دکتر سلیم محمد الزعنون در تحلیلی که مرکز مطالعات راهبردی الروابط آن را منتشر کرد، به بررسی آثار و پیامدهای راهبردی همه‌‌پرسی استقلال کردستان عراق پرداخت.

1- اعلان دولت کردی مستقل در شمال عراق، گرایش های قومیتی کردهای ترکیه و عراق را تحریک می‌کند، به شکلی که آنها را برای جدایی و یا حداقل تلاش برای خودگردانی و درخواست مطالبات بیشتر تشویق می کند، موضوعی که می تواند ثبات دو کشور را به مخاطره انداخته و بلندپروازی های منطقه ای آنها را کاهش دهد.

2- همه پرسی کردی، در حالی همکاری مشترک میان آنکارا و تهران را تقویت خواهد کرد که از سوی دیگر باعث می شود تا کردها به کشورهای عربی به ویژه عربستان و امارات نزدیک شوند.

3- به تشدید اختلافات میان دولت مرکزی بغداد و دولت کردستان عراق درباره مناطق مورد مناقشه همچون کرکوک منجر خواهد شد.

اقلیم کردستان عراق روزانه ۶۰۰ هزار بشکه نفت صادر می کند. در زمانی که قیمت هربشکه نفت بالای ۱۰۰ دلار بود، درآمدهای اقلیم برای رفع نیازهای دولت و شکوفایی اقتصادی اقلیم کافی بود، اما کاهش قیمت نفت به ۵۰ دلار در هر بشکه و پیش بینی ادامه این روند در سالهای طولانی آینده به آن معناست که اقلیم با میانگین صادرات کنونی نخواهد توانست مسائل ضروری خود را اداره نماید، منابع کافی درآمدی برای ایجاد یک دولت مستقل فراهم کند و از این رو اقلیم راه نجات خود را در سلطه بر کرکوک می داند تا از این طریق میانگین صادرات نفت را در دولت جدید اقلیم به یک میلیون بشکه در روز افرایش دهد.

۴- این همه پرسی نقطه عطفی در تجزیه کشور عراق به شمار می آید و ممکن است حتی به جدایی دیگری نیز بیانجامد. چنانکه این احتمال وجود دارد که اهل سنت عراق نیز به فکر تشکیل اقلیم خاص خود بیفتند و در نتیجه عراق به سمت تجزبه نهایی بر اساس مولفه های نژادی و طایفه ای حرکت کند، به طوری که یک دولت سنی عربی در مرکز، یک دولت کردی در شمال و یک دولت شیعی عربی در جنوب ایجاد شود.

5- در صورتی که دولت ترکیه از صادرات نفت اقلیم کردستان به بندر جیهان جلوگیری کند، ممکن است دولت جدید کردستان با یک بحران اقتصادی دشوار روبرو شود و این در حالی است که دولت اقلیم علاوه بر بدهی انباشته ۲۰ میلیارد دلاری با موعد پایان برنامه کمک های آمریکا نیز مواجه است.

6- تشکیل یک دولت مستقل کردی در شمال عراق به آمریکا اجازه خواهد داد از این کارت برای تضعیف جایگاه منطقه ای ترکیه و ایران استفاده کند.

در مجموع باید گفت؛ اگرچه همه پرسی کردستان عراق دارای آثار فوری بر ترسیم دوباره مرزها و یا جدایی نخواهد بود، اما به حکومت اقلیم، مشروعیت و نفوذ سیاسی برای مذاکره با دولت مرکزی بغداد درباره خودگردانی بیشتر و یا جدایی را خواهد داد.