جدیدترین مطالب

تحلیلی بر اخراج نیروهای آمریکایی از عراق و پیامدهای احتمالی آن

شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: خروج نیروهای آمریکایی از عراق، پایان حضور نظامی مستقیم واشنگتن در این کشور را رقم زده است؛ اما اهرم‌های مالی، سیاسی و امنیتی آمریکا همچنان می‌تواند بر آینده این کشور اثرگذار و مشکل‌آفرین باشد.

موفقیت‌ها و چالش‌های همکاری روسیه و آفریقا پس از اجلاس سران ۲۰۲۳

شورای راهبردی آنلاین-رصد: سرگئی لاوروف، وزیر امور خارجه روسیه در ماه ژوئیه و در آستانه سومین نشست روسیه و آفریقا که قرار است در پایان ماه اکتبر برگزار شود، به آفریقا سفر و از اتیوپی، نیجر، موزامبیک و بوروندی دیدار کرد. نخستین اجلاس روسیه و آفریقا در سال ۲۰۱۹ با حضور هر ۵۴ کشور آفریقایی برگزار شد و ۴۵ کشور در سطح سران دولت‌ها در اجلاس شرکت کردند؛ در حالی که در دومین نشست، ۴۷ کشور و ۲۷ رئیس دولت حضور داشتند. در ۲۰ ژوئیه سال جاری، حضور بیش از ۳۰ کشور آفریقایی در سومین نشست تایید شد. کارشناسان معتقدند که سومین نشست بیشتر جنبه‌ای تشریفاتی خواهد داشت، زیرا معیار سنجش موفقیت این اجلاس به‌تدریج از تعداد شرکت‌کنندگان به ارزیابی گام‌های عملی‌شده برای تعمیق همکاری‌ها تغییر یافته است.»

روسیه، آمریکا و چین: سه ضلع مثلث در عصر مناقشه

شورای راهبردی آنلاین-رصد: «مثلث راهبردی» چارچوبی شناخته‌شده برای توصیف ماهیت نظام معاصر قدرت‌های بزرگ است که روابط میان مسکو، واشنگتن و پکن آن را شکل می‌دهد. تحولات سیاسی امروز بار دیگر مثلث قدرت‌های بزرگ را به صحنه اصلی بازمی‌گرداند.

اولویت منطقی واشنگتن: پایان دادن به جنگ از طریق مذاکره
ناکامی ترامپ در تحقق اهدافش در جنگ 6 ماهه علیه ایران

شورای راهبردی آنلاین-رصد:‌ «بیش از شش ماه از آغاز جنگ علیه ایران می‌گذرد و هیچ چشم‌اندازی برای پایان آن دیده نمی‌شود. موج نخست درگیری‌ها از ۲۸ فوریه تا آتش‌بس ۸ آوریل ادامه یافت و در ۸ ژوئیه، درگیری‌ها از سر گرفته شد. از ۱۴ ژوئیه، ارتش آمریکا محاصره بنادر ایران را دوباره برقرار و حملات تقریبا روزانه را آغاز کرد؛ با این وجود، کندی تردد کشتی‌ها همچنان ادامه دارد. امروز اهداف اولیه جنگ که شامل پایان دادن به برنامه هسته‌ای ایران، نابودی صنعت موشکی و نیروی دریایی و قطع حمایت ایران از نیروهای نیابتی در خاورمیانه بود، کنار گذاشته شده‌اند و عملیات نظامی آمریکا تقریبا به‌طور انحصاری بر بازگشایی تنگه هرمز متمرکز است.»

چشم‌انداز تنش‌های ایران و آمریکا

شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: پس از ماه‌ها جنگ و فشار اقتصادی، وضعیت ایران و آمریکا میان دو منطق متعارض قرار گرفته است؛ واشنگتن بر تشدید فشار برای کسب امتیاز تأکید دارد و تهران مذاکره تحت‌فشار را نمی‌پذیرد.

