کالین پی. کلارک و ایساک آر. پورشه در تحلیلی که اندیشکده رند منتشر کرد، نوشتند: تا زمانی که آمریکا به شکل همه جانبه خود را برای مقابله با فعالیت های این گروه سازماندهی نکند، داعش با کشاندن جنگ به فضای سایبری، از بسیاری از مزایای این جنگ نامتقارن بهره برداری خواهد کرد.

موانع ورود به جنگ سایبری نیز برای فعالان غیردولتی به طور قابل توجهی کم است. حتی اگر داعش در حال حاضر قابلیت انجام عملیات های سایبری را نداشته باشد، جذب طرفدارانی که این تخصص های مورد نیاز را داشته باشند، چندان دشوار نیست.

همچنانکه در گذشته نیز سایر سازمان های تروریستی و شورشی از عهده این کار برآمده اند. اگر قیمت مناسب باشد، تمایل به مزدوری، هواداری و عملکرد سایبری هم وجود خواهد داشت.

کارشناسان هشدار داده اند که داعش ممکن است زیربناهای فاقد حفاظت یا اماکن بخش خصوصی را هدف قرار دهد. صدها هزار سیستم کنترل تجاری و صنعتی از جمله اینترنت اشیاء، مجراهای نفوذ وسیع تری برای اختلال در زندگی روزانه برجای می گذارد.

در همین ارتباط، گزارش هشدار ابتکار عمل تهدید هسته ای که از سوی سازمان غیرانتفاعی حامی امنیت جهانی منتشر شده، بسیار نگران کننده است، چرا که بر اساس این گزارش، بسیاری از تجهیزات اتمی نظامی و غیرنظامی در برابر حملات سایبری به طور کامل محافظت نمی شوند.

اواخر سال گذشته، پژوهشگران امنیت شبکه و کامپیوتر اعلام کردند که داعش در فضای موسوم به وب تاریک، فعال است که هیچ جای شگفتی نداشت. این وب سایت ها برای موتور جستجو ناپیداست و تنها از طریق نرم افزارهای حرفه ای قابل دسترسی است و اغلب به عنوان بهشت سوداگران مواد مخدر یا سایر محصولات غیرقانونی نظیر بدافزارها و خدمات هک و هرزه نگاری از کودکان محسوب می شود. این پیشرفت ها اولین نشانه آن است که داعش فعالانه به دنبال توسعه قابلیت سایبری خود و فعالیت در آن است، حتی اگر در روی زمین جای پای خود را از دست بدهد.

تا به حال، تروریست ها در کسب ارز مجازی نظیر ارز پایاپای بیت کوین، دنباله رو همتایان تبهکار خود بوده اند، اما اگر کشورهای غربی در مقابله با منابع مالی فعلی داعش، از جمله قاچاق نفت و باجگیری، موفقیت آمیز عمل کنند، این وضع ممکن است تغییر کند. در واقع، داعش همین حالا هم با بیت کوین کمک های مالی گسترده ای جمع آوری کرده است.

این گروه از وب تاریک برای جذب نیرو و اشاعه تبلیغات خود برای جذب افراطی ها هم استفاده می کند. برای مخاطبانی که طرفدار داعش هستند، اقدامات آنلاین می تواند برای ارتکاب اقدام خشونت آمیز کافی باشد.

این امر به ویژه برای کسانی صدق می کند که قبلا به افراط کشیده شده اند؛ از جمله سید فاروق و تشفین ملک، زن و شوهری که در دسامبر در سانفرانسیسکو کالیفرنیا در یک میهمانی تعطیلات اقدام به تیراندازی کردند.

از منظر عملیاتی شاید احتمال این امر خیلی نگران کننده باشد که داعش از وب تاریک برای هماهنگی با طرفداران تروریست خود استفاده کند تا حمله بزرگی را در اروپا یا آمریکا برنامه ریزی و اجرا کنند. تروریست ها همواره سعی می کنند تا از سرویس های اطلاعاتی و اجرای قانون یک گام جلوتر باشند. بنابراین، احتمال دارد که داعش به دنبال نرم افزاری باشد که آی پی آدرس کاربر را پنهان کرده و دسترسی اینترنتی را از طریق مجموعه ای از سرورهای ناشناس ممکن سازد.

یقینا هجوم داعش به فضای سایبری فرصت هایی در اختیار آژانس های اطلاعاتی و اجرای قانون کشورهای غربی می گذارد تا بر آن نظارت کنند، البته اگر توانایی توسعه ظرفیت انجام این کار را داشته باشند. برای جنگ موثر در این حوزه بدون مرز، آمریکا بایستی با شرکای بین المللی خود از نزدیک همکاری کند، هرچند که گام هایی نیز وجود دارد که این کشور می تواند به تنهایی بردارد.

اخیرا اشتون کارتر، وزیر دفاع آمریکا، فرماندهی سایبری آمریکا (نیروی ارتش مخصوص عملیات های فضای سایبری) را ملزم کرده است تا «جنگ» علیه داعش را «تشدید» کند. با این حال، عاقلانه این است که آمریکا با استفاده از داوطلبان غیرنظامی به این جنگ شدت بخشد.

هنگامیکه مساله به حملات سایبری مربوط باشد، تعداد تعیین کننده است. سایر کشورها، از جمله ایران، چین، و کره شمالی تابه حال ارتش سایبری را با ده ها هزار نیرو توسعه داده اند که می توانند تهدید علیه کشورشان را کنترل، ردیابی و کاهش داده و با آن مقابله کنند.

در آمریکا، سپاه غیرنظامی سایبری میشیگان به سازماندهی خود برای واکنش در برابر حملات سایبری پرداخته است. تکرار این برنامه (موسوم به «داوطلبان بخش آتش نشانی و گارد ملی») در سطح ملی، می تواند قابلیت های آمریکا را تقویت کند.

وزارت امنیت داخلی آمریکا قبلا به فکر ایجاد نیروی «حفاظت سایبری» از کارشناسان کامپیوتر بوده است و گزارش بوز الن همیلتون، یک شرکت امنیت و فن آوری،  اقدامات مشابهی را توصیه کرده است تا در مواقع حمله، برای آمریکا جنگجویان سایبری فراهم کند.

برای غلبه بر داعش، آمریکا و سربازان سایبری آن باید از قابلیت واکنش سریع برخوردار بوده و در عین حال با راهبردی فراگیر هدایت شوند. مقابله آنلاین با داعش مستلزم پاسخی پیوسته انطباق پذیر است و این کار با نیروی انسانی پرشمار امکان پذیر خواهد شد.