان ماه اکتبر برگزار شود، به آفریقا سفر و از اتیوپی، نیجر، موزامبیک و بوروندی دیدار کرد. نخستین اجلاس روسیه و آفریقا در سال ۲۰۱۹ با حضور هر ۵۴ کشور آفریقایی برگزار شد و ۴۵ کشور در سطح سران دولتها در اجلاس شرکت کردند؛ در حالی که در دومین نشست، ۴۷ کشور و ۲۷ رئیس دولت حضور داشتند. در ۲۰ ژوئیه سال جاری، حضور بیش از ۳۰ کشور آفریقایی در سومین نشست تایید شد. کارشناسان معتقدند که سومین نشست بیشتر جنبهای تشریفاتی خواهد داشت، زیرا معیار سنجش موفقیت این اجلاس بهتدریج از تعداد شرکتکنندگان به ارزیابی گامهای عملیشده برای تعمیق همکاریها تغییر یافته است.»
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «مثلث راهبردی» چارچوبی شناختهشده برای توصیف ماهیت نظام معاصر قدرتهای بزرگ است که روابط میان مسکو، واشنگتن و پکن آن را شکل میدهد. تحولات سیاسی امروز بار دیگر مثلث قدرتهای بزرگ را به صحنه اصلی بازمیگرداند.
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «بیش از شش ماه از آغاز جنگ علیه ایران میگذرد و هیچ چشماندازی برای پایان آن دیده نمیشود. موج نخست درگیریها از ۲۸ فوریه تا آتشبس ۸ آوریل ادامه یافت و در ۸ ژوئیه، درگیریها از سر گرفته شد. از ۱۴ ژوئیه، ارتش آمریکا محاصره بنادر ایران را دوباره برقرار و حملات تقریبا روزانه را آغاز کرد؛ با این وجود، کندی تردد کشتیها همچنان ادامه دارد. امروز اهداف اولیه جنگ که شامل پایان دادن به برنامه هستهای ایران، نابودی صنعت موشکی و نیروی دریایی و قطع حمایت ایران از نیروهای نیابتی در خاورمیانه بود، کنار گذاشته شدهاند و عملیات نظامی آمریکا تقریبا بهطور انحصاری بر بازگشایی تنگه هرمز متمرکز است.»
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: پس از ماهها جنگ و فشار اقتصادی، وضعیت ایران و آمریکا میان دو منطق متعارض قرار گرفته است؛ واشنگتن بر تشدید فشار برای کسب امتیاز تأکید دارد و تهران مذاکره تحتفشار را نمیپذیرد.
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «با وجود تلاشهای ترکیه، علائم دریافتی از مسکو چشمانداز احیای دوباره «ابتکار غلات دریای سیاه» را تیره کرده است. حملات روسیه و اوکراین به بنادر، پایانههای بارگیری و کشتیهای دریای سیاه، صادرات مواد غذایی و عرضه جهانی غلات را مختل کرده و کشتیهای غیرنظامی کشورهای دیگر را نیز هدف قرار داده است. ترکیه بر اساس اختیارات اعطاشده به این کشور در کنوانسیون مونترو در سال ۱۹۳۶، کنترل تنگههای ترکیه، تنها مسیر دریایی میان دریای سیاه و مدیترانه، را در دست دارد. آنکارا در بخش بزرگی از جنگ روسیه و اوکراین خود را بهعنوان میانجی معرفی کرده است. با تشدید حملات در دریای سیاه، آنکارا در پی ایفای نقش بزرگتری در این میانجیگری است، اما موفقیت آن به آمادگی روسیه و اوکراین برای مذاکره بستگی دارد.»
شورای راهبردی آنلاین- گفتگو: یک کارشناس مسائل خاورمیانه در ارتباط با اخبار منتشر شده از سوی روزنامه انگلیسی گاردین مبنی بر احتمال روند عادیسازی روابط سوریه و عربستان سعودی بعد از عید فطر گفت؛ شکاف در مثلث نتانیاهو، ترامپ و بن سلمان موجب شده است که رهبران عربستان به دنبال تغییر رویکردهای منطقهای خود به ویژه در حوزههای پرآشوب مانند سوریه و یمن برآیند.
