جدیدترین مطالب

ضربه سنگین جنگ علیه ایران به بنیان‌های اقتصادی کشورهای خلیج‌فارس

شورای راهبردی آنلاین – رصد: درگیری با ایران و ایجاد اختلال در تنگه هرمز، اگرچه از نظر مالی توسط کشورهای حاشیه خلیج فارس قابل مدیریت است، اما اعتبار ثبات و امنیت این منطقه را که پایه‌گذار برنامه‌های توسعه‌ای مانند چشم‌انداز ۲۰۳۰ است، به چالش کشیده و ترمیم آن دشوارتر از بازسازی ۲۰۰ میلیارد دلاری زیرساخت‌ها خواهد بود.

مولفه‌های قدرت بازدارندگی ایران

شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: در شرایطی که معادلات امنیتی منطقه تحت تأثیر تقابل راهبردی ایران با ایالات متحده و رژیم صهیونیستی به مرحله‌ای حساس رسیده است، پرسش از ماهیت قدرت دفاعی تهران بیش از هر زمان دیگری اهمیت یافته است. در حالی که واشنگتن و تل‌آویو بر برتری تکنولوژیک خود تکیه دارند، جمهوری اسلامی ایران مدلی از بازدارندگی را ارائه کرده که فراتر از محاسبات مادی ارتش‌های کلاسیک جهان است. این قدرت که ریشه در پیوند میان «میدان» و «مردم» دارد، نه تنها توازن قوا را در نبردهای اخیر تغییر داده، بلکه محاسبات دشمنان را در مواجهه با عمق استراتژیک ایران دچار اختلال کرده است.

اعراب میان ایران و ناتو؛ بازتعریف سوال‌ برانگیز امنیت خلیج فارس

شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: تحرک تازه برخی اعضای شورای همکاری خلیج فارس برای حضور فعال‌تر در ترتیبات امنیتی ناتو را نباید به‌عنوان یک چرخش ناگهانی یا تغییر بنیادین در سیاست خارجی این کشورها تفسیر کرد.

خلیج فارس؛ میدان نبرد سرد پکن و واشنگتن

شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: رقابت سال‌های اخیر میان آمریکا و چین هم مناطق جغرافیایی مختلف از جمله هندوپاسیفیک، غرب آسیا، قطب شمال و جنوب و آفریقا را در بر می‌گیرد و هم در حوزه‌های مختلف مانند اقتصادی و فناوری جاری است. در این میان، یک رقابت راهبردی نیز در منطقه خلیج فارس در حوزه‌های اقتصادی، فناورانه و نظامی شکل گرفته است.

تنگه هرمز و تولد ژئوپلیتیک جدید در حوزه انرژی

شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: تنگه هرمز از یک گذرگاه انرژی به ابزاری ژئوپلیتیک بدل شده و اذعان ناخواسته غرب به توانایی ایران در ایجاد اختلال در آن، بازدارندگی تهران را تثبیت کرده است.

دستاورد نشست نمایشی سران آمریکا و چین در پکن؟

شورای راهبردی آنلاین-رصد: «سفر دونالد ترامپ به چین نمایشی بزرگ بود که چیز زیادی برای نشان دادن نداشت. ترامپ که در سفری دو روزه به پکن در دیدارها و مراسمات مختلفی شرکت کرد، گفت که او و شی جین پینگ «بسیاری از مشکلات مختلف را رفع کرده‌اند» اما به نظر نمی‌رسد آنها در خصوص مسایلی که با دقت دنبال می‌شود، از تجارت و فناوری تا جنگ ایران، به توافقاتی مهم دست یافته باشند.»

وابستگی پایدار تامین انرژی اروپا به خلیج فارس

شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: گفتمان رایج در حوزه امنیت انرژی اروپا طی دو دهه گذشته بر محور تنوع‌بخشی به منابع تأمین و کاهش تدریجی وابستگی به انرژی‌های فسیلی شکل گرفته است. این روایت، که به‌ویژه پس از بحران گاز اوکراین در سال ۲۰۰۶ و تشدید آن در ۲۰۱۴ و ۲۰۲۲ قوت گرفت، بر این فرض استوار بود که اروپا می‌تواند از طریق سرمایه‌گذاری در انرژی‌های تجدیدپذیر، واردات گاز طبیعی مایع از منابع متنوع و ایجاد زیرساخت‌های جدید، خود را از آسیب‌پذیری‌های ژئوپلیتیک ناشی از وابستگی به تأمین‌کنندگان خاص رها سازد. با این حال، تحلیل دقیق‌تر داده‌های تجاری انرژی و بررسی ساختار زنجیره تأمین جهانی نفت و گاز، تصویری متفاوت ارائه می‌دهد. اروپا نه‌تنها نتوانسته است وابستگی خود به خلیج فارس را به‌طور معنادار کاهش دهد، بلکه در برخی بخش‌ها، به‌ویژه در واردات گاز طبیعی مایع، این وابستگی عمیق‌تر شده است. این واقعیت، که اغلب در گفتمان عمومی نادیده گرفته می‌شود، پرسش‌های بنیادینی درباره پایداری استراتژی‌های امنیت انرژی اروپا و تأثیر آن بر معادلات قدرت منطقه‌ای مطرح می‌کند.

Loading

أحدث المقالات

ضربه سنگین جنگ علیه ایران به بنیان‌های اقتصادی کشورهای خلیج‌فارس

شورای راهبردی آنلاین – رصد: درگیری با ایران و ایجاد اختلال در تنگه هرمز، اگرچه از نظر مالی توسط کشورهای حاشیه خلیج فارس قابل مدیریت است، اما اعتبار ثبات و امنیت این منطقه را که پایه‌گذار برنامه‌های توسعه‌ای مانند چشم‌انداز ۲۰۳۰ است، به چالش کشیده و ترمیم آن دشوارتر از بازسازی ۲۰۰ میلیارد دلاری زیرساخت‌ها خواهد بود.

مولفه‌های قدرت بازدارندگی ایران

شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: در شرایطی که معادلات امنیتی منطقه تحت تأثیر تقابل راهبردی ایران با ایالات متحده و رژیم صهیونیستی به مرحله‌ای حساس رسیده است، پرسش از ماهیت قدرت دفاعی تهران بیش از هر زمان دیگری اهمیت یافته است. در حالی که واشنگتن و تل‌آویو بر برتری تکنولوژیک خود تکیه دارند، جمهوری اسلامی ایران مدلی از بازدارندگی را ارائه کرده که فراتر از محاسبات مادی ارتش‌های کلاسیک جهان است. این قدرت که ریشه در پیوند میان «میدان» و «مردم» دارد، نه تنها توازن قوا را در نبردهای اخیر تغییر داده، بلکه محاسبات دشمنان را در مواجهه با عمق استراتژیک ایران دچار اختلال کرده است.

اعراب میان ایران و ناتو؛ بازتعریف سوال‌ برانگیز امنیت خلیج فارس

شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: تحرک تازه برخی اعضای شورای همکاری خلیج فارس برای حضور فعال‌تر در ترتیبات امنیتی ناتو را نباید به‌عنوان یک چرخش ناگهانی یا تغییر بنیادین در سیاست خارجی این کشورها تفسیر کرد.

خلیج فارس؛ میدان نبرد سرد پکن و واشنگتن

شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: رقابت سال‌های اخیر میان آمریکا و چین هم مناطق جغرافیایی مختلف از جمله هندوپاسیفیک، غرب آسیا، قطب شمال و جنوب و آفریقا را در بر می‌گیرد و هم در حوزه‌های مختلف مانند اقتصادی و فناوری جاری است. در این میان، یک رقابت راهبردی نیز در منطقه خلیج فارس در حوزه‌های اقتصادی، فناورانه و نظامی شکل گرفته است.

تنگه هرمز و تولد ژئوپلیتیک جدید در حوزه انرژی

شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: تنگه هرمز از یک گذرگاه انرژی به ابزاری ژئوپلیتیک بدل شده و اذعان ناخواسته غرب به توانایی ایران در ایجاد اختلال در آن، بازدارندگی تهران را تثبیت کرده است.

دستاورد نشست نمایشی سران آمریکا و چین در پکن؟

شورای راهبردی آنلاین-رصد: «سفر دونالد ترامپ به چین نمایشی بزرگ بود که چیز زیادی برای نشان دادن نداشت. ترامپ که در سفری دو روزه به پکن در دیدارها و مراسمات مختلفی شرکت کرد، گفت که او و شی جین پینگ «بسیاری از مشکلات مختلف را رفع کرده‌اند» اما به نظر نمی‌رسد آنها در خصوص مسایلی که با دقت دنبال می‌شود، از تجارت و فناوری تا جنگ ایران، به توافقاتی مهم دست یافته باشند.»

