راهیابی ترامپ به کاخ سفید با شعارهای جنجالی چون پاره کردن برجام یا پایان دوره سایه گستری چتر امنیتی آمریکا بر فراز کشورهای عربی حاشیه خلیج فارس سبب شد تا تحلیل و گمانه زنی درباره رویکردهای آینده سیاست خارجی واشنگتن مورد توجه بسیاری از ناظران و تحلیلگران قرار گیرد. در این میان، پیامدهای روی کار آمدن ترامپ برای ایران از جمله محورهای مورد توجه رسانه های عربی بوده است.

** سود و زیان ایران از روی کار آمدن ترامپ
تارنمای «ارم نیوز» امارات و روزنامه های «القدس العربی» و «رای الیوم» چاپ لندن و روزنامه «الثوره» یمن پیش بینی کردند که سیاست های خاورمیانه ای ترامپ در نهایت به سود ایران تمام شود.
تارنمای ارم نیوز هجدهم آذرماه نوشت: در شرایط کنونی، ایران با جذب سرمایه های خارجی در بخش های نفتی، پیام هایی را برای شریکان تازه ارسال می کند. این موضوع برای اقتصاد ایران خوشحال کننده است، افزون بر این، ترامپ را برای عملیاتی سازی وعده انتخاباتی اش مبنی بر لغو توافق هسته ای در شرایط سختی قرار می دهد. طی چند روز گذشته برای نخستین بار پس از برداشتن تحریم ها، شرکت «شل» برای انعقاد تفاهمنامه ای در جهت توسعه صنایع نفت و گاز ایران پیشگام شد. اگر این تفاهمنامه عملی شود برای اقتصاد ایران، پیروزی بزرگی به شمار می آید.
به نوشته ارم نیوز، هم اکنون ایران با شرکت «توتال» فرانسه برای توسعه میدان گازی پارس جنوبی تعامل دارد. اگر روند سرمایه گذاری خارجی در ایران افزایش یابد، ترامپ را با چالش روبرو خواهد کرد. با افزایش حضور شرکت های غربی در ایران، ماموریت ترامپ در بازنگری و لغو توافق هسته ای دشوارتر خواهد شد. هر چه اقتصاد ایران بیشتر در اقتصاد جهانی ادغام شود قدرت های جهانی برای تغییر رویکرد خود و قطع روابط با ایران تردید بیشتری خواهند کرد. همه کشورهایی که با آمریکا و ایران برای رسیدن به توافق تلاش کردند از این توافق سود می برند. در حالی که این کشورها به ایران کالا صادر و در این کشور سرمایه گذاری می کنند برای حفظ قراردادهای خود تلاش خواهند کرد.
روزنامه القدس العربی پانزدهم آذرماه در گزارشی به قلم «محمد المذحجی» نوشت: پیروزی ترامپ و تمدید قانون تحریم های آمریکا علیه ایران بر تهران تاثیر خارجی یا داخلی نخواهد داشت. با وجود اینکه تمدید تحریم ها پیامدی منفی در روابط ایران و آمریکا به بار خواهد آورد اما تهدیدی را متوجه تهران نخواهد ساخت. پایگاه های نزدیک به وزارت امور خارجه ایران هم بر این مساله تاکید کرده اند که سیاست ترامپ خطری برای جمهوری اسلامی نیست و با استفاده از راهبردهای کارآمد می توان تهدیدها را به فرصت تبدیل کرد.
به نوشته بیست و چهارم آذرماه روزنامه رای الیوم، ترامپ در تبلیغات انتخاباتی خود توافق هسته ای میان ایران و کشورهای گروه 1+5 را مصیبت بار توصیف کرد و وعده داد که با راهیابی به کاخ سفید این توافق را لغو خواهد کرد. لغو این توافق اما بهترین هدیه ای است که او به ایران می دهد. آژانس بین المللی انرژی اتمی با انتشار بیانیه ای رسمی اعلام کرده است که ایران به طور مطلوب به همه تعهدهای خود عمل کرده است.
رای الیوم افزود: گام ها برای برداشتن حصر اقتصادی ایران به کندی برداشته خواهد شد و در دولت جدید آمریکا کسانی خواستار افزایش تحریم ها هستند. جایگزین لغو توافق هسته ای خطرناک خواهد بود. در این صورت، ایران غنی سازی اورانیوم با درصد بالا را از سر می گیرد و برای رسیدن به اهداف هسته ای خود تلاش خواهد کرد.
روزنامه الثوره دوازدهم آذرماه نوشت: «دانیله پلتکا» تحلیلگر سیاسی موسسه «امریکن اینترپرایز» بر این باور است که ایران برنده اصلی سیاست خارجی ترامپ در منطقه خاورمیانه است. به گفته این کارشناس با توجه به ائتلاف قوی میان روسیه و ایران در حمایت از نظام سوریه، هر اقدامی که ترامپ برای نزدیک شدن با روسیه برای رویارویی با تروریسم در پیش گیرد به یقین به سود ایران تمام می شود. ترامپ گفته است برای پایان دادن به حمایت عربستان، قطر، امارات از مخالفان مسلح دمشق تلاش خواهد کرد و ایران از این مساله سود خواهد برد.

