به نوشته روزنامه اکسپرس، مفسران عرب و خاورمیانه‌ای می‌گویند موج دوم قیام‌ها اجتناب‌ناپذیر است؛ چرا که عوامل اصلی اجتماعی-اقتصادی که منجر به بروز قیام‌هایی بین دسامبر ۲۰۱۰ و دسامبر ۲۰۱۲ شد، هنوز وجود دارد.

محمد محجوب هارون، پروفسور علوم اجتماعی در دانشگاه خارطوم می‌گوید: شهرنشینی کنترل نشده گسترده و فشار روی بازارهای کار و دیگر عوامل اجتماعی – اقتصادی، اصلی‌ترین علل بروز انتظارات بیشتر میان جوانان در جوامع عرب است.

به گفته این تحلیلگر، شهرنشینی کنترل‌نشده، رکود اقتصادی و فشارهای بازار سه نیروی مهم اجتماعی-اقتصادی هستند که منجر شدند بهار عربی در چندین کشور شامل شمال آفریقا و خاورمیانه گسترش یابد.

او افزود، تا زمانی که این عوامل همچنان وجود داشته باشد، اختلافات درون کشورهای عربی و تمایل میان شهروندان آنان برای ایجاد تغییر سیاسی دیده می‌شود.

حمود العلیمات، پروفسور جامعه‌شناسی در دانشگاه قطر نظر محمد محجوب هارون این مساله که عوامل اجتماعی-اقتصادی در حال سوق دادن جهان عرب در مسیر ناآرامی بیشتر است، را تایید می‌کند.

او تاکید کرد، در صورتی که اصلاحات اجتماعی و سیاسی در منطقه انجام نشود، قدرت‌های حاکم شاهد موج جدیدی از انقلاب‌ها و خشونت‌ها می‌شوند.

این پروفسور همچنین از پادشاهی‌های محافظه‌کار عرب انتقاد کرد که پس از قیام‌های پیشین دست به تحکیم قدرت خودشان زدند و روند پیشرفت‌ در کشورهایشان را معکوس کردند.

حمود العلیمات همچنین استدلال کرد، زمانیکه که شهروندان شاهد تغییر در این کشورهای فوق محافظه‌کار بوده و ترسشان بریزد، انقلاب‌ها به‌رغم فشار نیروهای ضد انقلابی، اجتناب‌ناپذیر خواهند شد.

این تحلیلگران در کنفرانس رسانه‌ای در دوحه همچنین به این نکته اشاره کردند که درصد بالایی از جوانان در این کشورها به عبارتی ۴۰۰ میلیون آنها زیر ۲۵ سال هستند و همین امر تاثیر چشمگیری در توسعه جهان عرب خواهد داشت. این مساله در کنار فقدان آزادی و جوامع به شدت سرکوبگر، ممکن است جوانان را یکبار دیگر به فکر ایجاد تغییر بیندازد.

منبع: ایسنا