شورای راهبردی آنلاین – رصد: درگیری با ایران و ایجاد اختلال در تنگه هرمز، اگرچه از نظر مالی توسط کشورهای حاشیه خلیج فارس قابل مدیریت است، اما اعتبار ثبات و امنیت این منطقه را که پایهگذار برنامههای توسعهای مانند چشمانداز ۲۰۳۰ است، به چالش کشیده و ترمیم آن دشوارتر از بازسازی ۲۰۰ میلیارد دلاری زیرساختها خواهد بود.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: در شرایطی که معادلات امنیتی منطقه تحت تأثیر تقابل راهبردی ایران با ایالات متحده و رژیم صهیونیستی به مرحلهای حساس رسیده است، پرسش از ماهیت قدرت دفاعی تهران بیش از هر زمان دیگری اهمیت یافته است. در حالی که واشنگتن و تلآویو بر برتری تکنولوژیک خود تکیه دارند، جمهوری اسلامی ایران مدلی از بازدارندگی را ارائه کرده که فراتر از محاسبات مادی ارتشهای کلاسیک جهان است. این قدرت که ریشه در پیوند میان «میدان» و «مردم» دارد، نه تنها توازن قوا را در نبردهای اخیر تغییر داده، بلکه محاسبات دشمنان را در مواجهه با عمق استراتژیک ایران دچار اختلال کرده است.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: رقابت سالهای اخیر میان آمریکا و چین هم مناطق جغرافیایی مختلف از جمله هندوپاسیفیک، غرب آسیا، قطب شمال و جنوب و آفریقا را در بر میگیرد و هم در حوزههای مختلف مانند اقتصادی و فناوری جاری است. در این میان، یک رقابت راهبردی نیز در منطقه خلیج فارس در حوزههای اقتصادی، فناورانه و نظامی شکل گرفته است.
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «سفر دونالد ترامپ به چین نمایشی بزرگ بود که چیز زیادی برای نشان دادن نداشت. ترامپ که در سفری دو روزه به پکن در دیدارها و مراسمات مختلفی شرکت کرد، گفت که او و شی جین پینگ «بسیاری از مشکلات مختلف را رفع کردهاند» اما به نظر نمیرسد آنها در خصوص مسایلی که با دقت دنبال میشود، از تجارت و فناوری تا جنگ ایران، به توافقاتی مهم دست یافته باشند.»
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: گفتمان رایج در حوزه امنیت انرژی اروپا طی دو دهه گذشته بر محور تنوعبخشی به منابع تأمین و کاهش تدریجی وابستگی به انرژیهای فسیلی شکل گرفته است. این روایت، که بهویژه پس از بحران گاز اوکراین در سال ۲۰۰۶ و تشدید آن در ۲۰۱۴ و ۲۰۲۲ قوت گرفت، بر این فرض استوار بود که اروپا میتواند از طریق سرمایهگذاری در انرژیهای تجدیدپذیر، واردات گاز طبیعی مایع از منابع متنوع و ایجاد زیرساختهای جدید، خود را از آسیبپذیریهای ژئوپلیتیک ناشی از وابستگی به تأمینکنندگان خاص رها سازد. با این حال، تحلیل دقیقتر دادههای تجاری انرژی و بررسی ساختار زنجیره تأمین جهانی نفت و گاز، تصویری متفاوت ارائه میدهد. اروپا نهتنها نتوانسته است وابستگی خود به خلیج فارس را بهطور معنادار کاهش دهد، بلکه در برخی بخشها، بهویژه در واردات گاز طبیعی مایع، این وابستگی عمیقتر شده است. این واقعیت، که اغلب در گفتمان عمومی نادیده گرفته میشود، پرسشهای بنیادینی درباره پایداری استراتژیهای امنیت انرژی اروپا و تأثیر آن بر معادلات قدرت منطقهای مطرح میکند.
شورای راهبردی آنلاین – رصد: درگیری با ایران و ایجاد اختلال در تنگه هرمز، اگرچه از نظر مالی توسط کشورهای حاشیه خلیج فارس قابل مدیریت است، اما اعتبار ثبات و امنیت این منطقه را که پایهگذار برنامههای توسعهای مانند چشمانداز ۲۰۳۰ است، به چالش کشیده و ترمیم آن دشوارتر از بازسازی ۲۰۰ میلیارد دلاری زیرساختها خواهد بود.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: در شرایطی که معادلات امنیتی منطقه تحت تأثیر تقابل راهبردی ایران با ایالات متحده و رژیم صهیونیستی به مرحلهای حساس رسیده است، پرسش از ماهیت قدرت دفاعی تهران بیش از هر زمان دیگری اهمیت یافته است. در حالی که واشنگتن و تلآویو بر برتری تکنولوژیک خود تکیه دارند، جمهوری اسلامی ایران مدلی از بازدارندگی را ارائه کرده که فراتر از محاسبات مادی ارتشهای کلاسیک جهان است. این قدرت که ریشه در پیوند میان «میدان» و «مردم» دارد، نه تنها توازن قوا را در نبردهای اخیر تغییر داده، بلکه محاسبات دشمنان را در مواجهه با عمق استراتژیک ایران دچار اختلال کرده است.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: رقابت سالهای اخیر میان آمریکا و چین هم مناطق جغرافیایی مختلف از جمله هندوپاسیفیک، غرب آسیا، قطب شمال و جنوب و آفریقا را در بر میگیرد و هم در حوزههای مختلف مانند اقتصادی و فناوری جاری است. در این میان، یک رقابت راهبردی نیز در منطقه خلیج فارس در حوزههای اقتصادی، فناورانه و نظامی شکل گرفته است.
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «سفر دونالد ترامپ به چین نمایشی بزرگ بود که چیز زیادی برای نشان دادن نداشت. ترامپ که در سفری دو روزه به پکن در دیدارها و مراسمات مختلفی شرکت کرد، گفت که او و شی جین پینگ «بسیاری از مشکلات مختلف را رفع کردهاند» اما به نظر نمیرسد آنها در خصوص مسایلی که با دقت دنبال میشود، از تجارت و فناوری تا جنگ ایران، به توافقاتی مهم دست یافته باشند.»
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: گفتمان رایج در حوزه امنیت انرژی اروپا طی دو دهه گذشته بر محور تنوعبخشی به منابع تأمین و کاهش تدریجی وابستگی به انرژیهای فسیلی شکل گرفته است. این روایت، که بهویژه پس از بحران گاز اوکراین در سال ۲۰۰۶ و تشدید آن در ۲۰۱۴ و ۲۰۲۲ قوت گرفت، بر این فرض استوار بود که اروپا میتواند از طریق سرمایهگذاری در انرژیهای تجدیدپذیر، واردات گاز طبیعی مایع از منابع متنوع و ایجاد زیرساختهای جدید، خود را از آسیبپذیریهای ژئوپلیتیک ناشی از وابستگی به تأمینکنندگان خاص رها سازد. با این حال، تحلیل دقیقتر دادههای تجاری انرژی و بررسی ساختار زنجیره تأمین جهانی نفت و گاز، تصویری متفاوت ارائه میدهد. اروپا نهتنها نتوانسته است وابستگی خود به خلیج فارس را بهطور معنادار کاهش دهد، بلکه در برخی بخشها، بهویژه در واردات گاز طبیعی مایع، این وابستگی عمیقتر شده است. این واقعیت، که اغلب در گفتمان عمومی نادیده گرفته میشود، پرسشهای بنیادینی درباره پایداری استراتژیهای امنیت انرژی اروپا و تأثیر آن بر معادلات قدرت منطقهای مطرح میکند.
تامارا کافمن ویتز، از اعضای ارشد موسسه بروکینگز در مرکز سیاست خاورمیانه در تحلیلی که روی سایت این اندیشکده منتشر شد، نوشت: شاید این حادثه رابطه متزلزل آمریکا با عربستان را دچار تزلزل بیشتری کند. هر دو طرف تلاشهای زیادی برای غلبه بر آثار مخرب حادثه 11 سپتامبر بر استنباط آمریکاییها از عربستان انجام دادند، اما این حمله دوباره همه آن مسائل و احساسات را زنده خواهد کرد.
در سالهای اخیر هزینههای مخرب جنگ در یمن، ربودن و تغییر اعضای سلطنتی یا دیگر بازرگانان در ریتزکارلتون ریاض، قتل خاشقچی و شکنجه و محاکمه فعالان زن همگی اعتماد میان ریاض و واشنگتن را به ویژه در کنگره، اما نه محدود به آن، خدشهدار کرده است. مقامات عالیرتبه وزارت امور خارجه و سیا از قصور عربستان در به عهده گرفتن مسئولیت یا گرفتن درس از این حوادث خشمگین هستند.