دیپلماسی ترکیه در دریای سیاه در قبال موانع عملیاتی روسیه

شورای راهبردی آنلاین-رصد: «با وجود تلاش‌های ترکیه، علائم دریافتی از مسکو چشم‌انداز احیای دوباره «ابتکار غلات دریای سیاه» را تیره کرده است. حملات روسیه و اوکراین به بنادر، پایانه‌های بارگیری و کشتی‌های دریای سیاه، صادرات مواد غذایی و عرضه جهانی غلات را مختل کرده و کشتی‌های غیرنظامی کشورهای دیگر را نیز هدف قرار داده است. ترکیه بر اساس اختیارات اعطا‌شده به این کشور در کنوانسیون مونترو در سال ۱۹۳۶، کنترل تنگه‌های ترکیه، تنها مسیر دریایی میان دریای سیاه و مدیترانه، را در دست دارد. آنکارا در بخش بزرگی از جنگ روسیه و اوکراین خود را به‌عنوان میانجی معرفی کرده است. با تشدید حملات در دریای سیاه، آنکارا در پی ایفای نقش بزرگ‌تری در این میانجی‌گری است، اما موفقیت آن به آمادگی روسیه و اوکراین برای مذاکره بستگی دارد.»

فرصت‌های هم‌سویی بریکس و سازمان همکاری شانگهای در اوراسیای بزرگ

شورای راهبردی آنلاین-رصد:‌ «نشست‌های اخیر بریکس و سازمان همکاری شانگهای نشان می‌دهد که در میان کشورهای «اکثریت جهانی»، همکاری‌ها به‌تدریج در حال شکل دادن به چارچوبی جدید برای نظم جهانی است؛ چارچوبی که در آن نمایندگان غرب حضور ندارند و تمرکز اصلی بر همکاری میان قدرت‌های نوظهور و کشورهای در حال توسعه است. اهمیت این روند صرفا در بیانیه‌های سیاسی نیست، بلکه در هم‌راستا شدن پروژه‌ها و سازوکارهای همکاری بریکس و سازمان همکاری شانگهای و شکل‌گیری ایده «اوراسیای بزرگ» آشکار می‌شود.»

فرجام تنش‌زدایی هند و چین

شورای راهبردی آنلاین-رصد:‌ «هند و چین در کمتر از ۶۰ روز، چهار گفت‌وگوی مهم دوجانبه با هدف یافتن راه‌حلی برای مسئله مرزی و در عین حال حفظ صلح در امتداد مرزها برگزار کردند. دو کشور در ماه اوت، مذاکرات دیپلماتیک و پس از آن، گفت‌وگوهایی میان نمایندگان ویژه دو کشور ترتیب دادند که در نهایت به برگزاری نخستین نشست در سطح فرماندهان در اوایل سپتامبر انجامید. سرانجام، نوبت به دیدار دوجانبه نارندرا مودی، نخست‌وزیر هند، و شی جین‌پینگ، رئیس‌جمهور چین رسید.»

Loading

أحدث المقالات

تحلیلی بر اخراج نیروهای آمریکایی از عراق و پیامدهای احتمالی آن

شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: خروج نیروهای آمریکایی از عراق، پایان حضور نظامی مستقیم واشنگتن در این کشور را رقم زده است؛ اما اهرم‌های مالی، سیاسی و امنیتی آمریکا همچنان می‌تواند بر آینده این کشور اثرگذار و مشکل‌آفرین باشد.

موفقیت‌ها و چالش‌های همکاری روسیه و آفریقا پس از اجلاس سران ۲۰۲۳

شورای راهبردی آنلاین-رصد: سرگئی لاوروف، وزیر امور خارجه روسیه در ماه ژوئیه و در آستانه سومین نشست روسیه و آفریقا که قرار است در پایان ماه اکتبر برگزار شود، به آفریقا سفر و از اتیوپی، نیجر، موزامبیک و بوروندی دیدار کرد. نخستین اجلاس روسیه و آفریقا در سال ۲۰۱۹ با حضور هر ۵۴ کشور آفریقایی برگزار شد و ۴۵ کشور در سطح سران دولت‌ها در اجلاس شرکت کردند؛ در حالی که در دومین نشست، ۴۷ کشور و ۲۷ رئیس دولت حضور داشتند. در ۲۰ ژوئیه سال جاری، حضور بیش از ۳۰ کشور آفریقایی در سومین نشست تایید شد. کارشناسان معتقدند که سومین نشست بیشتر جنبه‌ای تشریفاتی خواهد داشت، زیرا معیار سنجش موفقیت این اجلاس به‌تدریج از تعداد شرکت‌کنندگان به ارزیابی گام‌های عملی‌شده برای تعمیق همکاری‌ها تغییر یافته است.»

