هان جون کیم، استاد دانشگاه کره و جائه هوچونگ، استاد دانشگاه ملی سئول در تحلیلی که در وب سایت «موسسه امور بین الملل استرالیا» منتشر شد، نوشتند: مطالعات فراوانی درباره تلاش‌های کشورهای شرق آسیا برای نحوه قرارگرفتن در مقابل چین در حال خیزش وجود دارد، اما در مورد واکنش‌های راهبردی متفاوت این کشورها به قدرت‌گیری چین، مطالعات سیستماتیک کمتری انجام شده و کمتر به دلایل چنین تغییراتی پرداخته شده است. پژوهش ما نشان می‌دهد که این کشورها با موفقیت‌های متفاوتی در حال ایجاد موازنه، محافظه‌کاری یا همراهی هستند. عواملی که بر انتخاب این کشورها تأثیر می‌گذارند، سرنخ‌های مهمی را درباره چشم‌انداز راهبردی و تغییر رفتارها در این منطقه بی‌ثبات ارائه می‌دهند. ما در بررسی‌های خود به تجزیه و تحلیل اهمیت هفت عامل شامل قدرت ملی، وابستگی تجاری، جغرافیا، نهادهای بین‌المللی، دموکراسی، تعهدات معتبر، و هویت مشترک پرداختیم.

از میان این عوامل، نزدیکی جغرافیایی، دموکراسی و هویت بیشترین نقش را در تعیین واکنش‌های راهبردی کشورهای شرق آسیا داشته‌اند:

1. جغرافیا: نزدیکی جغرافیایی آسیب‌پذیری را افزایش و احتمال همراهی را کاهش می‌دهد و تمایل به ایجاد موازنه را تقویت می‌کند.
2. دموکراسی: کشورهای دموکراتیک بیشتر به ایجاد موازنه علیه چین تمایل دارند، در حالی که در کشورهای استبدادی همراهی بیشتر مشاهده می‌شود.
3. هویت: دشمنی تاریخی باعث تسهیل در ایجاد موازنه علیه چین می‌شود. جالب است که تنها یک جنگ با چین به‌طور قابل‌توجهی احتمال ایجاد موازنه را افزایش نمی‌دهد، اما جنگ‌های مکرر باعث واکنش‌های تقابلی می‌شوند.

در مقابل، عواملی همچون قدرت ملی، وابستگی تجاری، نهادهای بین‌المللی، و اتحادها که در تئوری‌های سنتی روابط بین‌الملل مهم تلقی می‌شوند، در این منطقه اهمیت کمتری داشته‌اند. شاید به این دلیل که این نظریه‌ها عمدتاً بر اساس تجربیات قدرت‌های بزرگ غربی شکل گرفته‌اند و برای شرق آسیا که بیشتر کشورهای آن کوچک یا متوسط با اهداف محدود هستند، صدق نمی‌کنند.

پیامدهای سیاست‌گذاری

پژوهش ما به سه پیامد مهم برای سیاست‌گذاری اشاره می‌کند:

1. نقش حیاتی جغرافیا: جغرافیا همچنان نقش مهمی ایفا می‌کند، اما تمرکز بیش از حد بر خطرات ناشی از نزدیکی جغرافیایی ممکن است به جبر‌گرایی منجر شود. پژوهش ما نشان می‌دهد که اگر یک کشور متحد آمریکا و هم‌مرز با چین باشد، این نزدیکی به ایجاد موازنه منجر می‌شود. اما در صورتی که متحد آمریکا باشد اما هم‌مرز با چین نباشد، احتمالاً به سمت محافظه‌کاری گرایش پیدا می‌کند.
2. اهمیت دموکراسی: دموکراسی پیامدهای دوگانه‌ای دارد. از یک سو، هنجارها و نهادهای مشترک شاید به اندازه منابع نظامی و اقتصادی اهمیت دارند. از سوی دیگر، نه‌تنها تقسیم‌بندی میان دموکراسی و استبداد اهمیت دارد، بلکه سطح دموکراسی در میان دولت‌های دموکراتیک نیز نقش مهمی ایفا می‌کند. در کل، تاثیر دموکراسی متفاوت است و کشورهای دموکراتیک هم به ایجاد موازنه و هم به محافظه‌کاری گرایش دارند. در حالی که کشورهایی با سطح بالای دموکراسی تمایل بیشتری به ایجاد موازنه علیه چین دارند، اما در دموکراسی‌های متوسط گرایش به محافظه‌کاری بیشتر است.
3. تأثیر هویت: هویت نیز بر انتخاب راهبردی یک دولت تاثیرگذار است. حافظه تاریخی تصمیمات مربوط به سیاست‌ خارجی را محدود می‌کند. تاریخ نقش مهمی در شکل‌دهی به ادراک تهدید و تدوین سیاست‌ها در قبال چین ایفا می‌کند.

چشم‌انداز آینده

تغییر جغرافیا غیرممکن است. چین هم احتمالا موضع خود در استفاده از قدرت و نفوذ را تغییر نمی‌دهد. بنابراین، در آینده نزدیک نقشه ادراک تهدید در شرق آسیا تغییر چندانی نخواهد کرد. تنها متغیر ممکن، اعتبار تعهدات آمریکا در قبال منطقه و اراده کشورهای منطقه برای تطبیق اقدامات خود با آن خواهد بود.

از سوی دیگر، دموکراسی در آمریکا، شرق آسیا، و سایر نقاط جهان عمدتاً در حال عقب‌گرد است. یعنی فاصله میان دیکتاتورهای منتخب و مستبدان منصوب کمتر شده است. اگرچه ممکن است دولت‌ها به برکت رهبری محتاطانه و رویدادهای سرنوشت‌سازی مانند تهاجم روسیه به اوکراین بیدار شوند، اما با ادامه روند کنونی افول دموکراسی، احتمال افزایش گرایش به محافظه‌کاری در کشورهای دموکراتیک شرق آسیا وجود دارد.

هویت همچنان نقش مهمی ایفا می‌کند. در حالی که کشورهای شرق آسیا نگاهی تاریخی به چین دارند، اما چگونگی نگاه آنها به چین و آمریکا به عنوان قدرت‌های بزرگ در منطقه ممکن است به عاملی مهم‌تر تبدیل شود. اگرچه ظهور یک نظم جدید متمرکز بر چین ممکن است همسایگان منطقه‌ای چین را به یاد دوران سخت امپراطوری چین بیندازد؛ اما اگر آمریکا نتواند چشم‌اندازی از یک آینده‌ بهتر ارائه دهد، ممکن است این کشورها بیشتر به چین گرایش پیدا کنند.