شورای راهبردی آنلاین-رصد: از نگاه رئیس شورای امور بینالملل روسیه، ترکیه نه یک دشمن و نه یک متحد کامل برای روسیه است؛ بلکه یک قدرت مستقل منطقهای است که مسکو باید همزمان با آن به همکاری و رقابت بپردازد. به همین دلیل روابط روسیه و ترکیه در آینده نیز بر پایه ترکیبی از گفتوگو، موازنه منافع و مدیریت اختلافات ادامه خواهد یافت.
شورای راهبردی آنلاین-رصد: تشدید تنشهای امنیتی میان پاکستان و افغانستان، اسلامآباد و کشورهای آسیای مرکزی را به سمت کریدورهای جایگزین از طریق چین و ایران سوق داده است. موفقیت مسیر جدید قرقیزستان–چین–پاکستان و توسعه مسیرهای ترانزیتی از طریق ایران، نشان میدهد که افغانستان بهتدریج در حال از دست دادن جایگاه سنتی خود بهعنوان حلقه اتصال آسیای مرکزی به آبهای آزاد است.
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «نظم جهانی معمولاً با مفاهیم مکانی و جغرافیایی توصیف میشود؛ دولتها از مرزهای خود دفاع میکنند، حوزههای نفوذ میسازند، بر سر مناطق دریایی رقابت میکنند و برای کنترل زنجیرههای تأمین و نهادهای بینالمللی تلاش میکنند. اما سیاست بینالملل تنها در فضا شکل نمیگیرد، بلکه زمان نیز در آن نقشی اساسی دارد. مفاهیمی مانند قدرت، نظم، بحران و راهبرد بر تصورات خاصی از زمان سیاسی استوارند، هرچند این تصورات اغلب نادیده گرفته میشوند.»
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «زمانی که آمریکا و اسرائیل در ۲۸ فوریه به ایران حمله کردند، ایران با تهدید کشتیرانی در تنگه هرمز واکنش نشان داد. از آن زمان، توجه جهان به چگونگی بازگشایی این گذرگاه حیاتی معطوف شده است. دولت آمریکا حتی یک طرح بیمه برای کشتیهایی که مایل به عبور از تنگه بودند ایجاد کرد، اما تقریباً هیچ کشتیای از آن استفاده نکرد. دلیل این امر آن است که مشکل اصلی بیمه نیست، بلکه جان دریانوردان است.»
شورای راهبردی آنلاین-رصد: از نگاه رئیس شورای امور بینالملل روسیه، ترکیه نه یک دشمن و نه یک متحد کامل برای روسیه است؛ بلکه یک قدرت مستقل منطقهای است که مسکو باید همزمان با آن به همکاری و رقابت بپردازد. به همین دلیل روابط روسیه و ترکیه در آینده نیز بر پایه ترکیبی از گفتوگو، موازنه منافع و مدیریت اختلافات ادامه خواهد یافت.
شورای راهبردی آنلاین-رصد: تشدید تنشهای امنیتی میان پاکستان و افغانستان، اسلامآباد و کشورهای آسیای مرکزی را به سمت کریدورهای جایگزین از طریق چین و ایران سوق داده است. موفقیت مسیر جدید قرقیزستان–چین–پاکستان و توسعه مسیرهای ترانزیتی از طریق ایران، نشان میدهد که افغانستان بهتدریج در حال از دست دادن جایگاه سنتی خود بهعنوان حلقه اتصال آسیای مرکزی به آبهای آزاد است.
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «نظم جهانی معمولاً با مفاهیم مکانی و جغرافیایی توصیف میشود؛ دولتها از مرزهای خود دفاع میکنند، حوزههای نفوذ میسازند، بر سر مناطق دریایی رقابت میکنند و برای کنترل زنجیرههای تأمین و نهادهای بینالمللی تلاش میکنند. اما سیاست بینالملل تنها در فضا شکل نمیگیرد، بلکه زمان نیز در آن نقشی اساسی دارد. مفاهیمی مانند قدرت، نظم، بحران و راهبرد بر تصورات خاصی از زمان سیاسی استوارند، هرچند این تصورات اغلب نادیده گرفته میشوند.»
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «زمانی که آمریکا و اسرائیل در ۲۸ فوریه به ایران حمله کردند، ایران با تهدید کشتیرانی در تنگه هرمز واکنش نشان داد. از آن زمان، توجه جهان به چگونگی بازگشایی این گذرگاه حیاتی معطوف شده است. دولت آمریکا حتی یک طرح بیمه برای کشتیهایی که مایل به عبور از تنگه بودند ایجاد کرد، اما تقریباً هیچ کشتیای از آن استفاده نکرد. دلیل این امر آن است که مشکل اصلی بیمه نیست، بلکه جان دریانوردان است.»
