آنچه در پی می‌آید حاصل ارزیابی دانیل کوهن، استفان لن، اولریش اسپک و جان چائو است که در قالب یادداشتی برای رئیس سیاست خارجی اتحادیه اروپا منتشر شده است.

توسعه نظم جهانی

اتحادیه اروپا باید تبدیل به موتور محرکه نظم جهانی شود. اروپا نباید به نظم موجود جهانی راضی باشد، چرا که برخی تغییرات، تهدید کننده سیستم فعلی بین المللی است.

اهداف و منافع اصلی سیاست خارجی اروپا

برای توسعه رفاه، اروپائی‌ها نیازمند یک نظام تجاری باز جهانی برای دسترسی به منابع انرژی و مواد خام هستند. برای این منظور اتحادیه اروپا باید متحدتر، جذاب‌تر و قدرتمندتر عمل کند. همچنین اروپا باید آمریکا را به عنوان مهم‌ترین شریک در سیاست های جهانی حفظ کند.

اتحادیه اروپا باید در پی استفاده از قوانین چندجانبه در مسائل جهانی از جمله در تجارت و سرمایه گذاری، محیط زیست، امنیت و … بوده و مشارکت بیشتری در تقویت ساختارهای چندجانبه داشته باشد.

پارادوکس های جهانی

مشخصه سیاست‌های جهانی، وجود پارادوکس‌های اساسی است. از یک طرف جهان به سمت همگرایی بیشتر اقتصادی و اجتماعی و از طرفی از نظر سیاسی در حال تجزیه سیاسی است. امروزه وابستگی متقابل مهم‌تر از حکومت‌های ملی و جهانی شده و بعضا سبب بروز واکنش های ملی‌گرایانه می شود.

مسیر آینده چین، بزرگ‌ترین چالش ژئوپلیتیک نظام کنونی جهان خواهد بود، چرا که با پیشی گرفتن مازاد پولی چین، ممکن است طی یک دهه، هزینه‌های نظامی این کشور نسبت به آمریکا بیشتر شود، لذا نباید تاثیر چین بر منافع اروپا نادیده گرفته شود.

دموکراسی‌هایی مانند برزیل، هند و اندونزی با اقتصادهای در حال رشد، می توانند به عنوان شرکای قوی برای اروپا مطرح باشند.

اروپا دارای همسایگانی ضعیف و ورشکسته است. بیشتر کشورهای عرب نیز به دلیل رشد جمعیت و رکود اقتصادی، با وضعیت گذار سیاسی نامطمئنی روبرو هستند.

اروپا چه می تواند بکند؟

اتحادیه اروپا با وجود برخورداری از منابع ترکیبی زیاد و بالاترین هزینه‌های توسعه‌ای و دفاعی نمی‌تواند مانند دیگر قدرت‌های بزرگ عمل کند و اعتبار بین المللی این منطقه به دلیل بحران اقتصادی آسیب دیده است. تقویت دولت از طریق نهادسازی باید مهم‌ترین هدف سیاست خارجی اروپا باشد؛ از تلاش‌های برقراری دموکراسی در دیگر کشورها باید حمایت کرد و باید تصدیق کرد اجرای موافقتنامه‌های تجاری با شرکای مهم مانند آمریکا و ژاپن در راستای منافع بازرگانی و راهبردی اتحادیه اروپاست. کمک های توسعه ای نیز از ابزارهای مهم سیاست خارجی اتحادیه اروپا بوده و تداوم آن باید از اقدامات اصلی سیاست خارجی اتحادیه اروپا باشد.

دیپلمات به عنوان استراتژیست

وظیفه رئیس سیاست خارجی اتحادیه اروپا، نمایندگی عالی اتحادیه در امور خارجی و سیاست‌های امنیتی است. وی نقش معاون رئیس کمیسیون اروپایی را دارد. وظیفه او معادل مشاور امنیت ملی آمریکاست و باید از اقتدار خود برای احیای موافقتنامه موسوم به “خوشه” (اصطلاح خاص اروپائی‌ها برای اینگونه موافقتنامه‌ها) برای ایجاد یک سیاست خارجی یکپارچه تلاش کند. همچنین وی باید با ملی‌گرایی اعضا در سیاست خارجی مقابله کند.