روسیه، آمریکا و چین: سه ضلع مثلث در عصر مناقشه

شورای راهبردی آنلاین-رصد: «مثلث راهبردی» چارچوبی شناخته‌شده برای توصیف ماهیت نظام معاصر قدرت‌های بزرگ است که روابط میان مسکو، واشنگتن و پکن آن را شکل می‌دهد. تحولات سیاسی امروز بار دیگر مثلث قدرت‌های بزرگ را به صحنه اصلی بازمی‌گرداند.

اولویت منطقی واشنگتن: پایان دادن به جنگ از طریق مذاکره
ناکامی ترامپ در تحقق اهدافش در جنگ 6 ماهه علیه ایران

شورای راهبردی آنلاین-رصد:‌ «بیش از شش ماه از آغاز جنگ علیه ایران می‌گذرد و هیچ چشم‌اندازی برای پایان آن دیده نمی‌شود. موج نخست درگیری‌ها از ۲۸ فوریه تا آتش‌بس ۸ آوریل ادامه یافت و در ۸ ژوئیه، درگیری‌ها از سر گرفته شد. از ۱۴ ژوئیه، ارتش آمریکا محاصره بنادر ایران را دوباره برقرار و حملات تقریبا روزانه را آغاز کرد؛ با این وجود، کندی تردد کشتی‌ها همچنان ادامه دارد. امروز اهداف اولیه جنگ که شامل پایان دادن به برنامه هسته‌ای ایران، نابودی صنعت موشکی و نیروی دریایی و قطع حمایت ایران از نیروهای نیابتی در خاورمیانه بود، کنار گذاشته شده‌اند و عملیات نظامی آمریکا تقریبا به‌طور انحصاری بر بازگشایی تنگه هرمز متمرکز است.»

چشم‌انداز تنش‌های ایران و آمریکا

شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: پس از ماه‌ها جنگ و فشار اقتصادی، وضعیت ایران و آمریکا میان دو منطق متعارض قرار گرفته است؛ واشنگتن بر تشدید فشار برای کسب امتیاز تأکید دارد و تهران مذاکره تحت‌فشار را نمی‌پذیرد.

دیپلماسی ترکیه در دریای سیاه در قبال موانع عملیاتی روسیه

شورای راهبردی آنلاین-رصد: «با وجود تلاش‌های ترکیه، علائم دریافتی از مسکو چشم‌انداز احیای دوباره «ابتکار غلات دریای سیاه» را تیره کرده است. حملات روسیه و اوکراین به بنادر، پایانه‌های بارگیری و کشتی‌های دریای سیاه، صادرات مواد غذایی و عرضه جهانی غلات را مختل کرده و کشتی‌های غیرنظامی کشورهای دیگر را نیز هدف قرار داده است. ترکیه بر اساس اختیارات اعطا‌شده به این کشور در کنوانسیون مونترو در سال ۱۹۳۶، کنترل تنگه‌های ترکیه، تنها مسیر دریایی میان دریای سیاه و مدیترانه، را در دست دارد. آنکارا در بخش بزرگی از جنگ روسیه و اوکراین خود را به‌عنوان میانجی معرفی کرده است. با تشدید حملات در دریای سیاه، آنکارا در پی ایفای نقش بزرگ‌تری در این میانجی‌گری است، اما موفقیت آن به آمادگی روسیه و اوکراین برای مذاکره بستگی دارد.»

