موسسه تحقیقات صلح بین المللی استکهلم (سیپری) نوشت: در مجموع، فروش 100 شرکت بزرگ اسلحه سازی جهان در سال 2016 در مقایسه با سال قبل 1.9 درصد رشد داشته است که این رقم نسبت به سال 2002 حدود 38 درصد بیشتر بوده است. (سیپری از سال 2002 گزارش فروش تسلیحات توسط شرکت های تولید سلاح را آغاز کرد). میزان فروش 100 شرکت بزرگ اسلحه سازی جهان، پس از پنج سال کاهش متوالی، در سال 2016 دوباره افزایش یافت.

افزایش سهم شرکت های آمریکایی در مجموع فروش تسلیحات در سال 2016

در سال 2016، مجموع فروش تسلیحات شرکت های آمریکایی حاضر در فهرست 100 شرکت بزرگ اسلحه سازی جهان، با 4 درصد افزایش به 217.2 میلیارد دلار رسیده است. عملیات های نظامی آمریکا در خارج از مرزهای این کشور و همچنین خرید سامانه های تسلیحاتی بزرگ توسط دیگر کشورها باعث این رشد فزاینده شده است. فروش تسلیحات توسط شرکت مارتین لاکهید (بزگترین تولید کننده تسلیحات در جهان) در سال 2016 به میزان 10.7 درصد افزایش یافته است، که در افزایش  57.9 درصدی سهم آمریکا در کل فروش 100 شرکت بزرگ اسلحه سازی جهان موثر بوده است. اوده فلورانت، مسئول برنامه هزینه های نظامی و تسلیحاتی سیپری می گوید: «لاکهید مارتین با خرید شرکت هلیکوپترسازی سیکورسکی در اواخر 2015 و حجم بالای سفارش جنگنده اف -35، رشد چشمگیری در فروش تسلیحات خود در سال 2016 داشته است».

روند غالب سال 2016، حاکی از آن است که تعداد شرکت های آمریکایی تولید کننده تجهیزات نظامی، افزایش چشمگیری در فهرست 100 شرکت بزرگ اسلحه سازی جهان داشته و فروش آنها تصاعدی بوده است. برخی از این شرکت ها از طریق خرید بخش های تولیدکننده تجهیزات نظامی شرکت های تولید کننده تسلیحات، فروش خود را افزایش داده اند. به عنوان مثال، شرکت لیدوس (Leidos) از جمله این شرکت ها است که خدمات تکنیکی و فن آوری اطلاعات شرکت لاکهید مارتین را در سال 2016 در اختیار گرفت.

فروش تسلیحات توسط شرکت های اروپای غربی همچنان ثابت بوده اما روند آن متفاوت است

مجموع فروش تسلیحات شرکت های اروپای غربی موجود در فهرست 100 شرکت بزرگ اسلحه سازی جهان با 91.6 میلیارد دلار در سال 2016 ثابت بوده است – در مقایسه با سال قبل از آن به میزان 0.2 درصد افزایش داشته است – . با این حال، میزان فروش تسلیحات بین کشورهای بزرگ تولیدکننده تسلیحات (از جمله انگلستان، فرانسه، ایتالیا و آلمان) تفاوت فاحشی را نشان می دهد. در حالیکه شرکت‌های اسلحه‌سازی آلمانی و بریتانیایی موفق به افزایش میزان فروش تولیدات خود شده‌اند، میزان فروش شرکت‌های اسلحه‌سازی فرانسه و ایتالیا سیری نزولی را طی کرده است.

پیتر ویزیمن، محقق ارشد سیپری، می گوید: «افزایش 6.6 درصدی آلمان در فروش تسلیحات در سال 2016 عمدتا به خاطر رشد فروش (12.8 درصد) شرکت تولید کننده خودروهای زرهی کروز – کراوس مافای (Krauss-Maffei Wegmann) و افزایش فروش (13.3 درصد) شرکت تولید کننده خودروهای نظامی – راین متال (Rheinmetall) بوده است که از افزایش تقاضای کشورهای اروپایی، خاورمیانه و جنوب شرق آسیا سود برده‌اند. ».

به نظر می رسد که تصمیم انگلیس برای خروج از اتحادیه اروپا تاثیری در افزایش 2 درصدی فروش تسلیحات شرکت های بریتانیایی در سال 2016 نداشته است. فروش تسلیحات سامانه های بی‌ای‌ئی سیستمز (BAE)، چهارمین تولید کننده بزرگ تسلیحات در جهان، با ثبات همراه بوده است (با افزایش 0.4 درصد). شرکت بریتانیایی جی کی ان (GKN)، تولید کننده تجهیزات هوا فضا نیز، از بیشترین افزایش فروش تسلیحات (43.2 درصد) برخوردار بوده است.

