شورای راهبردی آنلاین-رصد: جنگ آمریکا و اسرائیل علیه ایران، روسیه را در برابر مجموعهای از فرصتها و مخاطرات قرار داده است. مسکو در حالی از افزایش قیمت نفت سود میبرد که ناچار است میان ایران، کشورهای عربی حاشیه خلیج (فارس)، اسرائیل و آمریکا موازنه برقرار کند؛ موازنهای که حفظ آن در شرایط بحران، دشوارتر از همیشه شده است.
شورای راهبردی آنلاین-رصد: از نگاه رئیس شورای امور بینالملل روسیه، ترکیه نه یک دشمن و نه یک متحد کامل برای روسیه است؛ بلکه یک قدرت مستقل منطقهای است که مسکو باید همزمان با آن به همکاری و رقابت بپردازد. به همین دلیل روابط روسیه و ترکیه در آینده نیز بر پایه ترکیبی از گفتوگو، موازنه منافع و مدیریت اختلافات ادامه خواهد یافت.
شورای راهبردی آنلاین-رصد: تشدید تنشهای امنیتی میان پاکستان و افغانستان، اسلامآباد و کشورهای آسیای مرکزی را به سمت کریدورهای جایگزین از طریق چین و ایران سوق داده است. موفقیت مسیر جدید قرقیزستان–چین–پاکستان و توسعه مسیرهای ترانزیتی از طریق ایران، نشان میدهد که افغانستان بهتدریج در حال از دست دادن جایگاه سنتی خود بهعنوان حلقه اتصال آسیای مرکزی به آبهای آزاد است.
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «نظم جهانی معمولاً با مفاهیم مکانی و جغرافیایی توصیف میشود؛ دولتها از مرزهای خود دفاع میکنند، حوزههای نفوذ میسازند، بر سر مناطق دریایی رقابت میکنند و برای کنترل زنجیرههای تأمین و نهادهای بینالمللی تلاش میکنند. اما سیاست بینالملل تنها در فضا شکل نمیگیرد، بلکه زمان نیز در آن نقشی اساسی دارد. مفاهیمی مانند قدرت، نظم، بحران و راهبرد بر تصورات خاصی از زمان سیاسی استوارند، هرچند این تصورات اغلب نادیده گرفته میشوند.»
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «زمانی که آمریکا و اسرائیل در ۲۸ فوریه به ایران حمله کردند، ایران با تهدید کشتیرانی در تنگه هرمز واکنش نشان داد. از آن زمان، توجه جهان به چگونگی بازگشایی این گذرگاه حیاتی معطوف شده است. دولت آمریکا حتی یک طرح بیمه برای کشتیهایی که مایل به عبور از تنگه بودند ایجاد کرد، اما تقریباً هیچ کشتیای از آن استفاده نکرد. دلیل این امر آن است که مشکل اصلی بیمه نیست، بلکه جان دریانوردان است.»
شورای راهبردی آنلاین-رصد: جنگ آمریکا و اسرائیل علیه ایران، روسیه را در برابر مجموعهای از فرصتها و مخاطرات قرار داده است. مسکو در حالی از افزایش قیمت نفت سود میبرد که ناچار است میان ایران، کشورهای عربی حاشیه خلیج (فارس)، اسرائیل و آمریکا موازنه برقرار کند؛ موازنهای که حفظ آن در شرایط بحران، دشوارتر از همیشه شده است.
شورای راهبردی آنلاین-رصد: از نگاه رئیس شورای امور بینالملل روسیه، ترکیه نه یک دشمن و نه یک متحد کامل برای روسیه است؛ بلکه یک قدرت مستقل منطقهای است که مسکو باید همزمان با آن به همکاری و رقابت بپردازد. به همین دلیل روابط روسیه و ترکیه در آینده نیز بر پایه ترکیبی از گفتوگو، موازنه منافع و مدیریت اختلافات ادامه خواهد یافت.
شورای راهبردی آنلاین-رصد: تشدید تنشهای امنیتی میان پاکستان و افغانستان، اسلامآباد و کشورهای آسیای مرکزی را به سمت کریدورهای جایگزین از طریق چین و ایران سوق داده است. موفقیت مسیر جدید قرقیزستان–چین–پاکستان و توسعه مسیرهای ترانزیتی از طریق ایران، نشان میدهد که افغانستان بهتدریج در حال از دست دادن جایگاه سنتی خود بهعنوان حلقه اتصال آسیای مرکزی به آبهای آزاد است.
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «نظم جهانی معمولاً با مفاهیم مکانی و جغرافیایی توصیف میشود؛ دولتها از مرزهای خود دفاع میکنند، حوزههای نفوذ میسازند، بر سر مناطق دریایی رقابت میکنند و برای کنترل زنجیرههای تأمین و نهادهای بینالمللی تلاش میکنند. اما سیاست بینالملل تنها در فضا شکل نمیگیرد، بلکه زمان نیز در آن نقشی اساسی دارد. مفاهیمی مانند قدرت، نظم، بحران و راهبرد بر تصورات خاصی از زمان سیاسی استوارند، هرچند این تصورات اغلب نادیده گرفته میشوند.»