** ترامپ و گزینه های پیش رو در برابر ایران در خاورمیانه
به نوشته الثوره به نقل از پلتکا اگر آمریکا توافق هسته ای را نادیده بگیرد این مساله توجیه لازم را برای ایران فراهم خواهد کرد تا به تعهدهای خود عمل نکند که این به سود تهران است. از سوی دیگر، اکنون وضع تحریم های دوباره برای آمریکایی ها دشوار است و ساختار تحریم های آمریکا علیه ایران 25 سال زمان برد تا نتیجه داد. همه شواهد نشان می دهد کشورهای اروپایی و آسیایی تمایلی برای همکاری با آمریکا برای تحریم ایران ندارند. در نتیجه ایران از این موضوع سود خواهد برد.
در ادامه می خوانیم: توافق هسته ای از نظر ترامپ بسیار ناکارآمد است زیرا ایران به وسیله آن توانست با بسیاری از کشورهای منطقه روابط برقرار کند و بر قدرت منطقه ای خود بیافزاید. با این حال، رویگردانی ترامپ از این توافق تنها فرصت قدرت نفوذ ایران را در منطقه افزایش می دهد.
روزنامه «العربی الجدید» چاپ لندن هم شانزدهم آذر ماه در گزارشی به قلم «محمد أبورمان» نوشت: با وجود موضعگیری های ضد ایرانی ترامپ، امکان تغییر واقعی در منطقه محدود است. تنها چیزی که ترامپ می تواند انجام دهد افزایش تحریم های ایران است اما سیاست آمریکا در عراق و سوریه تغییر نخواهد کرد زیرا گزینه های آمریکا در این زمینه محدود است و ائتلاف ایران و روسیه اکنون به وزنه بزرگی در موازنه قدرت در منطقه تبدیل شده است.
در ادامه آمده است: علت پیروزی ایران در منطقه و ناکامی کشورهای عربی و ترکیه آن است که ایران در موضع گیری های منطقه ای خود جدی و شفاف عمل کرد. تهران منافع حیاتی خود را در منطقه تعریف و در راه دستیابی به آن هزینه کرد. ایران در این زمینه، به بالابودن هزینه ها هیچ توجهی نکرد و حمایت از نظام سوریه و عراق را اولویتی برای امنیت ملی خود به شمار آورد. ایران می داند در منطقه به دنبال چیست. این در حالی است که کشورهای عربی متحد نبودند و هدف های گوناگونی را دنبال می کردند. این کشورها اختلاف های خود را پنهان می کردند و حاضر به پرداخت هزینه واقعی برای منافع خود در منطقه نبودند. ترکیه هم از کشورهای عربی وضع بهتری ندارد. اردوغان به طور پنهان از مخالفان مسلح سوریه حمایت کرد. او شهامت نداشت مانند ایران موضع آشکاری را در پیش گیرد. اکنون او با جنگ سختی با ارتش و دشمنان خود در داخل و نبرد منطقه ای و بین المللی در خارج روبرو و روابط او با همه تیره است.

منبع: ایرنا