فرصت‌های هم‌سویی بریکس و سازمان همکاری شانگهای در اوراسیای بزرگ

شورای راهبردی آنلاین-رصد:‌ «نشست‌های اخیر بریکس و سازمان همکاری شانگهای نشان می‌دهد که در میان کشورهای «اکثریت جهانی»، همکاری‌ها به‌تدریج در حال شکل دادن به چارچوبی جدید برای نظم جهانی است؛ چارچوبی که در آن نمایندگان غرب حضور ندارند و تمرکز اصلی بر همکاری میان قدرت‌های نوظهور و کشورهای در حال توسعه است. اهمیت این روند صرفا در بیانیه‌های سیاسی نیست، بلکه در هم‌راستا شدن پروژه‌ها و سازوکارهای همکاری بریکس و سازمان همکاری شانگهای و شکل‌گیری ایده «اوراسیای بزرگ» آشکار می‌شود.»

فرجام تنش‌زدایی هند و چین

شورای راهبردی آنلاین-رصد:‌ «هند و چین در کمتر از ۶۰ روز، چهار گفت‌وگوی مهم دوجانبه با هدف یافتن راه‌حلی برای مسئله مرزی و در عین حال حفظ صلح در امتداد مرزها برگزار کردند. دو کشور در ماه اوت، مذاکرات دیپلماتیک و پس از آن، گفت‌وگوهایی میان نمایندگان ویژه دو کشور ترتیب دادند که در نهایت به برگزاری نخستین نشست در سطح فرماندهان در اوایل سپتامبر انجامید. سرانجام، نوبت به دیدار دوجانبه نارندرا مودی، نخست‌وزیر هند، و شی جین‌پینگ، رئیس‌جمهور چین رسید.»

Loading

الزام پذیرش خیزش اقتصادی چین توسط آمریکا

شورای راهبردی آنلاین – رصد: بر کسی پوشیده نیست که پکن و واشنگتن به شکل فزاینده‌ای روابطشان رو به تلخی گذاشته است. در این تحلیل نشان داده می‌شود که چگونه چین به قربانی موفقیت اقتصادی خودش تبدیل‌شده و چرا این به نفع ایالات‌متحده است که روابط با چین را ترمیم کند.

یوکن هوآنگ در تحلیلی که اندیشکده کارنگی آمریکا منتشر کرد، نوشت: جبهه انتخاباتی گسترده حمله به چین در رقابت ریاست جمهوری آمریکا که دولت دونالد ترامپ، رئیس‌جمهور این کشور به راه انداخته، جذبه و کشش دارد، زیرا از حمایت گسترده مردمی در ایالات‌متحده برای قطع روابط با چین برخوردار است. این وضعیت، رقابت میان ترامپ و جو بایدن، نامزد دموکرات‌ها را که رویکرد سخت‌تری در قبال پکن خواهد داشت، تشدید کرده است.

البته ترک روابط گزینه واقع‌گرایانه‌‌ای نیست، زیرا هزینه‌های آن برای هر دو طرف به‌شدت بالاست، اما مسیری که به نتایج بهتری منجر شود، به‌شدت صعب‌العبور و نیازمند مصالحه‌هایی است که برخلاف علایق ذاتی رهبران کنونی هر دو کشور است. ایالات‌متحده مجبور به پذیرش خیزش چین و تغییر بنیادین در روابط میان ابرقدرت‌ها خواهد بود و چین هم باید رفتار و جاه‌طلبی‌های خود را تعدیل کند.

از منظر آمریکا هرگونه تغییر در روابط احتمالاً باید تا پس از مشخص شدن نتیجه انتخابات به تعویق بیفتد، چراکه همان‌طور که روزنامه نیویورک‌تایمز نوشته و اعلام شده است، «دولت ترامپ قصد دارد میراثی ماندگار از خود برای تخریب روابط دو کشور به‌جا بگذارد». در همین حال تغییر در رویه پکن نیازمند آن است که رئیس‌جمهور این کشور به بازاندیشی در خصوص این موضوع بپردازد که آیا چشم‌اندازی که برای چین ترسیم کرده است، حاصل شده یا خیر. درصورتی‌که مبنایی برای ایجاد رابطه سازنده‌تر به وجود بیاید احتمال دارد که ناشی از وابستگی چین به یک نظام چندجانبه متکی بر قانون باشد، زیرا این کشور قصد دارد به ابرقدرتی برخورداری از رفاه بیشتر و مبتکر تبدیل شود. با شناسایی نیازهای چین است که ایالات‌متحده می‌تواند راهبرد جدیدی برای تعامل با این کشور در جهت منافع دو طرف پایه‌ریزی کند.

