دکتر هادی دولت آبادی در گفتگو با سایت شورای راهبردی روابط خارجی با اشاره به اظهارات یک مقام اروپایی که گفته بود سیاست فرانسه برای میانجی‌گری در قبال روسیه یک شکست چشم‌گیر بوده است، خاطرنشان کرد: فرانسه در ابتدای بحران اوکراین، تلاش کرد نقش میانجی‌گر ایفا کند. این کشور همواره تلاش می‌کرده پلی میان شرق و غرب باشد و خود را به عنوان نیروی سومی میان بلوک شرق و غرب مطرح کند.

وی با بیان اینکه فرانسه تنها کشور عضو اتحادیه اروپا و دارنده سلاح هسته‌ای است و قبل از این موقعیت و تعریفی که از جایگاه خود دارد، ایجاب می‌کند بلوغ استراتژیک بیشتری نسبت به سایر کشورها نشان دهد، افزود: سلاح هسته‌ای در دکترین فرانسه به عنوان سلاح بازدارنده تعریف شده و سیاست این کشور برای ورود به جنگ را محافظه‌کارانه کرده است.

این تحلیلگر مسائل فرانسه به اقدام پاریس برای تحویل 18 دستگاه توپ متحرک، موسوم به سزار به اوکراین که نقش قابل توجهی در انهدام تانک‌های روسی داشته است، اشاره کرد و ادامه داد: در ماه‌های اخیر اروپایی‌ها سلاح‌های زیادی به اوکراین فرستادند. در این ماه‌ها فرانسه باید نقش ریاست دوره‌ای اروپا را ایفا می‌کرد و در عین حال به دلیل انتخابات ریاست جمهوری، بیشتر به مسائل داخلی می‌پرداخت. اکنون با پایان یافتن این شرایط، فرانسه از حالت محافظه‌کاری که داشت، به سمت تغییر رویکرد پیش می‌رود.

سیاست فرانسه مبنی بر حفظ استراتژی بینابینی

دولت آبادی با بیان اینکه با پایان ماه ژوئن و پایان ریاست دوره‌ای فرانسه بر اتحادیه اروپا، مکرون فرصت ایفای نقش میانجی‌گرانه خود را از دست می‌دهد، گفت: بعد از کمک 40 میلیارد دلاری آمریکا به اوکراین، فرانسه احساس می‌کند از قافله کمک‌کننده‌ها عقب افتاده و بنابراین تصمیم به ارسال تعدادی سلاح به اوکراین گرفت. البته مکرون بعد از آن تاکید کرد که نباید روسیه را تحقیر کرد تا پس از پایان جنگ در اوکراین، بتوان به یک راه حل دیپلماتیک دست پیدا کرد. این مواضع نشان می‌دهد همچنان فرانسه تلاش می‌کند استراتژی بینابینی خود را داشته باشد.

این عضو هیئت علمی دانشگاه تهران با بیان اینکه مکرون تاکید کرده که فرانسه همچنان می‌تواند به عنوان یک قدرت میانجی عمل کند، توضیح داد: وزیر امور خارجه اوکراین، موضع مکرون را عاملی برای تحقیر فرانسه خوانده است، اما به نظر می‌رسد با وجود همه فشارها و انتقاداتی که نسبت به مواضع فرانسه مطرح شده است، این کشور همچنان رویکرد بینابینی را خواهد داشت و ضمن اینکه کمک‌هایی به اوکراین می‌کند، تلاش خواهد داشت رویارویی با روسیه به حساب فرانسه، به عنوان کشوری که داعیه رهبری اروپا را دارد، نوشته نشود و رهبری این جریان را برعهده نداشته باشد.

دولت آبادی گفت: با وجود ارسال سلاح از سوی فرانسه، روسیه نیز مایل نیست دشمن‌تراشی جدیدی کند یا پنجره‌های دیپلماسی را ببندد و می‌خواهد نقش فرانسه برای برقراری گفتگو باز بماند.