فروش تسلیحات روسی رو به افزایش است اما گام های در حال آن کند شدن است

در مجموع، فروش تسلیحات توسط شرکت های روسی حاضر در فهرست 100 شرکت بزرگ اسلحه سازی جهان، 3.8 درصد افزایش یافته و به 26.6 ملیارد دلار در سال 2016 رسیده است. شرکت های روسی 7.1 درصد از کل فروش جهانی تسلیحات را به خود اختصاص داده اند. سیمون ویزیمن، محقق ارشد سیپری، می گوید: «مشکلات اقتصادی روسیه در سال 2016 باعث کاهش نرخ رشد فروش تسلیحات شرکت های روسی شده است».

فروش تسلیحات توسط 10 شرکت روسی حاضر 100 شرکت بزرگ اسلحه سازی جهان، روندی مختلف داشته اند: در حالیکه فروش پنج شرکت با رشد همراه بوده است، میزان فروش پنج شرکت دیگر با کاهش همراه بوده است. برترین جایگاهی که شرکت های روسی در فهرست 100 شرکت برتر اسلحه سازی در سال 2016 کسب کردند، شرکت یونایتد ایرکرافت (United Aircraft Corporation) است که در رتبه سیزدهم قرار گرفت. فروش تسلیحات این شرکت 15.6 درصد به نسبت سال 2015 افزایش داشته است که ناشی از حجم بالای صادرات و تقاضای نیروهای مسلح روسیه می باشد.

تولیدکنندگان نوظهور و سلطه کره جنوبی بر فروش تسلیحات

بخش «تولید کنندگان نوظهور» در گزارش سیپری دربرگیرنده شرکت هایی است که در برزیل، هند، کره جنوبی و ترکیه واقع هستند. در این بخش، روند سال 2016 حاکی از افزایش 20.6 درصدی فروش تسلیحات شرکت های کره جنوبی است که کل فروش آنها به 8.4 میلیارد دلار می رسد. سیمون ویزیمن می گوید: « کره جنوبی تهدید شدیدی از سوی برنامه هسته‌ای و موشکی کره شمالی حس می‌کند و و در واکنش به این معضل نیز بودجه و هزینه‌های تسلیحاتی خود را افزایش داده است. بیشترین سود را از این روند، شرکت‌های اسلحه‌سازی کره جنوبی می‌برند که در وهله نخست با وزارت دفاع این کشور همکاری دارند. ».

تاثیر کاهش فروش تسلیحات ژاپنی بر کاهش کل فروش سایر تولیدکنندگان معتبر

بخش «سایر تولید کنندگان معتبر» در گزارش سیپری دربرگیرنده شرکت هایی است که در استرالیا، اسرائیل، ژاپن، لهستان، سنگاپور و اوکراین واقع هستند. کل فروش تسلیحات شرکت های این کشورها در سال 2016 به میزان 1.2 درصد افت داشته است که این مساله عمدتا ناشی از کاهش کل فروش تسلیحات شرکت های ژاپنی (6.4-) بوده است. بزرگترین شرکت های ژاپنی تولید کننده تسلیحات در سال 2016 افت شدیدی را تجربه کردند: بطوری که، فروش تسلیحات صنایع سنگین میتسوبیشی 4.8 درصد کاهش یافته و همزمان فروش تسلیحات صنایع سنگین کاوازاکی و تجهیزات الکتریکی میتسوبیشی به ترتیب 16.3 درصد و 29.2 درصد کاهش داشته است.

بانک اطلاعاتی سیپری در مورد صنعت تسلیحات

بانک اطلاعاتی سیپری در مورد صنعت تسلیحات در سال 1989 ایجاد شده است. این بانک حاوی اطلاعات مالی و قرارداد شرکت های تولید کننده تسلیحات در سراسر جهان می باشد. از سال 1990، سیپری اطلاعاتی در مورد فروش تسلیحات و قرارداد 100 شرکت بزرگ اسلحه سازی جهان را در سالنامه سیپری منتشر می کند.

سیپری «فروش تسلیحات» را به عنوان فروش کالا و خدمات نظامی به مشتریان تجهیزات نظامی، از جمله فروش برای تدارکات داخلی و صادرات، تعریف می کند. تغییرات در دوره ای مشخص محاسبه شده و مقایسه کشورها صرفا از روی شرکت های معین در طول سال های مختلف صورت گرفته است.

[1] Stockholm International Peace Research Institute (SIPRI)