شورای راهبردی آنلاین- گفتگو: یک کارشناس مسائل بینالملل رقابتهای اقتصادی و برخی مسائل امنیتی و نظامی را از دلایل عمده نگرانی کشورهای منطقه نسبت به بازگشت آمریکا به برجام عنوان کرد و گفت: آنها خود را شرکای باسابقه اقتصادی و امنیتی غرب میدانند و این نگرانی را دارند که این توافق، غرب را نسبت به حفظ امنیت آنها کمتوجه کند و در مواجهه با ایران تنها بمانند.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: روز 4 فروردین 1394 بود که حملات همهجانبه هوایی ائتلافی از کشورهای منطقه به رهبری عربستان سعودی به یمن با نام «عملیات طوفان قاطعیت» آغاز شد. نقش آمریکا و اسرائیل در این جنگ «پشتیبانی» و تأمین تجهیزات و تسلیحات بود. قرار بود این عملیات در کمتر از چند هفته با دستیابی به نتایج ملموس و اهداف از پیش تعیینشده پایان یابد.
برسام محمدی – تحلیلگر مسائل بینالملل
شورای راهبردی آنلاین – رسانه ها: الحاق آمریکا به برنامه دفاع مشترک اتحادیه اروپا، سفر وزیر امور خارجه آمریکا به کی یف،ادعای واشنگتن درباره حضور نظامیان روسیه در مرز اوکراین، بیانیه قاطع گروه هفت ضد چین، توافق ژاپن، آمریکا و کره جنوبی برای همکاری نزدیک در قبال کره شمالی، طرح کمیسیون اروپا برای مقابله با گسترش نفوذ شرکتهای چینی درکشورهای عضو، نتانیاهو در آستانه فروپاشی سیاسی، اقدام اتحادیه اروپا در محکومیت شهرکسازی در سرزمینهای اشغالی، ادامه مذاکرات «وین» درباره برجام، سفر هیات آژانس بین المللی انرژی اتمی به تهران،اولین اظهار نظر رسمی سوریه درباره روابط با عربستان، سفر ناگهانی «محمد بن زاید » به عربستان برای گفتوگو درباره ایران، اولین مذاکرات مصر و ترکیه برای عادیسازی روابط پس از ۸ سال،تصمیم اپوزیسیون میانمار برای مقاومت مسلحانه ، درخواست افغانستان برای عضویت ناظر در شورای ترک وگفتگوی اردوغان و مرکل از مهمترین خبرهای روابط خارجي بود که در رسانه ها بازتاب يافت. در ادامه گزيده اي از آنها را مرور مي کنيم.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: نیکاس دندیاس، وزیر خارجه یونان در سفر به عربستان سعودی دو موافقتنامه را در راستای همکاریهای نظامی میان دو کشور امضا کرد. بر اساس سند امضا شده، قرار بر این است که یونان یکی از موشکهای پاتریوت دریافتی از آمریکا را به عربستان تحویل دهد، اقدامی که میتواند نتیجه ناکامی عربستان در برابر موشکها و پهپادهای یمنی باشد. سامانههای ضد هوایی «پاتریوت» ساخت آمریکا برای محافظت از مهمترین تأسیسات نفتی عربستان استفاده میشود و سامانههای یونانی برای حفاظت از سایر مراکز نظامی و مهم این کشور مورداستفاده قرار خواهد گرفت. عربستان در ماههای اخیر زیر بار حملات موشکی و پهپادی نیروهای مسلح یمن قرار داشته و هرگز نتوانسته است با سامانههای دفاعی خود مانع از این حملات تأثیرگذار شود.
