جدیدترین مطالب

ماده ۴۲.۷ پیمان لیسبون در مورد دفاع مشترک در اتحادیه اروپا؛ مکمل ماده ۵ ناتو و نه جایگزین آن

شورای راهبردی آنلاین-رصد: مقامات اتحادیه اروپا در بروکسل در حال بررسی نحوه اجرای ماده ۴۲.۷ پیمان لیسبون هستند؛ بندی که تعهد دفاع مشترک میان اعضای این اتحادیه را پیش‌بینی می‌کند. اگرچه این بند از نظر مفهومی شباهت‌هایی با ماده ۵ ناتو دارد، اما تاکنون در حاشیه ناتو قرار داشته و از نظر عملیاتی توسعه چندانی نیافته است. اکنون با افزایش نگرانی‌های امنیتی اروپا و تردیدها درباره میزان تعهد آمریکا به امنیت این قاره، اتحادیه اروپا درصدد فعال‌تر کردن این سازوکار است.

تاب‌آوری راهبردی ایران در برابر تجاوزات آمریکا و رژیم صهیونیستی و بازآرایی معادلات در منطقه

شورای راهبردی آنلاین-رصد: «سیاستگذاران کشورهای حاشیه خلیج(فارس) در محافل خصوصی به این نتیجه رسیده اند که ایران با وجود تمام خساراتی که در جنگ با آمریکا و اسرائیل متحمل شده، این جنگ را از نظر راهبردی نباخته است.»

مواد خام کمیاب به‌مثابه سلاح ژئواقتصادی؛ راهبرد چین و چالش‌های پیش‌روی اروپا

شورای راهبردی آنلاین-رصد: «کاهش شدید صادرات مواد خام کمیاب از سوی چین به تقریباً همه کشورها در سال ۲۰۲۵، موقعیت اروپا، آمریکا و دیگر کشورها را در روابطشان با پکن به‌شدت تضعیف کرده است. این مواد، پایه صنایع غیرنظامی و دفاعی محسوب می‌شوند و تولید تجهیزات پزشکی، شبکه‌های انرژی، سامانه‌های تسلیحاتی و بسیاری از کالاهای ضروری به آنها وابسته است.»

بلاتکلیفی جهان جنوب در رهبری برای حکمرانی

شورای راهبردی آنلاین-رصد: با توجه به گسترش اعضای بریکس و افزایش تردید در مورد نهادهای تحت رهبری غرب، بار دیگر در محافل سیاستگذاری، اندیشکده‌ها و مناظرات دانشگاهی پرسشی آشنا مطرح شده است: چه کسی باید رهبری جهان جنوب را بر عهده گیرد؟ این پرسش با ورود نظم لیبرال بین‌المللی به یکی از عمیق‌ترین بحران‌های دهه‌های اخیر، فوریت یافته است. بازگشت دونالد ترامپ به کاخ سفید فشار بر نهادهای چندجانبه‌ای را که در پی سال‌ها چندپارگی ژئوپلیتیک تضعیف شده‌اند، تشدید کرده است. تحلیلگران به‌طور فزاینده‌ای هشدار می‌دهند که الگوی حکمرانی پس از جنگ سرد در حال فرسایش است؛ از فلج شدن مذاکرات اقلیمی جهانی گرفته تا احیای یکجانبه‌گرایی تجاری و کاهش اعتماد به نهادهای تحت رهبری غرب. اگر قدرت‌های سنتی غربی در حال عقب‌نشینی از نهادهایی هستند که خودشان ساخته‌اند، پس چه کسی جای آنها را خواهد گرفت؟

هدف ترکیه از رونمایی موشک جدید قاره‌پیما و کاربرد آن؟

شورای راهبردی آنلاین-رصد: «اگر قرار باشد تنها یک رویداد نمایانگر دنیای جدیدی باشد که با فروپاشی تدریجی «نظم بین‌المللی لیبرال» و تغییر موازنه قدرت جهانی در حال شکل‌گیری است — نظمی که بر قدرت نظامی آمریکا، اتحادهای غربی و تجارت آزاد مبتنی بر قواعد استوار بود — آن رویداد نه تنش‌های مربوط به تنگه هرمز است و نه انتشار اسناد جنجالی دولت آمریکا درباره سفینه‌های فضایی؛ بلکه رونمایی ترکیه از یک موشک بالستیک قاره‌پیما در نمایشگاه دفاعی و هوافضای SAHA 2026 در استانبول است.

