ویلیام مک کانتس، رئیس شورای روابط آمریکا با جهان اسلام و محقق ارشد مرکز سیاست خاورمیانه بروکینگز در تحلیلی که این اندیشکده منتشر کرد، نوشت: داعش بعد از سال‌ها صبر و انتظار برای حمله به ایران سرانجام به خواسته‌اش رسید. با فرض صحت ادعای داعش برای پذیرش مسئولیت حمله به ایران، این پرسش طرح می‌شود که چرا این حمله در این زمان انجام شد؟

در زمانی که خلافت داعش و روحیه این گروه رو به زوال و نابودی است، حمله به ایران سرنوشت شوم این گروه را تغییر نخواهد داد واین عمل فقط یک حرکت در دوره گذار این گروه از  یک شبه‌دولت به یک گروه شورشی است.

براساس گزارش‌های خبری، در حالی ‌که چهار شبه‌نظامی به مجلس ایران حمله کردند، عاملان انتحاری دیگر خود را در حرم بنیانگذار جمهوری اسلامی ایران منفجر کردند. تروریست‌های عضو داعش با به‌کارگیری اصل غافلگیری و شلیک مستمر وارد مجلس ایران شدند.

داعش دستکم از سال 2007 قصد حمله به ایران را داشته و آشکارا این کشور را به‌واسطه حمایت از دولت عراق تهدید کرده ‌است. این گروه، شیعیان ایرانی را مرتد معرفی و ادعا می‌کند که عرب‌ها را به آمریکایی‌ها و اسرائیلی‌ها فروخته‌اند. تلاش داعش برای حمله به ایران حاکی از تفاوت این گروه با القاعده است.

با فرض صحت ادعای داعش در خصوص انجام حمله تروریستی در ایران، چرا این گروه از سال 2014 تاکنون، سه سال برای انجام عملیات تروریستی در ایران صبر  پیشه کرده است؟ اسناد و شواهدی از داخل گروه یاد شده در خصوص جدول زمانی برای اجرای عملیات تروریستی این گروه در اقصی نقاط جهان در اختیار نیست، لکن شیوه‌های مختلفی برای بررسی و ارزیابی درباره جدول زمانی عملیات تروریستی داعش وجود دارد. چنین به‌نظر می‌رسد که داعش تا قبل از عملیات تروریستی در تهران ظرفیت و جنگجوهای توانمند برای اجرای چنین عملیاتی نداشته‌ است.

داعش در چند سال گذشته به تدریج نیروها و اعضایی را جذب کرده و آموزش داده است تا چنین عملیاتی کنند. به‌عنوان مثال بازگشت نیروهای آموزش‌دیده داعش به فرانسه و بلژیک را در دو سال گذشته شاهد بودیم که عملیات‌هایی انجام دادند.

احتمالاً دلایل راهبردی هم برای حملات تروریستی اخیر در تهران وجود دارد؛ همان گونه که در یکی از کتابچه‌های راهنمای مورد علاقه این گروه تحت عنوان «مدیریت وحشی‌گری» به این امر اشاره شده است. دلایل اجرای حملات تروریستی در ایران ممکن است شامل عرض‌اندام در برابر دشمن (ایران) به دلیل حمله به قلمروی داعش، تحریک یک جنگ فرقه‌ای تمام عیار با هدف وادار کردن سنی‌های عراق برای جانبداری از داعش یا تحریک دولت ایران باشد تا این امر منجر به روی آوردن آنها به سمت داعش برای حفاظت خود شود.

داعش قصد دارد در رقابت با القاعده، قلوب و اذهان جهادی‌های جهانی را به‌دست آورد. داعش به شدت به جذب نیرو به‌منظور تکمیل صفوف مضمحل شده خود در سوریه و عراق نیاز دارد. داعش با حمله تروریستی در پایتخت ایران می‌خواهد ثابت کند که القاعده به واسطه امتناع از حمله به ایران در اشتباه بوده است. زمان حمله نیز با ماه رمضان مصادف بود که در نوع خود قابل توجه است. داعش با انجام این قبیل حملات قصد دارد نشان دهد که چنین عملیات‌های تروریستی همچنان برای جذب و جلب نیرو مناسب است و می‌خواهد جهادی‌های جهانی را برای اجرای حملات در اقصی نقاط جهان در این ماه تحریک کند.

ماه رمضان سال گذشته هم خونین بود و در رمضان امسال ممکن است شاهد عملیات‌های تروریستی بیشتری باشیم. اگر ادعای داعش مبنی‌ بر مسئولیتش در انجام حملات تروریستی در ایران درست باشد، در آن‌صورت برای این سازمان، در جایی‌که بسیاری از گروه‌های تروریستی و جهادی سنی موفق به انجام عملیات تروریستی نشده‌اند یا توطئه‌های تروریستی آنها به شکست انجامیده ‌است، این امر شاید یک موفقیت نمایش داده ‌شود، ولی تغییری در وضعیت از پاشیده این گروه نخواهد کرد. با همه این اوصاف، اجرای حملات تروریستی در زمانی که خلافت اسلامی مورد ادعای این گروه متزلزل شده و از هم فروپاشیده و روحیه جنگجویان آن شدیداً تضعیف شده‌است کمکی به سرنوشت شوم داعش و برگرداندن شرایط به حالت عادی برای این گروه نخواهد کرد. ایران در واکنش به این عملیات تروریستی ممکن است با حملات سنگین روند زوال و نابودی داعش را تسریع کند و شتاب ببخشد. حملات تروریستی داعش در پایتخت ایران نشان می‌دهد این گروه در حال گذار از یک شبه دولت به یک گروه شورشی است.