محمود فاضلی – تحلیلگر مسائل بینالملل
شورای راهبردی آنلاین – گفتگو: یک تحلیلگر مسائل غرب آسیا با بیان اینکه عربستان مهد تفکر داعشی است و رویکرد محمد بن سلمان برای اصلاحات اجتماعی تناقضآمیز است، گفت: در عربستان پتانسیل تحولات بزرگ سیاسی – اجتماعی وجود دارد، اما به زور و با صرف مبالغ هنگفت و تبلیغات دروغین مانع از آن شدهاند.
شورای راهبردی آنلاین – رصد: سرگئی لاوروف، وزیر امور خارجه روسیه، اوایل مارس از سه کشور عربی امارات، قطر و عربستان سعودی دیدار کرد. وی در طول اقامت خود در عربستان، در نشستی با همتایان خود از ترکیه و قطر نیز شرکت کرد. پس از این گفتگوها، قالب مشورتی سه جانبه جدید در خصوص سوریه اعلام شد. قبل از سفر لاوروف، وزرای امورخارجه کشورهای فوق در ابتدای سال از مسکو دیدار کرده بودند.
شورای راهبردی آنلاین – گفتگو: یک تحلیلگر مسائل غرب آسیا تأکید کرد: کودتای اخیر در اردن نوعی گوشمالی به عبدالله دوم از سوی محمد بن سلمان، محمد بن زاید و طیفی از سران آمریکا با همکاری نتانياهو بود.
شورای راهبردی آنلاین – رصد: انتخابات پیامدهایی دارد و پیامد انتخاب بایدن برای هیچ جا بهاندازه عربستان و اسرائیل نگرانکننده نیست. طی هفتههای گذشته، رئیسجمهور آمریکا برای بنیامین نتانیاهو، نخستوزیر اسرائیل و محمد بن سلمان، ولیعهد عربستان، (دو عامل مخرب منطقه) نشان داده است که خوشیهای دوران ترامپ به سر رسیده است.
شورای راهبردی آنلاین – رصد: دولت جدید آمریکا سه اقدام مهم در خصوص عربستان سعودی را دنبال کرده است. انتشار گزارش محرمانه در مورد قتل جمال خاشقچی، ستون نویس واشنگتنپست در سال 2018؛ اعلام واکنش آمریکا به این گزارش قتل و توضیح آن برای ملک سلمان پادشاه عربستان؛ زمانبندی این اقدامات حائز اهمیت است، زیرا دولت آمریکا میخواهد نشان دهد که طرفین دخیل در این قتل را پاسخگو خواهد ساخت، اما درعینحال، بایدن به دنبال منافع بلندمدت آمریکا در منطقه بحرانی خاورمیانه است که عربستان در آن شریک اصلی واشنگتن محسوب میشود.
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «گسترش همکاریهای جمهوری آذربایجان و چین در حوزه انرژی، از نفت و گاز تا انرژیهای تجدیدپذیر، با توافقات جدید میان شرکتهای دو کشور وارد مرحله تازهای شده است.»
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «بریکس، که در ابتدا به آن با نگاه طنزآمیز و بهعنوان نوعی «انبوه نامهای اختصاری توخالی» در عصر جهانیشدن برخورد شد و بعدها نسخهای ضعیفتر از باشگاههای جهانی مانند گروه ۷ تلقی شد، در سالهای اخیر، بهویژه از سوی دونالد ترامپ، بهعنوان تهدیدی بالقوه برای سلطه دلار آمریکا مورد توجه قرار گرفته و رسانههای غربی نیز در آستانه اجلاس ۲۰۲۶ بر اختلافات داخلی آن تمرکز کردهاند. با این حال، همه این برداشتها اهمیت واقعی بریکس یعنی نقش آن بهعنوان الگویی اولیه از نظم چندقطبی در حال ظهور را نادیده میگیرند.»
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: خروج نیروهای آمریکایی از عراق، پایان حضور نظامی مستقیم واشنگتن در این کشور را رقم زده است؛ اما اهرمهای مالی، سیاسی و امنیتی آمریکا همچنان میتواند بر آینده این کشور اثرگذار و مشکلآفرین باشد.
شورای راهبردی آنلاین-رصد: سرگئی لاوروف، وزیر امور خارجه روسیه در ماه ژوئیه و در آستانه سومین نشست روسیه و آفریقا که قرار است در پایان ماه اکتبر برگزار شود، به آفریقا سفر و از اتیوپی، نیجر، موزامبیک و بوروندی دیدار کرد. نخستین اجلاس روسیه و آفریقا در سال ۲۰۱۹ با حضور هر ۵۴ کشور آفریقایی برگزار شد و ۴۵ کشور در سطح سران دولتها در اجلاس شرکت کردند؛ در حالی که در دومین نشست، ۴۷ کشور و ۲۷ رئیس دولت حضور داشتند. در ۲۰ ژوئیه سال جاری، حضور بیش از ۳۰ کشور آفریقایی در سومین نشست تایید شد. کارشناسان معتقدند که سومین نشست بیشتر جنبهای تشریفاتی خواهد داشت، زیرا معیار سنجش موفقیت این اجلاس بهتدریج از تعداد شرکتکنندگان به ارزیابی گامهای عملیشده برای تعمیق همکاریها تغییر یافته است.»
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «مثلث راهبردی» چارچوبی شناختهشده برای توصیف ماهیت نظام معاصر قدرتهای بزرگ است که روابط میان مسکو، واشنگتن و پکن آن را شکل میدهد. تحولات سیاسی امروز بار دیگر مثلث قدرتهای بزرگ را به صحنه اصلی بازمیگرداند.
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «بیش از شش ماه از آغاز جنگ علیه ایران میگذرد و هیچ چشماندازی برای پایان آن دیده نمیشود. موج نخست درگیریها از ۲۸ فوریه تا آتشبس ۸ آوریل ادامه یافت و در ۸ ژوئیه، درگیریها از سر گرفته شد. از ۱۴ ژوئیه، ارتش آمریکا محاصره بنادر ایران را دوباره برقرار و حملات تقریبا روزانه را آغاز کرد؛ با این وجود، کندی تردد کشتیها همچنان ادامه دارد. امروز اهداف اولیه جنگ که شامل پایان دادن به برنامه هستهای ایران، نابودی صنعت موشکی و نیروی دریایی و قطع حمایت ایران از نیروهای نیابتی در خاورمیانه بود، کنار گذاشته شدهاند و عملیات نظامی آمریکا تقریبا بهطور انحصاری بر بازگشایی تنگه هرمز متمرکز است.»
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: پس از ماهها جنگ و فشار اقتصادی، وضعیت ایران و آمریکا میان دو منطق متعارض قرار گرفته است؛ واشنگتن بر تشدید فشار برای کسب امتیاز تأکید دارد و تهران مذاکره تحتفشار را نمیپذیرد.
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «با وجود تلاشهای ترکیه، علائم دریافتی از مسکو چشمانداز احیای دوباره «ابتکار غلات دریای سیاه» را تیره کرده است. حملات روسیه و اوکراین به بنادر، پایانههای بارگیری و کشتیهای دریای سیاه، صادرات مواد غذایی و عرضه جهانی غلات را مختل کرده و کشتیهای غیرنظامی کشورهای دیگر را نیز هدف قرار داده است. ترکیه بر اساس اختیارات اعطاشده به این کشور در کنوانسیون مونترو در سال ۱۹۳۶، کنترل تنگههای ترکیه، تنها مسیر دریایی میان دریای سیاه و مدیترانه، را در دست دارد. آنکارا در بخش بزرگی از جنگ روسیه و اوکراین خود را بهعنوان میانجی معرفی کرده است. با تشدید حملات در دریای سیاه، آنکارا در پی ایفای نقش بزرگتری در این میانجیگری است، اما موفقیت آن به آمادگی روسیه و اوکراین برای مذاکره بستگی دارد.»