 

ترامپ سیاست آمریکا در قبال چین را به فراتر از مهار و به سوی رقابت خصمانه و عدم رابطه سوق داده است

دلیل وخامت سریع روابط آمریکا و چین، کمتر به اختلافات تاریخی در نظام‌های سیاسی و ایدئولوژی دو طرف و بیشتر به مشابهت در امیال و آرزوهای رهبران واشنگتن و پکن برمی‌گردد. هر دو با دستور کار قدرتمند پوپولیستی بر سرکار آمدند و نماد آن‌ها، «اول آمریکا» ی ترامپ و «رؤیای چینی» شی جین پینگ است. پایگاه سیاسی ترامپ عمدتاً در مناطق روستایی و طبقه کارگری سفیدپوست است که احساس می‌کند ازنظر اقتصادی نادیده گرفته‌شده و جهانی‌سازی را مترادف با از دست دادن شغل به بهای روابط خارجی می‌انگارد. هواداران شی هم کارگرانی خستگی‌ناپذیر و حزب کمونیست هستند که از هر فرصتی برای طرح دوباره ادعای وضعیت ابرقدرتی برای چین استقبال می‌کنند. مواجهه این دو هدف زمینه‌ساز درگیری و نه تعامل است.

 

نماد رویارویی رهبران واشنگتن و پکن: “اول امریکا”ی ترامپ و”رویای چینی” شی جین پینگ

اقدامات ترامپ اصول نظام بین‌الملل مبتنی بر هم‌پیمانی‌های راهبردی و رفتارهای مبتنی بر همکاری را تحلیل برده است. فرض او مبنی بر اینکه ژئوپلیتیک، بازی با حاصل جمع صفر است، سیاست آمریکا در قبال چین را به فراتر از مهار و به‌سوی رقابت خصمانه و عدم رابطه سوق داده است.

پکن همچنان استدلال می‌کند که صرفاً در حال واکنش به اقدامات تحریک‌آمیز دیگران است. ابتکارات اخیر سیاست خارجی چین و دیپلماسی «گرگ جنگجو» که به‌عنوان سبک خصمانه جدید تعامل بین‌المللی چین توصیف شده، بهانه دست تندروهای آمریکا داده است.

چالش برای هرکسی که در انتخابات ریاست جمهوری آمریکا پیروز شود با تغییر گرایش‌ها در خصوص رقابت بین ابرقدرت‌ها آغاز خواهد شد. این امر نیازمند گام‌های جسورانه برای تعدیل تنش‌ها است. بسیاری از اختلافات را نمی‌توان به‌سادگی حل‌وفصل کرد، اما اقداماتی هست که می‌توان با یک چرخش قلم انجام و فضای تعامل را تغییر داد.

رویکردی سه‌جانبه ممکن است با بیانیه مشترک آمریکا و چین که تلاش هماهنگ برای مقابله با کرونا و تقویت سازمان بهداشت جهانی را مورد تائید قرار دهد، آغاز شود. پس‌ازاین بیانیه، برای مقابله با رکود جهانی هم می‌توان همه موارد جنگ تجاری را به حال تعلیق درآورد. این اقدام شامل بازسازی سازمان تجارت جهانی خواهد بود. کاهش تنش‌ها در دریای جنوبی چین نیز شعبه سوم این رویکرد خواهد بود. نیاز است که چین این پیام را ارسال کند که علاقه‌مند است و به‌عنوان همسایه صلح‌جو و نه متخاصم در پیگیری ادعای سرزمینی خود شناخته شود.

0 Comments

Submit a Comment

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *