شانت کریکوریان، عضو دپارتمان انرژی هسته ای در آژانس بین المللی انرژی هسته ای در یادداشتی که بر روی پایگاه اینترنتی آژانس منتشر شد، نوشت: علاقه روزافزونی به بالا بردن بازدهی انرژی هسته ای با استفاده از گرما و دیگر اشکال انرژی که در نیروگاه‌های برق هسته ای به عنوان یک محصول فرعی در فرآیند شیرین سازی آب، تولید هیدروژن، گرمایش مرکزی و دیگر مصارف صنعتی تولید می شود، وجود دارد. کارشناسان به تازگی در نشستی در آژانس بین المللی انرژی اتمی وضعیت مهار این انرژی را که به صورت گرما تلف می شود، بررسی کردند.

ابراهیم خمیس، مهندس انرژی هسته ای آژانس می‌گوید: تولید همزمان (دو نوع انرژی برق و گرما از یک نوع سوخت) می‌تواند بازدهی گرمایی کلی یک نیروگاه برق هسته ای را با مصرف دوباره گرمای تلف شده بیش از 30 درصد افزایش و آثار محیط زیستی گرمایش و حمل و نقل را تا 35 درصد کاهش دهد.

نیروگاه‌های برق هسته ای مقادیر فراوانی برق و گرما تولید می کنند. فرآیند تولید همزمان، تولید گرما و برق قابل استفاده را در یک فرایند ادغام می کند که می تواند میزان تولید گاز کربن و هزینه های انرژی را به اندازه ای قابل توجه کاهش دهد. این مصرف یک مصرف کارآمدتر سوخت است، زیرا در هر صورت از گرمای تلف شده ناشی از تولید برق برای استفاده موثر در گرمایش مرکزی، شیرین سازی آب یا تولید هیروژن استفاده می شود.

خمیس گفت که در حال حاضر بیش از 70 نیروگاه برق هسته ای به شیوه تولید همزمان کار می کنند و پتانسیل به کاربردن این فن آوری به شکلی گسترده تر وجود دارد.

مزایای تولید همزمان شامل موارد زیر است:

• بازدهی: تولید همزمان در مقایسه با تولید جداگانه گرما و برق به سوخت کمتری نیاز دارد. تولید همزمان همچنین از اتلاف انرژی در روند انتقال و توزیع که در زمان گردش برق از واحدهای تولید مرکزی در خطوط برق جلوگیری می کند.
• قابلیت اتکا: تولید همزمان می تواند انرژی الکتریکی و حرارتی با کیفیت بالا را بدون توجه به آنچه ممکن است در شبکه برق رخ دهد، برای یک سایت فراهم کند؛ تاثیرات قطع برق را کاهش دهد و کیفیت برق را برای تجهیزات حساس بهبود بخشد.
• اثر زیست محیطی: تولید همزمان میزان تولید گازهای گلخانه ای و دیگر آلاینده های هوا را به دلیل سوزاندن سوخت کمتر برای تولید هر واحد انرژی کاهش می دهد.
• مزایای اقتصادی: تولید همزمان به دلیل بازدهی بالا می تواند هزینه مصرف برق را در قبوض برق کاهش دهد و مانعی در برابر هزینه های ناپایدار انرژی باشد.

مدیریت آب

در بیش از دو دهه اخیر بارها در کنفرانس عمومی آژانس بین المللی انرژی اتمی بر موضوع شیرین سازی آب دریا با استفاده از انرژی هسته ای تاکید شده و این موضوع مورد حمایت دولت های عضو قرار گرفته است. شیرین سازی آب گزینه ای ارزشمند برای برآوردن تقاضای روبه افزایش آب شرب در سراسر جهان از جمله در نواحی خشک و نیمه خشکی است که با بحران کمبود آب روبرو هستند.

راکتورهایی در ژاپن، هند و قزاقستان با سال ها تجربه شیرین سازی آب ثابت کرده اند که این گزینه گزینه ای ارزشمند است.

مدیریت بهتر آب نه تنها به معنای شیرین سازی آب با استفاده از انرژی هسته ای، بلکه به معنای اقدامات کارآمدتر در استفاده از ذخایر آبی مورد نیاز برای فعالیت نیروگاه‌های برق است.

سامه ملحم، مهندس کمیسیون انرژی اتمی اردن گفت: صرفه جویی در مصرف آب و استفاده کارآمد از منابع آبی در اردن چالشی برای موفقیت پروژه نیروگاه برق هسته ای اردن است.

ملحم همچنین گفت: مکان پیشنهادی برای این نیروگاه در فاصله دوری از دریا یا رودخانه قرار دارد. بنابراین برای ما مهم است که درباره جنبه های فنی، اقتصادی و زیست محیطی مدیریت آب در همایش هایی نظیر نشست های فنی آژانس بین المللی انرژی اتمی بحث و مذاکره کنیم.

در حمایت از اهداف توسعه پایدار سازمان ملل

میخاییل چوداکف، معاون مدیر کل آژانس بین المللی انرژی اتمی و رییس اداره انرژی هسته ای گفت: پیشرفت های فنی و مزایای کاربردهای غیر الکتریکی انرژی هسته ای نه تنها به انجام ماموریت آژانس منجر می شود، بلکه چنین فعالیت هایی در راستای اهداف توسعه پایدار سازمان ملل نیز قرار دارد:

• هدف شماره 6 توسعه پایدار سازمان ملل: تضمین دسترسی به آب و سیستم‌های تصفیه بهداشتی پساب برای همه
• هدف شماره 7 توسعه پایدار سازمان ملل: تضمین دسترسی به انرژی مقرون به صرفه، قابل اتکا، پایدار و مدرن برای همه
• هدف شماره 13 توسعه پایدار سازمان ملل:اقدام فوری برای مبارزه با تغییرات اقلیمی
• هدف شماره 14 توسعه پایدار سازمان ملل: حفاظت و استفاده پایدار از اقیانوس ها، دریاها و منابع دریایی برای توسعه پایدار.