نیکلای کوژانوف در تحلیلی که اندیشکده کارنگی منتشر کرد، نوشت: آنها پس از آنکه در فاز نخست، با مداخله نظامی در سوریه موجب تضعیف گروه های مخالف و تقویت مواضع نیروهای بشار اسد شدند، در فاز دوم درصددند تا اهداف مد نظر خود را حول سیاست و دیپلماسی دنبال کنند. برهمین اساس نیز مذاکرات چندجانبه 30 اکتبر در وین را به عنوان فرصتی مناسب برای آغاز تلاش های دیپلماتیک خود می دیدند.
از نگاه روس ها، عملیات نظامی طولانیمدت آثار مخربی برای این کشور در ابعاد داخلی و خارجی به همراه خواهد داشت. در سطح داخلی، نه تنها هزینه های اقتصادی و نظامی به بیش از یک میلیارد دلار در سال خواهد رسید، بلکه احتمال ایجاد نارضایتی افکار عمومی داخلی نیز وجود دارد. در سطح خارجی نیز به موقعیت روسیه در خاورمیانه آسیب وارد خواهد آمد.
هر چند که مسکو هنوز با انتقاد جدی از سوی کشورهای منطقه مواجه نشده و عمده آنها همچنان بر باز بودن مسیر گفتگوها با مسکو اعتقاد دارند. اعضای شورای همکاری خلیج فارس نیز بیش از آنکه از سیاست های مسکو انتقاد کنند، به سیاستهای انفعالی واشنگتن که به مداخله نظامی روسیه منجر شده است، انتقاد دارند.
با این حال، ادامه این وضعیت می تواند کرملین را در تنگنای داخلی و خارجی قرار دهد، از همین رو نیز شاهد حمایت مقامات روسی از مذاکرات وین بودیم.
البته برای فهم چرایی مداخله نظامی مسکو در سوریه لازم است تا دلایل پشت صحنه تصمیم پوتین نیز درک شود. در سپتامبر 2015 و در آستانه اقدام نظامی روسیه، کرملین به شدت نگران سقوط نظام بشار اسد بود، چرا که ارزیابی ها حاکی از آن بود که کمک های نظامی، اقتصادی و فنی روسیه به نظام سوریه به نجات اسد ختم نخواهد شد. بنابراین مداخله نظامی بر پایه انتخاب از بین دو سناریوی “بد” و “بدتر” شکل گرفت، بدین معنا که مسکو مجبور بود از میان انجام عملیات نظامی پرهزینه برای حفظ اسد و عدم دخالت و سقوط وی، یکی را انتخاب نماید.
در این میان، بخشی از انگیزه روسیه برای مداخله نظامی نیز به تجربیات گذشته عراق و لیبی بازمیگشت که باعث سرنگونی رژیمهای سابق در این کشورها شده بود و این در حالی بود که کرملین نمیخواست چنین اتفاقی در سوریه نیز تکرار شود.
با همه این احوال، حمایت روسیه از بیانیه نهایی مذاکرات وین که در آن برخی از مواضع مد نظر این کشور نیز گنجانده شده بود، اهمیت بسزایی دارد. در این بیانیه بر حمایت بین المللی از تمامیت ارضی سوریه، استمرار حکومتی سکولار در دمشق، حفاظت از نهادهای دولتی باقی مانده، امتناع از مذاکره با داعش و همچنین مبارزه با همه گروههایی که نام آنها در لیست سازمانهای تروریستی سازمان ملل قرار دارد، تاکید شده بود.
هرچند که مذاکرات وین، طیف وسیعتری از طرفهای درگیر از جمله ایران را شامل می شد که خود را متعهد به مشارکت فعال تر برای حل دیپلماتیک بحران سوریه می دانند، اما حل برخی از اختلافات اصلی به صورت لاینحل باقی مانده است که در ادامه به آن ها اشاره می شود:
در صحنه میدانی نیز، مقامات نظامی ایالات متحده و روسیه با بی اعتمادی به یکدیگر مینگرند و هیچ علاقهای برای همکاری مشترک با هم ندارند، مضاف بر آنکه سوءاستفاده مسکو از اوضاع جاری سوریه برای به راه انداختن جنگ تبلیغاتی علیه سیاست های ایالات متحده، مسیر گفتگوهای سازنده درباره سوریه را ناهموارتر کرده است.
تحت این شرایط، هرچند برگزاری نشست وین بسیار شگفت آور بود، اما ادامه این روند در آینده دشوارتر هم خواهد شد.
0 Comments