مشکل سعد الحریری دوگانگی تابعیت و هویت اوست و فراموشی این مسئله از سوی او که وی تحت سیطره قیم خود عربستان سعودی قرار دارد… مصاحبه اخیر وی نتایج برعکسی داشت… بازگشتن یا باز نگشتن او دیگر موضوع با اهمیتی نیست… پیش روی شما تلاش برای خوانش غافلگیری هایی است که آینده برای او به همراه دارد.
مشکل بزرگ سعد الحریری نخست وزیر لبنان – که اگر در بازداشت به سر می برد خداوند وی را آزاد کند، البته تا کنون مدرکی وجود ندارد که عکس این مطلب را ثابت کند- این است که از دو گانگی تابعیت  رنج می برد، دوگانگی ای که پیش از او پدرش هم دچار آن بود زیرا او نیم عربستانی و نیمی لبنانی است و این که بخش عربستانی همیشه قوی تر است مگر در موارد نادری به ویژه در دوره کنونی به این ترتیب که شاهزاده محمد بن سلمان ولی عهد عربستان و حاکم کنونی این کشور چندان علاقه ای به وی ندارد و وی را وابسته به طیف آل فهد در خاندان حاکم می داند و این طیفی است که از قدرت کنار گذاشته شده است و یکی از افراد برجسته آن یعنی عبد العزیز بن فهد که تنها یک گام تا تاج و تخت برای جانشینی پدر خود فاصله داشت، اکنون تحت بازداشت خانگی در یکی از کاخ های خود به سر می برد.
هنگامی که روابط مالی و تجاری آقای حریری با کشور عربستان سعودی دستخوش بحران شد و شرکت عظیم وی با نام “سعودی اوگیه” در آستانه ورشکستگی قرار گرفت پس از این که ستاره اقبال شاهزاده محمد بن سلمان درخشیدن آغاز کرد؛ با بازگشت خود به بیروت همه را غافلگیر کرد و با حزب الله و  میشل عون مصالحه کرد، معامله ای که به گشایش در دو بحران سیاسی و ریاست جمهوری این کشور منجر شد و به موجب آن تقریبا یک سال پیش دوباره نخست وزیر کشور شد.
لبنانی ها یا بیشترشان از این اقدام وی تقدیر کرده و بصیرت و مسئولیت پذیری اش را در قابل لبنان ستودند و همه جانبه از وی حمایت کردند زیرا که بخش لبنانی هویت او بر بخش مشابه عربستانی اش تقدم پیدا کرد اما ده روز پیش تن دردادن به فراخواندن فوری به ریاض، وی را در دامی انداخت که به نظر می رسد بیرون آمدن  از آن دشوار است.
بازگشت حریری به لبنان حرف و حدیث رسانه ها و شبکه های اجتماعی شده است در این میان  کاردینال بشاره الراعی وارد ماجرا شد هنگامی که پس از دیدار با سعد حریری در ریاض گفت بازگشت وی سریع تر از آنی خواهد بود که دیگران پیش بینی می کنند.
برای ما دشوار است این ماجرا و بازگشت وی را درک یا هضم کنیم زیرا این مرد یا باز می گردد یا باز نمی گردد، البته چنانچه از آزادی کامل برخوردار باشد. این مسئله تنها نیازمند آن است که به فرودگاه ریاض برود و سوار نخستین هواپیما به مقصد نه تنها بیروت بلکه هر مکان دیگری در جهان بشود، البته  در صورتی که هواپیمای شخصی اش در اختیارش قرار نداشته باشد.
مصاحبه ای که سعد الحریری با شبکه تلویزیونی “المستقبل” انجام داد شبکه ای که تحت تملک وی می باشد و نشان داد وی آن چیزی را می گوید که به وی دیکته می شود باعث شد آسیب زیادی به وی و میزبان سعودی اش وارد شود و نتایج برعکسی در پی داشت نه به این علت که بد کارگردانی شده بود و مضمون آن بی اهمیت و تکراری بود و بیننده هیچ اطلاعات جدیدی درباره بحران که وی در آن قرار دارد بدست نداد بلکه به این علت که وی تمام نظرات و گمانه زنی هایی را ثابت کرد که می گوید وی در بازداشت به سر می برد و اراده ای از خود ندارد و از میزان حمایت و همبستگی فراوانی کم کرد که در ابتدای این بحران از آن برخوردار بود.
فرانسه نقش برجسته ای در موج گمراه سازی و فریب دادن [افکار] درباره حریری ایفا کرد هنگامی که از زبان لودریان، وزیر امور خارجه اش اعلام کرد وی از آزادی رفت و آمد برخوردار است و سپس عقب نشینی کرد و از طریق بیانیه ای رسمی اعلام کرد اوضاع این گونه نیست و امروز خبرهای تقریبا تاییده شده ای شایع شده است مبنی بر این که امانوئل ماکرون، رئیس جمهور فرانسه در نشست غیر علنی با تعدادی از روزنامه نگاران عرب مهلتی برای بازگشت سعد الحریری به بیروت تعیین کرده است که چهارشنبه شب به پایان می رسد. به نوشته روزنامه “الاخبار” چاپ لبنان مکرون به تماس با دبیر کل سازمان ملل به منظور اتخاذ تدابیر لازم برای بین المللی کردن این بحران اقدام کرده است به گونه ای که باعث می شود وی با سرعت این کشور را ترک کند در غیر این صورت فرانسه به شورای امنیت سازمان ملل متحد توسل خواهد جست.
دیگر بازگشت حریری به علت عملیات گمراه سازی که تحمیل کرد از همان میزان اهمیت برخوردار نیست بلکه به نظر ما انچه از اهمیت بیشتری برخوردار است سخنان وی پس از بازگشت خواهد بود چنانچه بازگردد و ائتلاف هایی که تاسیس خواهد کرد و این که آیا بر استعفای خود پافشاری خواهد کرد یا آن را لغو شده تلقی می کند زیرا بر وی تحمیل شده بود و سپس این که موضع وی در قبال کشور پادشاهی عربستان سعودی چه خواهد بود و آیا حضور خانواده اش در ریاض بر این مسئله تاثیر می گذارد؟
اگر سعد الحریری به بیروت با هویت لبنانی باز گردد که ما در این مسئله تردید داریم به قهرمانی تبدیل خواهد شد که مورد استقبال تمام لبنانی ها قرار می گیرد اما چنانچه با هویتی نامعلوم بازگردد و بخش عربستانی هویتش بر او غلبه داشته باشد پس بهتر است همان جایی که حضور دارد باقی بماند زیرا بازگشت او در این وضعیت طرح رهبری خواهد بود که چه بسا به انفجار لبنان و بی ثباتی کشور و غرق کردنش در جنگ هایی خواهد بود که معلوم است کجا شروع می شود اما زمان و مکان پایان آن مشخص نیست.
بر این باور هستیم که این مرد در وضعیت بحرانی به سر می برد و متوجه شده در معرض خطر بودن زندگی و آزادی اش در ریاض کم تر از وضعیتش در بیروت نیست به ویژه اگر تصمیم به شورش و سرپیچی از دستورات قیم خود یعنی عربستان بگیرد، عربستانی که برگه های قدرتمندی در اختیار دارد که می تواند علیه وی به کار گیرد به ویژه این که کسی که اکنون در عربستان سعودی حکومت می کند بیش از  ٢٠٠ شخصیت  از جمله ١١ شاهزاده از میان عمو زاده گان خود را دستگیر کرده است و گمان نمی کنیم وی یک لحظه در فرستادن وی به هتل “ریتز کارلتون” به منظور ملحق شدن به آن ها با عنوان نخست وزیر سابق تردید به خود راه دهد. وی برای پیدا کردن مدرک و دلیل به تلاش فراوانی نیاز نخواهد داشت زیرا که داشتن تابعیت عربستان سعودی همانگونه که مزایای مالی دارد پیامدهایی نیز دارد… راه حل های عادلانه و موضع گیری های منصفانه میراث دوره حاکم کنونی عربستان سعودی نیست مگر این که این حاکم جدید از نقشه های خود برای لبنان عقب نشینی کند … برای اثبات گفته هایمان روزهای آتی را در پیش داریم.

منبع: اداره کل رسانه های خارجی وزارت فرهنگ