وابستگی پایدار تامین انرژی اروپا به خلیج فارس

شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: گفتمان رایج در حوزه امنیت انرژی اروپا طی دو دهه گذشته بر محور تنوع‌بخشی به منابع تأمین و کاهش تدریجی وابستگی به انرژی‌های فسیلی شکل گرفته است. این روایت، که به‌ویژه پس از بحران گاز اوکراین در سال ۲۰۰۶ و تشدید آن در ۲۰۱۴ و ۲۰۲۲ قوت گرفت، بر این فرض استوار بود که اروپا می‌تواند از طریق سرمایه‌گذاری در انرژی‌های تجدیدپذیر، واردات گاز طبیعی مایع از منابع متنوع و ایجاد زیرساخت‌های جدید، خود را از آسیب‌پذیری‌های ژئوپلیتیک ناشی از وابستگی به تأمین‌کنندگان خاص رها سازد. با این حال، تحلیل دقیق‌تر داده‌های تجاری انرژی و بررسی ساختار زنجیره تأمین جهانی نفت و گاز، تصویری متفاوت ارائه می‌دهد. اروپا نه‌تنها نتوانسته است وابستگی خود به خلیج فارس را به‌طور معنادار کاهش دهد، بلکه در برخی بخش‌ها، به‌ویژه در واردات گاز طبیعی مایع، این وابستگی عمیق‌تر شده است. این واقعیت، که اغلب در گفتمان عمومی نادیده گرفته می‌شود، پرسش‌های بنیادینی درباره پایداری استراتژی‌های امنیت انرژی اروپا و تأثیر آن بر معادلات قدرت منطقه‌ای مطرح می‌کند.

Loading

پیامدهای دفاعی – امنیتی برگزیت

شورای راهبردی آنلاین - رصد: اگرچه حزب محافظه‌کار فرصتی برای تدوین دیدگاه دفاعی و امنیتی پسابرگزیت دارد، اما فضای امنیتی و مالی چالش‌انگیز خواهد بود.

مالکوم چالمرز در مطلبی که بنیاد متحد خدمات سلطنتی برای مطالعات امنیتی و دفاعی انگلیس آن را منتشر ساخت، نوشت: نتیجه انتخابات عمومی تأثیراتی بر امور دفاعی و امنیتی انگلیس دارد. اینک بوریس جانسون اختیارات قوی به دست آورده و بزرگ‌ترین اکثریت حزب محافظه‌کار را از سال 1987 کسب کرده است. دولت وی فرصتی برای تعیین مسیر استراتژیک روشن برای سیاست خارجی و امنیتی انگلیس بعد از برگزیت خواهد داشت.

اما چه نوع برگزیتی مدنظر است؟ صحبت‌هایی در میان جامعه تجاری و بقیه ناامیدهای انگلیس وجود دارد که بوریس جانسون می‌تواند درخواست تمدید دوره انتقالی کند، وارد سال‌ها مذاکرات تجاری شود و سپس به‌نوعی از همگرایی زیاد یا برگزیت نرم دست یابد. علیرغم جاذبه‌های اقتصادی، نبرد برای چنین توافقی را از حیث سیاسی باخته است.

این امر به توافق سیاسی که باعث پیروزی حزب محافظه‌کار در انتخابات سال 2019، شده شدیداً آسیب خواهد زد. این امر همچنین مستلزم آن است که نخست‌وزیر از اتحادیه اروپا درخواست تمدید دوره انتقالی تا ژوئن 2020، کند. چنین درخواستی ضمن اینکه خلاف وعده‌های داده‌شده است، دولت بوریس جانسون را نیز وارد یک بحران عمده خواهد کرد.

سناریوی محتمل این است که انگلیس دوره انتقالی را در پایان سال 2020 با توافقی موسوم به همگرایی اندک، ترک خواهد کرد. چنین توافقی قابل حصول بوده و توسط تمامی اعضای اتحادیه اروپا تائید خواهد شد. این توافق احتمالاً به‌گونه‌ای خواهد بود که بازگشت اغلب مقررات فعلی در سطح اتحادیه اروپا با موانع زیاد را با جابجایی افراد، کالا و خدمات بین انگلیس (نه ایرلند شمالی) و اتحادیه اروپا ترکیب خواهد کرد.

روند جداسازی ناشی از توافق برای خروج از اتحادیه اروپا بازندگان و برندگانی خواهد داشت. تعداد زیادی از کارگران و شرکت‌های انگلیسی به‌واسطه حمایت دولت از آن‌ها در برابر رقابت اروپایی، دستاوردهایی خواهند داشت و امید می‌رود این‌گونه باشد.