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «زمانی که آمریکا و اسرائیل در ۲۸ فوریه به ایران حمله کردند، ایران با تهدید کشتیرانی در تنگه هرمز واکنش نشان داد. از آن زمان، توجه جهان به چگونگی بازگشایی این گذرگاه حیاتی معطوف شده است. دولت آمریکا حتی یک طرح بیمه برای کشتیهایی که مایل به عبور از تنگه بودند ایجاد کرد، اما تقریباً هیچ کشتیای از آن استفاده نکرد. دلیل این امر آن است که مشکل اصلی بیمه نیست، بلکه جان دریانوردان است.»
آنه تکسوم ایزبرکن در یادداشتی که موسسه امور بینالملل نروژ درباره این پژوهش منتشر کرد، نوشت: هنریک اس هیم، پژوهشگر موسسه امور بین الملل نروژ معتقد است که خاورمیانه برای پکن اهمیت فراوانی دارد، زیرا تقریباً نیمی از نفت مورد نیازش را از این منطقه و بهویژه از عربستان تأمین میکند.
اگرچه پکن در تلاش است منابع بیشتری را برای تأمین نیازهایش پیدا کند، اما به دلیل نیاز شدید چین به انرژی، خاورمیانه منبعی ضروری برای این کشور بهحساب می آید و درعینحال چین برای خاورمیانه اهمیت دارد، زیرا این کشور مشتری بزرگ این منطقه است.
هیم و استیگ اسنسلی در چنین بافتی راهبرد چین را در منطقه بررسی کرده اند. پژوهش آنها در مجله Survival منتشر شده است. به عقیده این دو پژوهشگر سرمایهگذاریهای چین در خاورمیانه هر دو طرف را به یکدیگر وابسته کرده است. «چین بزرگترین سرمایه گذار خارجی در کشورهای مختلف این منطقه است و احتمالاً در آینده به لطف ابتکار جاده ابریشم سرمایه گذاری ها رشد بیشتری خواهند داشت.»
کشورهای خاورمیانه نگران سیاست های چین هستند، اما چینی ها برخلاف آمریکا و روسیه که هر دو درگیر مناقشات نظامی هستند، بهخوبی توانسته اند از توجهات به دور بمانند. چین خودش را درگیر هیچکدام از روندهای سیاسی منطقه نکرده است؛ مثلاً در مورد مناقشه اسرائیل و فلسطین چین مداخله ای نمی کند. پکن سیاستی دارد اما در موردش چیز زیادی نمیشنویم. این دقیقاً همان چیزی است که چین میخواهد. دیگران کارهای ناخوشایند را انجام دهند تا آنها بتوانند بر دنبال کردن منافع خودشان تمرکز کنند.
درهرصورت پکن مشتاقانه به دنبال حفظ ثبات در منطقه است و مشکلات در مسیرهای کشتیرانی در خاورمیانه میتواند به تجارت و واردات نفت چین صدمه بزند.
چین در مناقشات خاورمیانه بیسروصدا بوده و تا جایی که ممکن بوده از به چالش کشیدن موضع آمریکا در منطقه خودداری کرده است. یک مؤلفه مهم راهبرد چین داشتن رابطه خوب با همه طرف ها در منطقه است. چین تاکنون در حفظ روابط خوب با ایران، عربستان و اسرائیل موفق بوده است.
چین به دنبال ایفای نقش نظامی برجسته در منطقه نیست. نیروی دریایی چین آماده است حضوری قویتر داشته باشد اما شواهد اندکی وجود دارد که نشان دهد پکن به دنبال حضور نظامی در منطقه است یا اینکه می خواهد اتحادهای نظامی ایجاد کند.
اگر چین به دنبال اعمال تدابیر قهری باشد، تدابیر اقتصادی ترجیح داده میشوند. مشخص نیست آنها چطور این کار را انجام میدهند اما کشورهای بیشتر و بیشتری هستند که خودشان را با پکن تطبیق میدهند زیرا میخواهند تجارت با چین را حفظ کنند و از سرمایه گذاری های آتی چین بهره مند شوند.
برخلاف رویکردهای غربی، راهبرد چین در خاورمیانه واقعگرایانه است. پکن سیاست بیشینهسازی فایده را برگزیده است که حول تعدادی از منافع میگردد و هیچ بنیان ایدئولوژیک خاص یا مبتنی بر ارزشی ندارد. آنها برخلاف آمریکایی ها به نوع رژیمی که با آن معامله می کنند کاری ندارند.
یک پژوهشگر برجسته چینی اخیراً گفته است که امکان دارد چین در آینده مرتکب دو اشتباه شود. یکی آغاز یک انقلاب فرهنگی جدید و دیگری تعامل نظامی در اماکنی است که هیچ ارزش راهبردی ندارد. در اینجا مناقشات افغانستان به ذهن میآید که آمریکا اشتباهات متعددی را در آن مرتکب شده که هزینه های بسیار بالایی برایش به دنبال داشته است؛ اما چینی ها این اشتباهات را تحسین می کنند زیرا در دو دهه اخیر این مسئله تضمین میکرد که توجه واشنگتن به شرق آسیا جلب نمیشود. این امر سیاست خارجی و امنیتی آمریکا را بهسوی تمرکز بر مقابله با شورش و نه رقابت با چین هدایت کرده است. آمریکایی ها در حال حاضر در تلاشند تا این مسئله را تغییر دهند اما برای این کار دیر شده است و پکن برای همیشه سپاسگذار آن خواهد بود.
0 Comments