در آخرین روزهای دی ماه پارسال ترامپ برای سومین بار بر پایبندی تهران به توافق هسته ای مهر تایید زد و وی کمتر از سه هفته دیگر (22 می/ 22 اردیبهشت‌ ماه) برای بار چهارم باید نظر خود را در این باره اعلام کند. حال سران بروکسل عزم خود را برای متقاعد کردن ترامپ جزم کرده اند و تهران هم در مقابل هر تصمیمی از سوی آمریکا و اتحادیه اروپا اعلام آمادگی کرده است.
این گزارش نگاهی دارد به مهمترین رخدادهای بین بیست وسوم فروردین تا دوم اردیبهشت ماه که به طور مستقیم یا غیرمستقیم به برجام ارتباط می یابد.

** تلاش اروپا برای حفظ برجام
کمیته روابط خارجی پارلمان اروپا در جلسه ای با تاکید بر نقش موثر برجام در امنیت قاره سبز، به بررسی راهکارهای حفظ این توافق پرداخت. این کمیته خارج ساختن برجام از گروگان دولت آمریکا را یکی از مهمترین اقدامات برای تحقق این امر دانست که اروپا باید برای رسیدن به آن تلاش کند.
«دیوید مک آلیستر» به عنوان رئیس کمیته طی سخنانی با تاکید بر حمایت اروپا از توافق هسته ای راهکارهایی را برای ادامه موضع متحد و یکپارچه 28 کشور اتحادیه اروپا علیه تدابیر آمریکا در مورد برجام ارائه داد و بیان کرد : سران آلمان و فرانسه باید در دیدارهای هفته آینده خود با رییس جمهوری آمریکا پیام موضع واحد اروپا را منتقل کنند .
فدریکا موگرینی مسئول سیاست خارجی اتحادیه اروپا نیز با بیان اینکه اتحادیه اروپا تمام تلاش خود را برای ادامه اجرای برجام مصروف می کند، بر پایبندی تهران به توافق هسته ای تاکید و تصریح کرد «قبل از سررسیدن ضرب‌الاجل 12 می، با آمریکایی‌ها درباره این توافق گفت ‌وگو خواهیم کرد و تلاش می‌کنیم هر آنچه می‌توانیم برای اجرای کامل آن انجام دهیم.» سفر کنونی «امانوئل مکرون» رئیس جمهوری فرانسه به آمریکا و دیدار و گفت وگوی وی با ترامپ در این ارتباط صورت گرفته است.
نمایندگان کشورهای آلمان، انگلیس و فرانسه پس از دیدار با یک مقام ارشد وزارت خارجه آمریکا اعلام کردند که برای دستیابی به توافق برای رفع نگرانی های برجامی واشنگتن پیشرفت هایی حاصل شده است.
«جیمز متیس» وزیر دفاع آمریکا نیز طی جلسه ای در مجلس نمایندگان این کشور تاکید کرد : واشنگتن در حال رایزنی با قدرت های اروپایی برای اصلاح توافق هسته ای است.
نمایندگان انگلیس، فرانسه و آلمان در اقدامی برای حمایت از برجام با امضای نامه ای خطاب به قانونگذاران کنگره آمریکا در خصوص لغو توافق هسته ای هشدار دادند و بر لزوم حفظ برجام تاکید کردند. این نمایندگان که شمار آنها به 500 نفر می رسید از توافق هسته‌ای ایران و گروه 1+5 به عنوان «گشایشی عمده» یاد کردند.

** آخرین مواضع آمریکایی ها
ترامپ تاثیرپذیری بسزایی از برخی مهره های جدید خود در ارتباط با ایران و برجام دارد. در همین ارتباط «سوزان رایس» مشاور امنیت ملی رئیس جمهور سابق آمریکا در سخنانی با حمایت از توافق هسته ای و تایید فعالیت های صلح آمیز ایران در راستای برجام، درباره دیدگاه «جان بولتون» مشاور امنیت ملی ترامپ و «مایک پمپئو» وزیر امور خارجه جدید او هشدار داد.
مشاور امنیت ملی رئیس جمهور سابق آمریکا با بیان اینکه بولتون و پمپئو از منتقدان جدی این توافق هستند و می‌خواهند برجام هر چه زودتر از بین برود، افزود: اکنون ایرانی‌ها در جایگاهی قرار دارند که می‌توانند با صداقت تمام پایبندی به تعهدات خود در قبال برجام را اعلام کنند؛ اما آمریکایی‌ها قادر به انجام چنین کاری نیستند. همین امر به آن‌ها اجازه خواهد داد بدون هیچ محدودیتی فعالیت‌های هسته‌ای خود را از سر بگیرند.
پمپئو در نشست کمیته روابط خارجی سنای آمریکا طی سخنانی درباره برجام تاکید کرد: تا کنون هیچ شواهدی مبنی بر نقض تعهدات برجام توسط ایران به دست نیامده است.
وی در این نشست که به منظور بررسی صلاحیت او برای پست وزارت خارجه آمریکا برگزار شده بود درباره منافع ایران گفت: ایران مزایای اقتصادی زیادی را به لطف برجام دریافت کرد، اما احتمال بازگشت پول هایی که به آنها داده ایم وجود ندارد ، آنها منافع اقتصادی زیادی را دریافت کرده اند، بنابراین علاقه مداومی از سوی ایران وجود دارد که در برجام باقی بماند.

** گزارش برجامی وزارت خارجه به مجلس
وزارت خارجه در متن نهمین گزارشی که درباره اجرای برجام به مجلس ارسال کرد، بر ادامه فعالیت های هسته ای ایران در چارچوب راهبرد 6 و برنامه‌ درازمدت هسته ‌ای جمهوری اسلامی ایران تاکید کرد. این نهاد با استناد به دهمین گزارش آژانس بین ‌المللی انرژی اتمی مبنی بر تایید پایبندی کامل جمهوری اسلامی ایران به برجام عنوان کرد که در سه ماه گذشته، تمامی فعالیت ‌های هسته ‌ای کشور به ویژه در حوزه تحقیق و توسعه بر پایه برنامه سازمان انرژی اتمی ایران صورت گرفته است.
در این گزارش همچنین به رونمایی از 83 پروژه هسته ‌ای کشور در تاریخ بیستم فروردین سال جاری، بدعهدی و کارشکنی ‌های دولت آمریکا در برابر برجام، اقدامات وزارت امور خارجه در راستای مقابله با فعالیت های ضد برجامی ایالات متحده، پیگیری مطالبات بر حق جمهوری اسلامی ایران با به کار گیری همه ظرفیت‌های موجود و آخرین تحولات در زمینه رفع تحریم‌ ها اشاره شده است .

** ایران و روسیه؛ اتخاذ مواضعی مشترک
«سرگئی ریابکوف» معاون وزیر خارجه روسیه در دیداری با «مهدی سنایی» سفیر جمهوری اسلامی ایران در روسیه از پایبندی اروپا به تعهدات خود در قبال توافق هسته ای ابراز خرسندی کرد.
وی با بیان اینکه سیاست روسیه همچنان حمایت و حفظ برجام است و هیچ تغییری را در این زمینه نمی پذیرد، بر لزوم همکاری های ایران و روسیه به ویژه در زمینه فعالیت های صلح آمیز هسته ای و برقراری امنیت منطقه ای تاکید کرد.
«محمد جواد ظریف» وزیر امور خارجه ایران در مصاحبه ای با شبکه خبری «سی ‌بی ‌اس» اظهار داشت: در صورت خروج آمریکا از برجام، ایران برنامه های هسته ای خود را با سرعت بیشتری ادامه خواهد داد.
ظریف همچنین با تاکید بر اینکه ایران در این زمینه گزینه هایی دارد که آنها را به مرحله اجرا خواهد گذاشت، تصریح کرد: «گزینه‌های ما آماده اجرا هستند و ما هر موقع مناسب ببینیم تصمیم لازم را اتخاذ می‌کنیم. واضح است که سایر کشورهای دنیا نمی‌توانند از ما بخواهند به صورت یکجانبه و یک‌سویه توافقی را اجرا کنیم که فسخ شده است.»

منبع: ایرنا