عربستان در هفتههای اخیر سیاستش را در دو حوزه تغییر داده است و به نظر میرسد برای پاسخ به فشار دولت ترامپ تلاش میکند: اولا تعامل پرانرژی برای حمایت از پایان جنگ یمن از طریق مذاکره و ثانیا گشودن کانالی کوچک به روی قطر با دادن اجازه سفر مستقیم تیم سعودی به دوحه برای شرکت در مسابقات فوتبال جام خلیج فارس. این تغییرات گرچه مهم و خوشایند واشنگتن است، اما همچنان مسائل مهمی که اعتماد امریکا را از بین میبرد، بیپاسخ میگذارد.
و حالا در مواجهه با این چالش، حمله وحشتناک فلوریدا به آمریکاییها یادآوری میکند که عربستان همچنان در یک ایدئولوژی مذهبی-سیاسی ریشه دارد که در وجود نسلهای جوان سعودی درهم تنیده به شکلی که خشونتی افراطی را رقم میزند که هم عربستان و هم آمریکا را هدف میگیرد.
حادثه پنساکولا اشخاصی را هم در دولت و هم در بخش خصوصی، به چالش میکشد که به دنبال کنار زدن نگرانیها درباره مسیر عربستان بودند و نیز پرسشهایی را در کنگره مطرح میکند که چرا آمریکا باید خلبانان سعودی را آموزش دهد تا غیرنظامیان را در یمن بمباران کنند و برای مقامات منتخب، به ویژه آنهایی که برای پیروزی در انتخابات 2020 فلوریدا برایشان ایالتی مهم است، این سوال مطرح میشود که شراکت نزدیک آمریکا با عربستان تا چه اندازه در راستای منافع آمریکا قرار دارد.
دنیل بایمن یکی دیگر از اعضای ارشد بورکینگز نیز در این باره نوشت: سوالات زیادی درباره این حادثه مطرح است و درباره آن اطلاعات چندانی نداریم. هنوز مشخص نیست که آیا یک حمله تروریستی بوده یا خیر. برای درک آن باید بررسی شود که آیا ضارب انگیزه سیاسی داشته یا خیر. این چهارمین حادثهای است که در سال جاری در پایگاههای نظامی آمریکا رخ داده و هیچکدام از موارد قبلی به تروریسم مرتبط نبود.
باید فورا از عربستان درخواست اطلاعات شود. شاید برای درک انگیزه تروریستی ضارب لازم باشد با آنهایی که او را میشناختند، مصاحبه شود و نیز پستهای او در شبکههای اجتماعی و هر دادهای که به درک ماجرا کمک کند، بررسی شود. اگر انگیزه تروریستی بوده باید بررسی کرد که ارتباطاتی با شبکهای گسترده و کسانی که به او در آموزش و انجام این حمله کمک کرده باشند، وجود داشته است یا خیر.
سربازان خارجی که برای آموزش به آمریکا سفر میکنند باید به دقت گزینش شوند و در عین حال آمریکاییها باید از ارزش این برنامهها برای امنیت ملی مطلع شوند. آموزش نیروهای نظامی خارجی شکل مهمی از قدرت نرم آمریکا و راهی برای پیشبرد اهداف امنیتی آمریکا است.
جای تعجبی ندارد که دولت تلاشی گسترده برای پشتیبانی از آن انجام میدهد. افسرانی که در آمریکا آموزش میبینند در کودتاها، نقض حقوق بشر و اقداماتی علیه ارزشهایی که آموزش نظامی میکوشد به آنها منتقل کند، شرکت داشتهاند.
در هر حال افسران خارجی که در آمریکا بودهاند، آمریکا را بهتر درک میکنند و معمولا استنباطهای مثبتی درباره این کشور و درباره سربازان و آنهایی که در مدت اقامت در آمریکا با آنها کار کردهاند، دارند. این امر میتواند وقتی که آنها ترفیع میگیرند و افسرانی عالیرتبه میشوند سودمند باشد. به علاوه آمریکا از طریق آموزش، متحدانش را بیشتر به دفاع از خود یا همکاری با نیروهای آمریکایی قادر میسازد که در هر دو مورد می تواند به حفظ جان آمریکاییها و منافع آمریکا کمک کند.
دونالد ترامپ از عربستان در برابر انتقادات از این کشور در خصوص حمله یمن و قتل جمال خاشقچی حمایت کرده و احتمالا باز هم این کار را ادامه خواهد داد. با این حال عربستان فشارها را حس میکند. این وسوسه کننده است که از ارتباط سعودی با حادثه پنساکولا برای افزایش فشار بر این کشور استفاده شود، اما این کار باید فقط وقتی انجام شود که یک ارتباط دولتی روشن با این حادثه پیدا شود، یا از ارائه اطلاعات ضروری به آمریکا خودداری شود.
0 Comments