ارنست بوئر، موری هیبرت، فوئونگ نگوین و گریگوری پولینگ در گزارشی که اندیشکده مرکز مطالعات راهبردی و بین‌المللی واشنگتن منتشر کرد، نوشتند: در دهه های آینده، با وجود آنکه آسیا منبع اصلی رشد و پویایی اقتصادی خواهد بود، اما جدی ترین چالش های امنیتی را بویژه برای منافع ملی آمریکا و ژاپن رقم خواهد زد.

لذا این دو کشور باید بیش از پیش برای مشارکت و اثرگذاری بر فضای اقتصادی، سیاسی و امنیتی منطقه ای بر مبنای مدل آ‌سه‌آن باهم همکاری داشته باشند. البته تشکیل چنین ائتلافی می بایست به موازات تقویت و حمایت از آ‌سه‌آن باشد و همچنان آن را به عنوان مبنا و محور همکاری های منطقه ای در دستور کار داشته باشند.

در واقع آمریکا این نیاز راهبردی را تشخیص داده و بر لزوم «همکاری با آسیا» و یا «ایجاد توازن با آسیا» واقف است. با این حال، هیچ یک از روسای جمهور آمریکا در خصوص تاسیس یک نهاد سیاسی داخلی به منظور حمایت از تشکیل یک ائتلاف فراگیر، متوازن و عمیق که منافع آینده آمریکا در آسیا را تضمین کند، سرمایه گذاری نکرده اند.

این امر در مورد ژاپن نیز صادق است. به نحوی که ایجاد یک سازمان جدید منطقه ای برای ایجاد صلح و شکوفایی در منطقه اقیانوس آرام- هند، مستلزم به کارگیری یک دیپلماسی موثر و کارآمد از سوی این کشور است. در این میان هر چند تمرکز بر اصلاحات اقتصادی به رهبری نخست وزیر شینزو آبه، برای کشاندن ژاپن به این دیپلماسی شرطی لازم است، اما کافی نخواهد بود.

در آمریکا، موسسات و نهادهای سیاسی حامی سیاست خارجی به سرعت قدیمی می شوند و برنامه های آمریکا در هند- اقیانوسیه بایستی از طریق ایجاد فرصت‌های بلند مدت و سرمایه‌گذاری برمبنای مدلی با محوریت آسه‌آن تجدید شود.

این مدل، اساس تقویت ائتلاف های موجود و توسعه مشارکت های جدید خواهد بود و کشورهای منطقه را قادر خواهد ساخت تا اقتصاد خود را در یک الگوی قانون‌مدار ادغام، هنجارهای امنیتی منطقه ای را تعریف و در منافع عمومی سرمایه گذاری کنند.

هر دو حزب جمهوری خواه و دموکرات آمریکا بر سر این موضوع توافق دارند که آسیا برای آمریکا از اهمیت زیادی برخوردار است، همچنانکه سیاستمداران آمریکا می دانند که شرکت در سازماندهی حال و آینده آسیا در کانون منافع ملی آنان قرار دارد. اوباما در اولین دیدار خود از آسیا در سال 2009 به این موضوع تاکید کرد، هیلاری کلینتون، وزیر امور خارجه سابق آمریکا نیز ضمن دعوت به تحکیم ائتلاف های موجود در آسیا به اهمیت راهبردی توسعه نهادهایی نظیر آسه آن اشاره کرد که آمریکا می تواند آن ها را در کمک به توسعه آسیا یاری رساند. وی آسه‌آن را به عنوان «تکیه گاه» توسعه اقتصادی و امنیتی منطقه ای توصیف کرد.

یافته های مهم

از سوی دیگر کشورهای جنوب شرق آسیا نیز تمایل دارند که آمریکا و ژاپن بیش از پیش در حوزه های کلیدی از جمله اقتصادی، امنیتی و روابط بین ملت‌ها مشارکت داشته باشند. مشارکت های اقتصادی اساس تداوم روابط امنیتی در منطقه هند- اقیانوسیه محسوب می شود.

هرچند ژاپن چهره مثبتی در جنوب شرق آسیا دارد، اما به خاطر مسائل اقتصادی و سیاست داخلی‌اش، تردیدهایی درباره توانایی هایش برای ایفای نقشی موثر در آینده وجود دارد.

با همه این احوال ائتلاف آمریکا-ژاپن به دلیل فراهم آوردن منافع عمومی در آسیا، مخصوصا در حوزه امنیت، کمک های بشردوستانه و غیره از سایر گزینه ها مطلوب تر است.

توصیه ها

اقتصادی

• تشکیل جلسات مشورتی میان مشاوران اقتصاد ملی و امنیت ملی آمریکا برای ارائه راهبرد اقتصادی جدید آسیا
• آمریکا و ژاپن می بایست به صورت دو جانبه با دیگران در مورد زیرساخت های منطقه ای همکاری کنند و در اصلاح نهادهای مالی و اجرایی جهانی نقش رهبری را داشته باشند. همچنین این دو کشور از بخش خصوصی حمایت کنند تا آنها زیرساخت های منطقه ای را در جنوب شرق آسیا ساماندهی و بازارهای ژاپن را به روی اقتصاد صادرات- محور جنوب شرق آسیا بگشایند.

امنیتی

• ترغیب ژاپن به احیای نقش نظامی خود در آسیا و افزایش مشارکت کارکنان اطلاعاتی، نظامی و دفاعی آسه‌آن در فرصت های آموزشی در آمریکا و ژاپن و تاکید بر همکاری نزدیک آمریکا-ژاپن در موضوعات دموکراسی، حقوق بشر و حاکمیت قانون
• همگرایی با کشورهای جنوب شرق آسیا و سایر شرکای منطقه ای برای ترغیب هند برای پذیرش نقش امنیتی بیشتر و همکاری با اعضای آسه‌آن برای افزایش توانمندی ها در برابر تروریسم و افراط گرایی.