مرتضی مکی در گفتگو با سایت شورای راهبردی روابط خارجی تأکید کرد: «مجموعه اطلاعات و موضع‌گیر‌ی‌هایی که در خصوص دو نشست کمیسیون مشترک برجام در وین منتشر شده چند نکته را نشان می‌دهد؛ اول اینکه طرفین اصلی یعنی ایران و آمریکا تا حدودی از شکلی از اختلاف در خصوص چگونگی احیای برجام خارج شده و به محتوا رسیده‌اند که گام بزرگی در رابطه با احیای برجام است.»

وی ادامه داد: «نکته دیگر اینکه اکنون گفتگوها، گفتگوهای فنی است و دیگر بحث بر سر آن نیست که کدام طرف گام اول را باید بردارد. درواقع بحث اصلی امروز این است که چه گام‌هایی باید توسط هر یک از طرفین برداشته شود.»

مکی اضافه کرد که تاکید بر تداوم مذاکرات از سوی همه طرف های مربوطه بیانگر آن است که از منظر این کشورها، احیای برجام یک ضرورت است و دیگر یک انتخاب نیست. به‌زعم آنها اگر این فرصت از بین برود منطقه می‌تواند شاهد پیامدهای غیرقابل‌پیش‌بینی باشد. این موضع‌گیری از سوی آمریکایی‌ها بیشتر مشاهده می‌شود؛ یعنی به نظر می‌رسد که اراده آمریکا برای احیای برجام بیش از گذشته است.

این کارشناس با اشاره به اینکه این تحولات برای ایران نیز نشانه‌های مثبتی است تا بتواند به خواسته‌های خود در راستای خنثی‌سازی تحریم‌ها دست پیدا کند، افزود به‌هرحال انتظارات و خوش‌بینی‌ها نسبت به برجام در مقایسه با تحولات سه ماه گذشته خیلی افزایش یافته است.

مکی در تشریح متغیرهایی که باعث شد در این مقطع زمانی، تهران و واشنگتن پای میز مذاکره حاضر شوند، گفت: «متغیرهای بسیاری وجود دارد که آمریکایی‌ها را نسبت به احیای برجام جدی‌تر از گذشته کرده است. دراین‌بین بدون شک توافقنامه ایران و چین بی‌تأثیر نبوده است. تا به امروز چینی‌ها همواره سعی می‌کردند با چراغ خاموش اهداف سیاسی و اقتصادی خود را پیش ببرند اما این مسئله که پیش از نشست کمیسیون برجام، وزیر خارجه چین باهدف امضای توافقنامه همکاری‌های راهبردی ۲۵ ساله بین دو کشور به تهران می‌آید بیانگر آن است که پکن به دنبال برخی اهداف سیاسی و تبلیغاتی بوده و درواقع به‌نوعی پاسخ به سیاست‌های چین ستیزی دولت آمریکا تلقی می‌شود مبنی بر اینکه چین نیز دست‌بسته نیست و می‌تواند شرکا و متحدانی را در مناطق استراتژیک جهان داشته باشد که برای آمریکا چالش‌برانگیز باشد.»

مکی ادامه داد: «متغیر دومی که باعث شده آمریکا بیش از گذشته به دنبال احیای برجام باشد روند غنی‌سازی اورانیوم در ایران است که به نقطه‌ای رسیده که اروپا و آمریکا را نگران ساخته شاید محاسبات آن‌ها در راستای مهار هسته‌ای ایران زیر سؤال برود.»

کارشناس مسائل آمریکا درنهایت متغیر سوم و مؤثر درروند احیای برجام را سیاست خارجی ایالات‌متحده دانست و تأکید کرد: «واشنگتن به این نتیجه دست یافته که اگر بخواهد توجه و تمرکز خود را روی چین و روسیه متمرکز کند باید به سمت کاهش تنش در منطقه خاورمیانه پیش برود که این امر بدون احیای برجام امکان‌پذیر نیست.»

وی افزود: البته انتخابات ریاست جمهوری در ایران نیز متغیر دیگریست که قطعا در احیای برجام مورد توجه دولت امریکا می باشد.