Loading

أحدث المقالات

ماده ۴۲.۷ پیمان لیسبون در مورد دفاع مشترک در اتحادیه اروپا؛ مکمل ماده ۵ ناتو و نه جایگزین آن

شورای راهبردی آنلاین-رصد: مقامات اتحادیه اروپا در بروکسل در حال بررسی نحوه اجرای ماده ۴۲.۷ پیمان لیسبون هستند؛ بندی که تعهد دفاع مشترک میان اعضای این اتحادیه را پیش‌بینی می‌کند. اگرچه این بند از نظر مفهومی شباهت‌هایی با ماده ۵ ناتو دارد، اما تاکنون در حاشیه ناتو قرار داشته و از نظر عملیاتی توسعه چندانی نیافته است. اکنون با افزایش نگرانی‌های امنیتی اروپا و تردیدها درباره میزان تعهد آمریکا به امنیت این قاره، اتحادیه اروپا درصدد فعال‌تر کردن این سازوکار است.

تاب‌آوری راهبردی ایران در برابر تجاوزات آمریکا و رژیم صهیونیستی و بازآرایی معادلات در منطقه

شورای راهبردی آنلاین-رصد: «سیاستگذاران کشورهای حاشیه خلیج(فارس) در محافل خصوصی به این نتیجه رسیده اند که ایران با وجود تمام خساراتی که در جنگ با آمریکا و اسرائیل متحمل شده، این جنگ را از نظر راهبردی نباخته است.»

مواد خام کمیاب به‌مثابه سلاح ژئواقتصادی؛ راهبرد چین و چالش‌های پیش‌روی اروپا

شورای راهبردی آنلاین-رصد: «کاهش شدید صادرات مواد خام کمیاب از سوی چین به تقریباً همه کشورها در سال ۲۰۲۵، موقعیت اروپا، آمریکا و دیگر کشورها را در روابطشان با پکن به‌شدت تضعیف کرده است. این مواد، پایه صنایع غیرنظامی و دفاعی محسوب می‌شوند و تولید تجهیزات پزشکی، شبکه‌های انرژی، سامانه‌های تسلیحاتی و بسیاری از کالاهای ضروری به آنها وابسته است.»

بلاتکلیفی جهان جنوب در رهبری برای حکمرانی

شورای راهبردی آنلاین-رصد: با توجه به گسترش اعضای بریکس و افزایش تردید در مورد نهادهای تحت رهبری غرب، بار دیگر در محافل سیاستگذاری، اندیشکده‌ها و مناظرات دانشگاهی پرسشی آشنا مطرح شده است: چه کسی باید رهبری جهان جنوب را بر عهده گیرد؟ این پرسش با ورود نظم لیبرال بین‌المللی به یکی از عمیق‌ترین بحران‌های دهه‌های اخیر، فوریت یافته است. بازگشت دونالد ترامپ به کاخ سفید فشار بر نهادهای چندجانبه‌ای را که در پی سال‌ها چندپارگی ژئوپلیتیک تضعیف شده‌اند، تشدید کرده است. تحلیلگران به‌طور فزاینده‌ای هشدار می‌دهند که الگوی حکمرانی پس از جنگ سرد در حال فرسایش است؛ از فلج شدن مذاکرات اقلیمی جهانی گرفته تا احیای یکجانبه‌گرایی تجاری و کاهش اعتماد به نهادهای تحت رهبری غرب. اگر قدرت‌های سنتی غربی در حال عقب‌نشینی از نهادهایی هستند که خودشان ساخته‌اند، پس چه کسی جای آنها را خواهد گرفت؟

هدف ترکیه از رونمایی موشک جدید قاره‌پیما و کاربرد آن؟

شورای راهبردی آنلاین-رصد: «اگر قرار باشد تنها یک رویداد نمایانگر دنیای جدیدی باشد که با فروپاشی تدریجی «نظم بین‌المللی لیبرال» و تغییر موازنه قدرت جهانی در حال شکل‌گیری است — نظمی که بر قدرت نظامی آمریکا، اتحادهای غربی و تجارت آزاد مبتنی بر قواعد استوار بود — آن رویداد نه تنش‌های مربوط به تنگه هرمز است و نه انتشار اسناد جنجالی دولت آمریکا درباره سفینه‌های فضایی؛ بلکه رونمایی ترکیه از یک موشک بالستیک قاره‌پیما در نمایشگاه دفاعی و هوافضای SAHA 2026 در استانبول است.

Loading

پیامدهای حذف دلار از معاملات بورسی چین

شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: چین و آمریکا که ظرف چهار سال اخیر، ابعاد جنگ تجاری بین خود را گسترش داده بودند وارد جنگ ارزی آشکاری شده‌اند، به‌طوری‌که چین، دلار را از معاملات بورسی خود نیز حذف کرد. به‌این‌ترتیب، یوآن جایگزین دلار در معاملات بورسی شد و اکنون این پرسش مطرح می‌شود که این اقدام چین، چه پیامدهایی دارد؟ رضا مجیدزاده - پژوهشگر اقتصاد سیاسی توسعه

