سال گذشته برای حامیان خلع سلاح هسته‌ای سالی ویژه بود. ۱۲۲ عضو سازمان ملل درخواستی برای عدم تولید یا دستیابی به تسلیحات هسته‌ای به امضا رساندند. با این حال، این امر جهان را به هدف دستیابی به مکانی عاری از سلاح اتمی نزدیک‌تر نکرد.

بر اساس تازه‌ترین آمارهای “موسسه پژوهش صلح بین‌الملل استکهلم” (SIPRI)، ۱۴ هزار و ۴۶۵ سلاح هسته‌ای هنوز وجود دارد که تنها در دستان ۹ دولت شامل آمریکا، روسیه، انگلیس، فرانسه، چین، هند، پاکستان، کره‌شمالی و رژیم صهیونیستی است و آنها قصدی برای کنار گذاشتن تسلیحات هسته‌ای خودشان ندارند.

شانون کایل، رئیس پروژه تسلیحات هسته‌ای در موسسه پژوهش صلح بین‌الملل استکهلم (سیپری) تاکید کرد، گرچه شمار کلی تسلیحات هسته‌ای نسبت به سال‌های ماقبل اندکی رو به کاهش رفته است اما همین تسلیحات باقی‌مانده بسیار مدرن شده‌اند.

او افزود: این بدین معناست که تسلیحات قدیمی جایگزین شده‌اند. برخی از آنها قدمت ۴۰ یا ۵۰ ساله دارند اما تسلیحات هسته‌ای جدیدی تولید شده‌اند که قابلیت‌ها و عملکرد فنی جدیدی دارند.

دولت آمریکا هم در ماه فوریه ساخت تسلیحات هسته‌ای جدید را تایید کرد و این امر همچنین شامل حال آلمان می‌شود. آلمان گرچه خودش هیچ‌گونه تسلیحات هسته‌ای ندارد اما به عنوان یک کشور عضو ناتو تحت پوشش سپر هسته‌ای ایالات متحده است. در حدود ۲۰ بمب هسته‌ای بی‌۶۱ آمریکایی در منطقه آیفل آلمان انبار شده است و در سال‌های آتی این‌ها با بمب‌های هسته‌ای مدرن‌تر جایگزین می‌شوند که می‌توانند یک هدف خاص را با دقت بالایی هدف بگیرند.

ایالات متحده آمریکا هزینه بسیاری به مدرن‌سازی زرادخانه هسته‌ای خود اختصاص می دهد؛ واشنگتن قصد دارد تا سال ۲۰۲۶ بودجه ۴۰۰ میلیارد دلاری برای این امر هزینه کند. با این حال شانون کایل می‌گوید، کشورهای کوچک‌تر مثل هند و پاکستان هم وارد نوعی رقابت تسلیحاتی استراتژیک شده‌اند. این دو کشور تسلیحات هسته‌ای جدید می‌سازند و قابلیت‌های تولیدشان را توسعه می‌دهند.

رئیس پروژه تسلیحات هسته‌ای در سیپری با اشاره به تنش کنونی میان روسیه و آمریکا می‌گوید، مشخص نیست که توافق‌های بین‌المللی در آینده برای کنترل تسلیحات هسته‌ای چگونه عمل خواهند کرد. او گفت: آنچه مایه نگرانی کنونی من است، حقیقت تخریب روابط سیاسی-استراتژیک ایالات متحده و روسیه است و باید توجه داشت که این دو کشور ۹۲ درصد کل تسلیحات هسته‌ای را در اختیار دارند.

کایل تأکید کرد: این مساله همچنین روی کنترل تسلیحات اثر می‌گذارد. کارشناسان تسلیحات هسته‌ای نگرانند که در سال‌های آتی با انقضای معاهده استارت جدید، معاهده‌های جدید جایگزین آنها نشوند. آن زمان دیگر نمی‌توان محدودیتی روی زرادخانه هسته‌ای قائل شد. واضح است که ما در حال عقب‌گرد از چشم‌انداز ۲۰۰۹ باراک اوباما برای ایجاد جهانی عاری از تسلیحات هسته‌ای هستیم.

این مقام همچنین از پیشرفت‌های فنی کره‌شمالی در زمینه تسلیحات هسته‌ای و آزمایش‌های موشک بالستیک دوربرد در ۱۲ ماه گذشته ابراز شگفتی کرد. به گفته او، برای اظهارنظر درباره این که آیا نشست رهبران آمریکا و کره‌شمالی نهایتا به خلع سلاح هسته‌ای کره‌شمالی ختم می‌شود یا خیر، بسیار زود است.

در گزارش سال ۲۰۱۸ موسسه پژوهش صلح بین‌الملل استکهلم همچنین آمده است، به طور کلی بودجه نظامی بیشتری در سال ۲۰۱۷ در نظر گرفته شده که بیش از هر زمان دیگری از زمان پایان جنگ سرد محسوب می‌شود. مجموع بودجه نظامی سراسر جهان ۱.۷۳۹ میلیارد دلار افزایش داشت که معادل ۲۳۰ دلار برای هر فرد روی زمین می‌شود. در سال ۲۰۱۶ این میزان برای هر فرد ۲۲۷ دلار بود.

منبع: ایسنا