روزنامه رای الیوم چاپ لندن در پایگاه اینترنتی خود در تحلیلی به قلم فرح مرقه از برلین نوشت: تاکید اسعد بشاره، مشاور اشرف ریفی (وزیر سابق دادگستری) بر این که سعد الحریری، نخست وزیر لبنان به زودی در گفت و گویی تلویزیونی حضور پیدا خواهد کرد احتمالا بیشتر از آن که بخواهد حس بازداشت حریری را تکذیب کند، این حس را تقویت و تثبیت می کند.
استعفای سعد الحریری به صورت گسترده پوشش داده شد همچنین مکان اعلام آن (ریاض، پایتخت عربستان)، پس از آن غیبت کامل حریری و بازگشت محافظ شخصی حریری بدون وی به بیروت گمانه زنی ها و پرسش های زیادی را مطرح کرد. این امر موجب شد میشل عون، رییس جمهور لبنان از طریق ولید البخاری، کاردار عربستان از این کشور بخواهد حریری به لبنان برگردد.
همزمان با این رویداد شبکه های تلویزیونی و روزنامه های لبنان تحلیل هایی درباره مکان حضور حریری و شرایط استعفای وی ارائه کردند و در بررسی های خود نشان دادند نخست وزیر لبنان که از یک هفته پیش ناپدید شده است، به عنوان نمونه در زمان اعلام استعفا ساعت هوشمند مشهور خود را در دست نداشته است. این مسئله این تئوری روزنامه انگلیسی زبان ایندیپندنت را تقویت می کند که یک هیئت امنیتی سعودی به استقبال حریری رفته و همه وسایل ارتباطی وی و همراهانش را مصادره (ضبط) کرده و پس از آن، انزوای تحمیلی عربستان به حریری آغاز شده است.
آیا طرح استعفا از پیش آماده شده بوده است؟
اطلاعات بیان شده از زبان بشاره مبنی بر مصاحبه قریب الوقوع حریری با یکی از شبکه های تلویزیونی احتمالا این حس را تقویت می کند که حریری محدودیت عمل دارد و نمی تواند به صورت علنی ظاهر شود مگر در چارچوبی که عربستان تعیین می کند. (براین اساس احتمال دارد از طریق یک شبکه تلویزیونی سعودی صحبت کند). این درحالیست که بشاره تاکید کرده است که استعفا در بیروت و در اتاق های دربسته بررسی شده و وی شاهد آن بوده است.
دو نکته، تردیدها را درباره نیت واقعی حریری از استعفا افزایش می دهد: نکته اول ویدیوی کوتاهی است که شخص نخست وزیر دو روز پیش از استعفا منتشر کرد. در این ویدیو وی در جمع پرسنل هواپیمایی خاورمیانه خوشحال بود. کارشناسان بر این اساس معتقدند این ویدیو روایت تهدید جانی (تلاشها برای ترور) حریری را رد می کند. در همین حال سخنان حریری چند ساعت پیش از سفر شتابزده اش به ریاض، روشن ترین سندی است که ثابت می کند وی دستکم در آن برهه زمانی قصد استعفا نداشته است.
حریری در سخنانش پیش از سفر به ریاض -در حالی که لباسی بر تن داشت که همان را در زمان اعلام استعفا و دیدار با پادشاه عربستان برتن داشت- در ابتدا خوشحال بود اما افراد حاضر در سخنرانی گفتند وی پس از سخنرانی با عجله مکان را ترک کرد. آنان در آن زمان گمان کردند به مقر پارلمان در بیروت رفته است اما بعدها این تناقضات میان دو سخنرانی (سخنرانی پیش از سفر به ریاض و سخنرانی اعلام استعفا) بیشتر شد حتی استنادش به (ترور) رفیق حریری، پدرش در دو سخنرانی متفاوت بود.
با وجود این تناقضات اسعد بشاره بر این نکته پافشاری می کند که هر چند استعفای حریری از ریاض اعلام شده اما در بیروت بررسی شده است. حریری به ریاض عزیمت کرده و پیش بینی می کرده است از او خواسته شود استعفا کند. نخست وزیر (مستعفی) لبنان هر بار از سه جنبه سخن می گفت. نخست این که همانند هفتم ماه مه سال دو هزار و هشت تنها گذاشته شود. دوم خطر ترور و سوم این که همیشه احساس می کرد قدرت خرید زمان بیشتر را در دولت دارد.