برنامه بلندمدت چین، دلارزدایی از مبادلات بین‌المللی خود است؛ اقدامی که اگر همراه با اقدام بالا در نظر گرفته شود به معنای کاهش شدید تقاضا برای دلار خواهد بود. چین، نزدیک به 4 هزار میلیارد دلار با جهان تجارت دارد و حجم تجارت آن با آمریکا نیز بیش از 400 میلیارد دلار است. این حجم عظیم از سهم چین در تجارت جهانی نشان می‌دهد که تصمیم آن به دلارزدایی تدریجی از اقتصاد داخلی و بین‌المللی خود می‌تواند به تضعیف شدید موقعیت دلار در تجارت و اقتصاد جهانی بیانجامد. رویکرد تهاجمی ترامپ و پیشگامی او در راه‌اندازی جنگ تجاری با کشورهای مختلف، موجب شد تا کشورهای دیگری نیز از رویکرد چین استقبال کنند و به اتحادهای پولی دو یا چندجانبه یا دلارزدایی از تجارت بین‌المللی خود، گرایش پیدا کنند. اگرچه این گرایش و این حرکت تهاجمی چین به معنای افزایش شتاب در دلارزدایی از تجارت جهانی نیست؛ بااین‌وجود، جایگاه انحصاری دلار به‌عنوان ارز اصلی و واسطه مبادله جهانی پیش‌فرض، به‌شدت، به چالش کشیده می‌شود.

افزون بر این، سیاست ارزی چین نیز سیاستی وابسته به شرایط است به‌طوری‌که در سابقه سیاست‌های ارزی این کشور، میخکوب کردن ارزش یوآن به دلار، کاهش ارزش یوآن و افزایش ارزش یوآن در برابر دلار نیز به چشم می‌خورد. برای نمونه در سال 2015، بانک خلق چین، ارزش یوآن در برابر دلار را کاهش داد تا صادرات این کشور به آمریکا را تقویت کند. درحالی‌که طی یک دهه، ارزش یوآن به صورتی باثبات، مانده بود و با آهنگی مشخص، تقویت می‌شد تا اعتماد سرمایه‌گذاران را به ثبات ارزش آن، جلب کند. این سابقه و تجربه نشان می‌دهد که چین در انتخاب‌ سیاست‌های تجاری و ارزی خود، افزون بر دید بلندمدت، روی مقتضای زمانی نیز تمرکز دارد و ممکن است پس از نیل به مقصود، رویکرد سیاستی خود را تغییر دهد اما رویکرد سیاست تجاری و ارزی بلندمدت آن، سبقت گرفتن از اقتصاد ایالات‌متحده و تبدیل‌شدن به اقتصاد مسلط جهان بر اساس چشم‌انداز «ساخت چین 2025» است.

از این منظر، اقدام چین به دلارزدایی را باید به‌عنوان اقدامی مکمل سایر اقدامات و پروژه‌های بلندمدت آن ازجمله پروژه جاده ابریشم در نظر گرفت که در مسیری همسو، تقاضای کشورهای عضو و کشورهای مقصد جاده برای یوآن را افزایش خواهد داد و یوآن را به ارزی مسلط در قلمروی این پروژه، تبدیل خواهد کرد. اینکه مجموعه رویکرد تجاری و ارزی چین، بلوک‌بندی جدیدی را در جهان به وجود می‌آورد، اگر پاسخ مثبتی هم داشته باشد مشابه شرایط جنگ سرد شوروی سابق و ایالات‌متحده نخواهد بود. درواقع، فضای رقابت بین چین و آمریکا به سمت رقابت کارتل‌های ارزی می‌تواند پیش برود؛ کارتل‌های ارزی در آمریکای شمالی به رهبری ایالات‌متحده، اتحادیه اروپا به رهبری آلمان و فرانسه و آسیای میانه به‌علاوه روسیه و همچنین اغلب کشورهای آفریقایی و برخی از کشورهای آمریکای لاتین به رهبری چین به‌عنوان کشورهایی که بیشترشان به‌واسطه مدل تأمین مالی کالایی توسط چین، بیش‌ازپیش در جبهه تقویت یوآن قرارگرفته‌اند.

اما عامل مهم دیگری که در این میدان بازی باید لحاظ شود، رمزارزهای نوظهوری است که شرایطی متفاوت از ارزهای متعارف دارند. هرچند که چین توسعه ارز دیجیتالی e-RMB را دنبال می‌کند اما در این زمینه، هنوز رقابت‌مندی کمتری نسبت به رمزارزهایی مانند بیت کوین دارد و پشتیبانی چهره‌های مشهوری مانند ایلان ماسک، موضع چنین ارزهایی را بیشتر تقویت کرده است. بااین‌وجود، جایگاه چین در تجارت جهانی این امکان را به چین می‌دهد تا ارزهای دیجیتالی با توان رقابتی بالا نیز داشته باشد

0 Comments

Submit a Comment

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *