مرکز مطالعات راهبردی المستقبل عراق در تحلیلی در این باره نوشت: عربستان و امارات پس از پایان نشست های سه گانه ترامپ در عربستان از طریق پخش اظهارات منسوب به امیر قطر در رسانه ها حمله رسانه ای بی سابقه ای را علیه قطر در پیش گرفتند و تمامی روزنامه ها، کانال ها و خبرگزاریهای قطر را در شبکه اینترنت فیلتر نمودند.
تنش اخیر میان قطر و دیگر کشورهای عربی حوزه خلیج فارس را تنها در چهارچوب سفر ترامپ به عربستان می توان تفسیر نمود. بعید نیست که این تنش در راستای برنامه های ترامپ با هدف حل و فصل پرونده اخوان المسلمین و حامی آنها یعنی قطر در راستای عمل به وعده های انتخاباتی ترامپ باشد.
پرونده اخوان المسلمین در رأس پرونده هایی قرار دارد که ترامپ می خواهد آن را ببندد و سپس به پرونده های دیگری مثل رویارویی با ایران در عراق و بحرین بپردازد.
سطح تنش با قطر با اقبال ترامپ به کشورهای عربی حوزه خلیج فارس ارتباط دارد و منعکس کننده موفقیت دیپلماسی دلار سعودی برای تغییر نگاه ها از خود به عنوان حامی تروریسم به سوی قطر می باشد. در این باره عربستان از شرایط جدید دولت آمریکا در دشمنی با جماعت اخوان المسلمین و تصمیم برای درج نام این گروه در لیست سیاه تروریسم استفاده می نماید.
قطر اتفاقات نشست های سه گانه عربستان را بر نمی تابد و نمی پذیرد که عربستان اولین سفر خارجی ترامپ باشد؛ به شکلی که چنین امری برای قطر و ترکیه به معنای تسلیم شدن در برابر رهبری عربستان بر محور خلیجی – عربی – اسلامی در منطقه باشد. این در حالی است که قطر اموال و تلاش زیادی برای مهار نمودن رهبری عربستان بر محور مذکور در سوریه و عراق نموده است.
قطر در سوریه با تمام توان از گروه های مسلح وابسته به خود برای تضعیف گروه های وابسته به عربستان حمایت نمود. این کشور در عراق نیز تلاش می نماید از کنفرانس های اهل سنت حمایت نماید تا از این طرق مشروعیت نمایندگی اهل سنت و رهبران آنها را از عربستان بازگیرد.
قطر در یمن با راهکارهای نرم و آرام تلاش می نماید عربستان را وارد درگیری های بیشتری نماید که این امر منجر به فرسایش توان عربستان و ضربه زدن به وی شود.
همچنین در لیبی هم چنان حمایت قطر از گروه های وابسته به خود ادامه دارد و در مصر نیز تنش لفظی با نظام مصر و ایجاد تردید در مشروعیت سیسی و توصیف وی به عنوان کودتاگر ادامه دارد.
موضع گیری تند کشورهای عربی حوزه خلیج فارس در برابر قطر را می توان تنها در روند نتایج ناشی از سفر ترامپ به عربستان و اسرائیل تفسیر نمود، به ویژه آن که رسانه های نوشتاری و دیداری قطر خط رسانه ای یکسانی مبنی بر به تمسخر گرفتن عربستان که تمام توان خود را برای استقبال از ترامپ به کارگرفت، در پیش گرفتند. در این باره رسانه های قطر در دستاوردها و نتایج سفر ترامپ تردید نمودند و محور توجه رسانه های قطری این بود که این سفر در حد سخنرانی و وعده ها باقی می ماند و سفر ترامپ به اسرائیل این مسأله را نشان داد، به شکلی که وی هیچ تمایلی به حل درگیری فلسطینی – اسرائیلی نداشت و در راستای تقویت منافع رژیم صهیونیستی و اولویت دفاع از این رژیم و ادامه کمک های نظامی به آن تأکید نمود.
قطر در برابر عربستان و امارات در موضع ضعیفی قرار دارد و به نظر نمی رسد به سمت پاسخ عملی و بالاگرفتن بیشتر تنش پیش برود. در این باره تلاش برای توجیه اظهارات تند امیر قطر بیانگر حالتی از عقب نشینی سیاسی است.
دوحه تلاش خواهد نمود که تمامی کانال های ارتباطی رسمی و غیر رسمی با آمریکا را باز نماید و از برگه حضور آمریکا در قطر و برجسته نمودن اهمیت پایگاه نظامی العدید و السلیه آمریکا استفاده نماید. این امر را می توان در اظهارات “تمیم بن حمد” امیر قطر مشاهده نمود؛ به شکلی که وی در این باره گفته بود که پایگاه العدید تنها فرصت آمریکا برای داشتن نفوذ نظامی در منطقه به شمار می‌آید. این اظهارت امیر قطر بیانگر نارضایتی این کشور از نوع برخورد ترامپ با آن است و زمینه را برای بازنگری در روابط قطر با آمریکا فراهم مینماید. این در حالی است که ترامپ خارج نمودن پایگاه های نظامی آمریکا از قطر و انتقال آنها به عربستان و قطر را تأیید می کند.