کمرنگ شدن ایده ارتش واحد اروپایی

وی ادامه داد: در شرایط فعلی حجم کمک‌هایی که به اوکراین می‌شود بسیار بالا است و فرانسه نیز خود را ملزم می‌بیند که به شکل‌های مختلف کمک‌هایی داشته باشد. با این حال رویکرد اصلی فرانسه این است که اتفاقات به سمتی نرود که ناتو آنچنان در اروپا قدرتمند شود که پروژه ارتش اروپایی مستقل به فراموشی سپرده شود؛ البته در شرایطی که شاهد تصمیم کشورهای شمال اروپا برای پیوستن به ناتو هستیم، این ایده در حال کمرنگ شدن است؛ چرا که همین کشورها دفاع اروپایی را در «معاهده ماستریخت» نپذیرفته بودند.

دولت آبادی با بیان اینکه با افزایش قدرت ناتو در اروپا، قدرت نفوذ فرانسه کاهش پیدا خواهد کرد، گفت: تا پیش از جنگ اوکراین، بخشی از اروپا روسیه را دشمن فرضی می‌دید، اما اکنون برای اروپا روشن شد که دشمنی روسیه توهم نبوده است. با گسترش ناتو، بحران‌هایی به صورت پیاپی ادامه خواهد داشت و در این شرایط ایده ارتش اروپایی فرصتی برای تحقق نخواهد یافت.

چالش در ایده‌ها و اصول سیاست خارجی فرانسه

وی درخصوص چشم‌انداز سیاست خارجی فرانسه در شرایطی که ایده‌ها و اصول سیاست خارجی اش با چالش‌های متعددی مواجه شده است، تاکید کرد: در هر حال، ایده اصلی فرانسه شدت نگرفتن جنگ است، چرا که به هر حال روسیه شریک تجاری خوبی برای فرانسه بوده و به لحاظ تجاری و فرهنگی نزدیکی‌های زیادی با یکدیگر داشتند. پیش از این نیز، فرانسه اولین کشوری بود که خود را از جبهه غرب جدا و سعی کرد به شوروی نزدیک شود و اعتدالی ایجاد کند. در این بحران نیز، فرانسه اصلا مایل نیست مجددا جهان دو قطبی شکل بگیرد.

این تحلیلگر مسائل فرانسه ادامه داد: با تحولاتی که در سال‌های اخیر رخ داد، فرانسه رفته رفته قدرت خود را بیشتر درنظر می‌گرفت، پس از برگزیت از لحاظ سیاسی، حرف اصلی اروپا از زبان فرانسه شنیده می‌شد. بعد از پایان دوره صدراعظمی مرکل در آلمان، این بعد از قدرت فرانسه افزایش یافت. اما با بحران اوکراین، اندیشه‌های مکرون برای رهبری اروپا به طور کامل زیرسوال رفته است و به همین دلیل فرانسه تلاش می‌کند به این وضعیت پایان دهد.

دولت آبادی با تاکید بر اینکه با وجود همه این تنش‌ها، فرانسه نمی‌خواهد جهان دوقطبی شکل بگیرد، گفت: سیاست فرانسه این است که به طور صددرصدی در چارچوب سیاست‌های آمریکا و جبهه آنگلوساکسون قرارنگیرد و انتقاداتی نیز به عملکرد بوریس جانسون، مطرح می‌کند.

وی با یادآوری اینکه مکرون از زمانی که رئیس جمهور روسیه دستور ورود نیروهایش به اوکراین را صادر کرد، به طور مرتب با پوتین در تماس بوده، اضافه کرد: با توجه به اینکه فرانسه منافع خود را در ایجاد دوقطبی در نظام بین‌المللی نمی‌بیند، در این شرایط، ترجیح می‌دهد سیاست‌ها و رویکردهای حداقلی و نمادین را برای ایفای نقش سنتی و میانجی‌گرانه خود حفظ کند.