اسعد بشاره میشل عون را به پایبند نبودن به توافقات حل و فصل بحران در لبنان متهم کرد و گفت این یکی از عواملی بود که حریری را به سمت اتخاذ تصمیم استعفا سوق داد. این تصمیم اقتضا می کرد چتر حمایتی را از دولتی که حزب الله در آن حضور دارد، بردارد.
جایگزین سعد الحریری کدام است؟ ریفی یا بهاء؟
هرچند درخصوص استعفا و این که در لبنان شکل گرفته است یا عربستان دیدگاه های ضد و نقیض وجود دارد، با دست به دست شدن خبرهای درز کرده مبنی بر این که محمد بن سلمان، ولیعهد عربستان بهاء الحریری (برادر سعد) را به ریاض فراخوانده و به وی اعلام کرده که عربستان تصمیم گرفته است با وی به عنوان رهبر جریان المستقبل بیعت کنند، بار دیگر لبنانی ها شوکه شدند.
رای الیوم با اشاره به خبر درج شده در روزنامه الاخبار لبنان به نقل از رسانه های کشورهای عربی مبنی بر معرفی بهاء الحریری به عنوان جانشین برادرش سعد الحریری نوشت: رسانه های لبنان و کشورهای غربی در کنار بهاء الحریری نام اشرف ریفی، وزیر پیشین (دادگستری) لبنان را نیز ذکر کردند زیرا احتمال دارد جایگزین قابل قبول سعد الحریری باشد. اسعد بشاره، مشاور اشرف ریفی در واکنش به این خبر اعلام کرد ریفی از روز اول استعفای حریری گفت نامزد نخست وزیری نیست و نمی خواهد باشد.
هرچند ریفی با حریری به شدت اختلاف نظر دارد، بشاره تاکید کرد نمی خواهد جایگزین حریری باشد. عربستان نیز از حساسیت نامزد شدن نام بهاء و نام های دیگر با خبر است.
یکی از شدیدترین واکنش ها به نامزد شدن برادر الحریری برای نخست وزیری واکنش نهاد المشنوق، وزیر کشور (و فرد وابسته به جریان المستقبل) بود.
بازگشت حریری… خواست همه
همزمان با متحد شدن ناگهانی اعضای جریان المستقبل در پی ناپدید شدن حریری به نظر می رسد در برهه کنونی بازگشت حریری خواست همه گروه ها و طیف هاست. سید حسن نصرالله، دبیرکل حزب الله نیز آن را خواستار شد. البته اسعد بشاره به درخواست نصرالله به شدت واکنش نشان داد.
با این وجود وزارت خارجه فرانسه سفیر روسیه در لبنان و سفیران دیگر کشورها درخصوص آزاد شدن نخست وزیر لبنان که هنوز استعفایش پذیرفته نشده است، ابراز نگرانی کردند به ویژه این که فرانسه آن طور که به نظر می رسد به رغم روابط خوب دو طرف از این که امانوئل مکرون، رییس جمهور این کشور در سفرش به ریاض نتوانسته است با حریری دیدار کند، تاثیر پذیرفته است.
در آینده جنگ یا تنش آفرینی و سپس بازگشت اوضاع به حالت عادی رخ می دهد؟
به نظر می رسد سخن بشاره درخصوص عزم عربستان برای برداشتن چتر حمایتی حریری از حزب الله در دولت و در نتیجه سرنگون کردن دولت، نشان دهنده تمایل عربستان به برهم زدن ثبات داخلی این کشور یا ایجاد تنش های اقتصادی یا نظامی است زیرا لبنان به خاطر سلاح هایی که در آن وجود دارد، مستعدترین کشور برای ورود به جنگ های داخلی است.
در این میان برای تنش آفرینی کانون هایی مانند اردوگاه ها و محل تجمع پناهندگان منطقی تر به نظر می رسند. افزون بر این یک فضای انتظار نیز وجود دارد و عنوان آن مخالفت لبنان با تبدیل شدن به میدان تسویه حساب عربستان و ایران است.
اطلاعات موجود حاکی از آن است که حریری و عربستان به نمایندگی بن سلمان، ولیعهد این کشور احتمالا در حال آماده سازی مرحله ای هستند که سران جریان المستقبل آن را «مرحله ای کاملا جدید و مهم» نامیدند. از این عنوان مشخص می شود که این بار عربستان به تنهایی این مرحله را برای لبنان رقم می زند.
0 Comments