توصیه هایی برای رئیس سیاست خارجی اتحادیه اروپا

نظام بین المللی

نقش اتحادیه اروپا به عنوان یک بازیگر چندجانبه‌گرا باید ارتقا یابد و از جمله برای تقویت ساختارهای چند جانبه از طریق یافتن متحدان جدید و ایجاد نمایندگی اروپایی در سازمان‌های بین المللی مانند صندوق بین المللی پول، تلاش کند.

اتحادیه اروپا همچنین باید به روابط فراآتلانتیکی خود با آمریکا عمق بخشیده و به دمکراسی‌های دیگر در جهت توسعه منطقه‌گرایی کمک کند؛ چین و روسیه را برای مشارکت در نظم جهانی ترغیب کند و از بازیگران غیردولتی مانند بخش خصوصی برای دستیابی به اهداف اتحادیه اروپا از جمله موضوع تغییرات آب و هوایی و امینت سایبری استفاده کند.

شرق اروپا و روسیه

روسیه امروز در صحنه داخلی استبدادی‌تر و در صحنه خارجی تهاجمی‌تر عمل می‌کند. اتحادیه اروپا باید رویکردی عملگرایانه‌تر به شرق اروپا در پیش گیرد و با اعمال برنامه لغو روادید و تبادل کالا، روی این کشورها سرمایه گذاری کند.

بحران اوکراین نشان داد اروپا باید آماده توسل به اعمال تحریم‌های مختلف بر روسیه بوده و باید به سمت تنوع بخشی در خرید از کشورهای عرضه کننده گاز حرکت کند.

اروپا باید روابط خود را با کشورهای شرق اروپا و قفقاز جنوبی عمق بخشیده و امکان عضویت همسایگان شرقی خود را در اتحادیه اروپا فراهم کند.

خاورمیانه وشمال آفریقا

اتحادیه اروپا باید یک رویکرد بلندمدت در منطقه خاورمیانه و شمال آفریقا داشته باشد. مهم‌ترین اولویت در این منطقه ثبات پایدار است. اتحادیه اروپا نیاز به بازار و انرژی این منطقه دارد و برای نفوذ در این منطقه باید صبر بیشتری نموده و سرمایه‌گذاری بیشتری داشته باشد.

در این منطقه باید روی روندهای سیاسی تاکید داشته باشیم، نه بازیگران. بدین معنی که نباید خود را درگیر فرقه‌گرایی و اسلام‌گرایی و توجه به برنده و بازنده ها کنیم، بلکه باید با تمرکز بر روندهای سیاسی مسلط در منطقه از آنها حمایت کنیم.

تغییرات در منطقه و تغییر متحدان منطقه ای یک امر طبیعی است. توجه چین و هند به دلیل نیازهای اقتصادی به این منطقه و همچنین توافق هسته ای ایران و آمریکا و ظهور قدرت‌های جدید در جنوب خلیج فارس، تحرک و تصمیم‌های سریع‌تر اتحادیه اروپا را می‌طلبد.

آسیا اقیانوسیه

شرق آسیا با آشفتگی‌های ژئوپلیتیک روبرو خواهد شد و اروپا به عنوان یک شریک عمده برای این منطقه باید برای حل مشکلات آن آمادگی داشته باشد. البته اروپا در این منطقه با فقدان اعتبار مواجه است، لذا باید یک راهبرد برای آسیا و یک سیاست خاص برای چین داشته باشیم.

امنیت بین المللی

اروپا باید خوداتکایی‌اش را افزایش دهد. امنیت اروپا اکنون وابسته به آمریکا بوده و تداوم این امر مخاطره آمیز است، چرا که آمریکا مانند گذشته تمایلی به سرمایه گذاری نظامی و غیرنظامی روی امنیت اروپا ندارد. آینده ناتو در گرو همکاری جمعی اروپاست.

همچنین اروپا آماده ایجاد اصلاحاتی در تعامل وسیع‌تر در موضوع امنیت بین‌المللی است. رویکرد غیرنظامی ماموریت‌های اروپا در حوزه امنیت مشترک اروپا و سیاست‌های دفاعی آن سیاستی کاملا درست بوده و باید با استفاده از افراد غیرنظامی و به‌کارگیری هزینه‌های توسعه‌ای بیشتر به این امر کمک کرد. اتحادیه اروپا باید در جهت ایجاد امنیت از طریق میانجی‌گری و جلوگیری از درگیری های منطقه ای تلاش کند.

امنیت سایبری هم باید یکی از اولویت های اتحادیه باشد.