تأثیر بلندمدت برگزیت بر تولید ناخالص داخلی و بر اثرات توزیعی منطقه‌ای آن، علیرغم آنچه سرخط‌های مطالب مربوط به الگوهای اقتصادی نشان می‌دهد کمتر روشن است. آنچه انکار آن دشوار است این است که حرکت ناقص انگلیس برای موافقت‌نامه تجارت آزاد مشابه موافقت‌نامه اتحادیه اروپا با کانادا و پایان بخشیدن به جابجایی آزاد، وقفه اقتصادی و اجتماعی فراوانی ایجاد می‌نماید که واکنش‌های سیاسی از ناحیه اقشار متضرر از برگزیت را به همراه خواهد داشت. سیاستمداران انگلیسی احتمالاً تلاش خواهند کرد آسیب اقشاری همچون جامعه صیادان، کشاورزان یا تولیدکنندگان خودرو را متوجه اتحادیه اروپا سازند.

به چه میزان این وقفه اقتصادی بر توانایی انگلیس و اتحادیه اروپا برای همکاری بر سر سیاست خارجی و امنیتی تأثیر خواهد گذاشت؟ ارتباطات شخصی بین جانسون و مکرون و دیگر رهبران اتحادیه اروپا خوب است. در حال حاضر انگلیس با اتحادیه اروپا بر سر موضوعات اصلی سیاست خارجی، ازجمله تغییرات آب و هوایی، سوریه، روسیه و چین همسوتر است تا با ترامپِ دمدمی مزاج و متلون. این همگرایی استراتژیک بین انگلیس و بقیه اروپا با انتخاب مجدد ترامپ بیشتر تقویت خواهد شد.

بااین‌حال، در زیر بستر این همکاری استراتژیک، برگزیت مناسبات امنیتی را در سطح عملیاتی تضعیف خواهد کرد. این امر حداقل بر همکاری‌های دفاعی تأثیر خواهد داشت، جایی که ناتو همیشه مهم‌تر بوده است و مجموعه‌ای از چارچوب‌های دوجانبه و چندجانبه جایگزین نیز وجود دارد. همکاری میان سازمان‌های امنیتی نیز عمدتاً خارج از چارچوب اروپایی صورت می‌گیرد و به نظر می‌رسد این بخش از برگزیت تأثیر چندانی نخواهد پذیرفت.

اما بخش صنعت دفاعی و همکاری میان نیروهای انتظامی انگلیس و بقیه اروپا آسیب جدی خواهد دید. هم انگلیس و هم اتحادیه اروپا احتمالاً گرایش درون‌گرایانه جهت حفاظت از نظام تصمیم‌گیری مستقل خود خواهند داشت. تلاش انگلیس برای ایجاد ساختارهای موازی احتمالاً تا حدودی موفقیت‌آمیز خواهد بود، اما نتایج نهایی اصطکاک بیشتر و کاهش سطوح همکاری فی‌مابین خواهد بود. ازاین‌رو، انگلیس باید منابع بیشتری در سطح ملی هم برای عملیات انتظامی جهت مقابله با جنایت بین‌المللی و هم برای صنایع دفاعی داخلی‌اش اختصاص دهد.

برگزیت فشارها را برای ساخت تجهیزات دفاعی داخلی بیشتر خواهد کرد که در حوزه‌هایی همچون ماهواره‌ها، کشتی‌ها و جنگنده‌ها این فشارها مشاهده شده است. بعلاوه، برگزیت موجب خواهد شد تا انگلیس برای مبارزه با تروریسم و جنایات سازمان‌یافته به کنترل‌های مرزی شدیدتری متکی شود و از اقدامات نهادهای ذی‌ربط اروپا در این خصوص بهره‌مند نخواهد شد.

حزب محافظه‌کار قول داده است که به هدف 2% از تولید ناخالص داخلی برای پرداخت حق‌السهم عضویت در ناتو پایبند خواهد بود. این حزب همچنین متعهد به افزایش نیم درصدی هزینه در این زمینه است.

این قبیل افزایش در هزینه‌ها، وزارت دفاع انگلیس را به سطح 2010، خواهد رساند. البته با توجه به فشارهای متعارض در هزینه‌کرد عمومی، وضعیت مالی بدتر خواهد شد. بعلاوه، وزارت دفاع انگلیس با چالش‌های جدیدی مواجه خواهد شد که قبل از 2010 با آن مواجه نبود. علاوه بر این چالش‌ها، پیامدهای استراتژیک بلندمدت ناشی از رقابت با روسیه و چین را نیز باید مدنظر داشت که تمامی ابعاد برنامه‌ریزی دفاعی و امنیتی را در بر خواهد گرفت.

0 Comments

Submit a Comment

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *