جدیدترین مطالب

تحلیلی بر اخراج نیروهای آمریکایی از عراق و پیامدهای احتمالی آن

شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: خروج نیروهای آمریکایی از عراق، پایان حضور نظامی مستقیم واشنگتن در این کشور را رقم زده است؛ اما اهرم‌های مالی، سیاسی و امنیتی آمریکا همچنان می‌تواند بر آینده این کشور اثرگذار و مشکل‌آفرین باشد.

موفقیت‌ها و چالش‌های همکاری روسیه و آفریقا پس از اجلاس سران ۲۰۲۳

شورای راهبردی آنلاین-رصد: سرگئی لاوروف، وزیر امور خارجه روسیه در ماه ژوئیه و در آستانه سومین نشست روسیه و آفریقا که قرار است در پایان ماه اکتبر برگزار شود، به آفریقا سفر و از اتیوپی، نیجر، موزامبیک و بوروندی دیدار کرد. نخستین اجلاس روسیه و آفریقا در سال ۲۰۱۹ با حضور هر ۵۴ کشور آفریقایی برگزار شد و ۴۵ کشور در سطح سران دولت‌ها در اجلاس شرکت کردند؛ در حالی که در دومین نشست، ۴۷ کشور و ۲۷ رئیس دولت حضور داشتند. در ۲۰ ژوئیه سال جاری، حضور بیش از ۳۰ کشور آفریقایی در سومین نشست تایید شد. کارشناسان معتقدند که سومین نشست بیشتر جنبه‌ای تشریفاتی خواهد داشت، زیرا معیار سنجش موفقیت این اجلاس به‌تدریج از تعداد شرکت‌کنندگان به ارزیابی گام‌های عملی‌شده برای تعمیق همکاری‌ها تغییر یافته است.»

روسیه، آمریکا و چین: سه ضلع مثلث در عصر مناقشه

شورای راهبردی آنلاین-رصد: «مثلث راهبردی» چارچوبی شناخته‌شده برای توصیف ماهیت نظام معاصر قدرت‌های بزرگ است که روابط میان مسکو، واشنگتن و پکن آن را شکل می‌دهد. تحولات سیاسی امروز بار دیگر مثلث قدرت‌های بزرگ را به صحنه اصلی بازمی‌گرداند.

اولویت منطقی واشنگتن: پایان دادن به جنگ از طریق مذاکره
ناکامی ترامپ در تحقق اهدافش در جنگ 6 ماهه علیه ایران

شورای راهبردی آنلاین-رصد:‌ «بیش از شش ماه از آغاز جنگ علیه ایران می‌گذرد و هیچ چشم‌اندازی برای پایان آن دیده نمی‌شود. موج نخست درگیری‌ها از ۲۸ فوریه تا آتش‌بس ۸ آوریل ادامه یافت و در ۸ ژوئیه، درگیری‌ها از سر گرفته شد. از ۱۴ ژوئیه، ارتش آمریکا محاصره بنادر ایران را دوباره برقرار و حملات تقریبا روزانه را آغاز کرد؛ با این وجود، کندی تردد کشتی‌ها همچنان ادامه دارد. امروز اهداف اولیه جنگ که شامل پایان دادن به برنامه هسته‌ای ایران، نابودی صنعت موشکی و نیروی دریایی و قطع حمایت ایران از نیروهای نیابتی در خاورمیانه بود، کنار گذاشته شده‌اند و عملیات نظامی آمریکا تقریبا به‌طور انحصاری بر بازگشایی تنگه هرمز متمرکز است.»

چشم‌انداز تنش‌های ایران و آمریکا

شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: پس از ماه‌ها جنگ و فشار اقتصادی، وضعیت ایران و آمریکا میان دو منطق متعارض قرار گرفته است؛ واشنگتن بر تشدید فشار برای کسب امتیاز تأکید دارد و تهران مذاکره تحت‌فشار را نمی‌پذیرد.

دیپلماسی ترکیه در دریای سیاه در قبال موانع عملیاتی روسیه

شورای راهبردی آنلاین-رصد: «با وجود تلاش‌های ترکیه، علائم دریافتی از مسکو چشم‌انداز احیای دوباره «ابتکار غلات دریای سیاه» را تیره کرده است. حملات روسیه و اوکراین به بنادر، پایانه‌های بارگیری و کشتی‌های دریای سیاه، صادرات مواد غذایی و عرضه جهانی غلات را مختل کرده و کشتی‌های غیرنظامی کشورهای دیگر را نیز هدف قرار داده است. ترکیه بر اساس اختیارات اعطا‌شده به این کشور در کنوانسیون مونترو در سال ۱۹۳۶، کنترل تنگه‌های ترکیه، تنها مسیر دریایی میان دریای سیاه و مدیترانه، را در دست دارد. آنکارا در بخش بزرگی از جنگ روسیه و اوکراین خود را به‌عنوان میانجی معرفی کرده است. با تشدید حملات در دریای سیاه، آنکارا در پی ایفای نقش بزرگ‌تری در این میانجی‌گری است، اما موفقیت آن به آمادگی روسیه و اوکراین برای مذاکره بستگی دارد.»

فرصت‌های هم‌سویی بریکس و سازمان همکاری شانگهای در اوراسیای بزرگ

شورای راهبردی آنلاین-رصد:‌ «نشست‌های اخیر بریکس و سازمان همکاری شانگهای نشان می‌دهد که در میان کشورهای «اکثریت جهانی»، همکاری‌ها به‌تدریج در حال شکل دادن به چارچوبی جدید برای نظم جهانی است؛ چارچوبی که در آن نمایندگان غرب حضور ندارند و تمرکز اصلی بر همکاری میان قدرت‌های نوظهور و کشورهای در حال توسعه است. اهمیت این روند صرفا در بیانیه‌های سیاسی نیست، بلکه در هم‌راستا شدن پروژه‌ها و سازوکارهای همکاری بریکس و سازمان همکاری شانگهای و شکل‌گیری ایده «اوراسیای بزرگ» آشکار می‌شود.»

فرجام تنش‌زدایی هند و چین

شورای راهبردی آنلاین-رصد:‌ «هند و چین در کمتر از ۶۰ روز، چهار گفت‌وگوی مهم دوجانبه با هدف یافتن راه‌حلی برای مسئله مرزی و در عین حال حفظ صلح در امتداد مرزها برگزار کردند. دو کشور در ماه اوت، مذاکرات دیپلماتیک و پس از آن، گفت‌وگوهایی میان نمایندگان ویژه دو کشور ترتیب دادند که در نهایت به برگزاری نخستین نشست در سطح فرماندهان در اوایل سپتامبر انجامید. سرانجام، نوبت به دیدار دوجانبه نارندرا مودی، نخست‌وزیر هند، و شی جین‌پینگ، رئیس‌جمهور چین رسید.»

Loading

أحدث المقالات

تحلیلی بر اخراج نیروهای آمریکایی از عراق و پیامدهای احتمالی آن

شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: خروج نیروهای آمریکایی از عراق، پایان حضور نظامی مستقیم واشنگتن در این کشور را رقم زده است؛ اما اهرم‌های مالی، سیاسی و امنیتی آمریکا همچنان می‌تواند بر آینده این کشور اثرگذار و مشکل‌آفرین باشد.

موفقیت‌ها و چالش‌های همکاری روسیه و آفریقا پس از اجلاس سران ۲۰۲۳

شورای راهبردی آنلاین-رصد: سرگئی لاوروف، وزیر امور خارجه روسیه در ماه ژوئیه و در آستانه سومین نشست روسیه و آفریقا که قرار است در پایان ماه اکتبر برگزار شود، به آفریقا سفر و از اتیوپی، نیجر، موزامبیک و بوروندی دیدار کرد. نخستین اجلاس روسیه و آفریقا در سال ۲۰۱۹ با حضور هر ۵۴ کشور آفریقایی برگزار شد و ۴۵ کشور در سطح سران دولت‌ها در اجلاس شرکت کردند؛ در حالی که در دومین نشست، ۴۷ کشور و ۲۷ رئیس دولت حضور داشتند. در ۲۰ ژوئیه سال جاری، حضور بیش از ۳۰ کشور آفریقایی در سومین نشست تایید شد. کارشناسان معتقدند که سومین نشست بیشتر جنبه‌ای تشریفاتی خواهد داشت، زیرا معیار سنجش موفقیت این اجلاس به‌تدریج از تعداد شرکت‌کنندگان به ارزیابی گام‌های عملی‌شده برای تعمیق همکاری‌ها تغییر یافته است.»

روسیه، آمریکا و چین: سه ضلع مثلث در عصر مناقشه

شورای راهبردی آنلاین-رصد: «مثلث راهبردی» چارچوبی شناخته‌شده برای توصیف ماهیت نظام معاصر قدرت‌های بزرگ است که روابط میان مسکو، واشنگتن و پکن آن را شکل می‌دهد. تحولات سیاسی امروز بار دیگر مثلث قدرت‌های بزرگ را به صحنه اصلی بازمی‌گرداند.

اولویت منطقی واشنگتن: پایان دادن به جنگ از طریق مذاکره
ناکامی ترامپ در تحقق اهدافش در جنگ 6 ماهه علیه ایران

شورای راهبردی آنلاین-رصد:‌ «بیش از شش ماه از آغاز جنگ علیه ایران می‌گذرد و هیچ چشم‌اندازی برای پایان آن دیده نمی‌شود. موج نخست درگیری‌ها از ۲۸ فوریه تا آتش‌بس ۸ آوریل ادامه یافت و در ۸ ژوئیه، درگیری‌ها از سر گرفته شد. از ۱۴ ژوئیه، ارتش آمریکا محاصره بنادر ایران را دوباره برقرار و حملات تقریبا روزانه را آغاز کرد؛ با این وجود، کندی تردد کشتی‌ها همچنان ادامه دارد. امروز اهداف اولیه جنگ که شامل پایان دادن به برنامه هسته‌ای ایران، نابودی صنعت موشکی و نیروی دریایی و قطع حمایت ایران از نیروهای نیابتی در خاورمیانه بود، کنار گذاشته شده‌اند و عملیات نظامی آمریکا تقریبا به‌طور انحصاری بر بازگشایی تنگه هرمز متمرکز است.»

چشم‌انداز تنش‌های ایران و آمریکا

شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: پس از ماه‌ها جنگ و فشار اقتصادی، وضعیت ایران و آمریکا میان دو منطق متعارض قرار گرفته است؛ واشنگتن بر تشدید فشار برای کسب امتیاز تأکید دارد و تهران مذاکره تحت‌فشار را نمی‌پذیرد.

دیپلماسی ترکیه در دریای سیاه در قبال موانع عملیاتی روسیه

شورای راهبردی آنلاین-رصد: «با وجود تلاش‌های ترکیه، علائم دریافتی از مسکو چشم‌انداز احیای دوباره «ابتکار غلات دریای سیاه» را تیره کرده است. حملات روسیه و اوکراین به بنادر، پایانه‌های بارگیری و کشتی‌های دریای سیاه، صادرات مواد غذایی و عرضه جهانی غلات را مختل کرده و کشتی‌های غیرنظامی کشورهای دیگر را نیز هدف قرار داده است. ترکیه بر اساس اختیارات اعطا‌شده به این کشور در کنوانسیون مونترو در سال ۱۹۳۶، کنترل تنگه‌های ترکیه، تنها مسیر دریایی میان دریای سیاه و مدیترانه، را در دست دارد. آنکارا در بخش بزرگی از جنگ روسیه و اوکراین خود را به‌عنوان میانجی معرفی کرده است. با تشدید حملات در دریای سیاه، آنکارا در پی ایفای نقش بزرگ‌تری در این میانجی‌گری است، اما موفقیت آن به آمادگی روسیه و اوکراین برای مذاکره بستگی دارد.»

فرصت‌های هم‌سویی بریکس و سازمان همکاری شانگهای در اوراسیای بزرگ

شورای راهبردی آنلاین-رصد:‌ «نشست‌های اخیر بریکس و سازمان همکاری شانگهای نشان می‌دهد که در میان کشورهای «اکثریت جهانی»، همکاری‌ها به‌تدریج در حال شکل دادن به چارچوبی جدید برای نظم جهانی است؛ چارچوبی که در آن نمایندگان غرب حضور ندارند و تمرکز اصلی بر همکاری میان قدرت‌های نوظهور و کشورهای در حال توسعه است. اهمیت این روند صرفا در بیانیه‌های سیاسی نیست، بلکه در هم‌راستا شدن پروژه‌ها و سازوکارهای همکاری بریکس و سازمان همکاری شانگهای و شکل‌گیری ایده «اوراسیای بزرگ» آشکار می‌شود.»

فرجام تنش‌زدایی هند و چین

شورای راهبردی آنلاین-رصد:‌ «هند و چین در کمتر از ۶۰ روز، چهار گفت‌وگوی مهم دوجانبه با هدف یافتن راه‌حلی برای مسئله مرزی و در عین حال حفظ صلح در امتداد مرزها برگزار کردند. دو کشور در ماه اوت، مذاکرات دیپلماتیک و پس از آن، گفت‌وگوهایی میان نمایندگان ویژه دو کشور ترتیب دادند که در نهایت به برگزاری نخستین نشست در سطح فرماندهان در اوایل سپتامبر انجامید. سرانجام، نوبت به دیدار دوجانبه نارندرا مودی، نخست‌وزیر هند، و شی جین‌پینگ، رئیس‌جمهور چین رسید.»

Loading

ادعا و عملکرد متناقض ترامپ در خاورمیانه

شورای راهبردی آنلاین – رصد: آمریکا چطور می‌تواند از جنگ‌های خارجی بی‌پایان دست بردارد؟ رئیس‌جمهور ترامپ در کارزار انتخاباتی خود وعده داده بود که سیاست خارجی گرفتار در باتلاق خاورمیانه را کنار بگذارد. به‌طور حتم، این هدف سیاسی در میان طیف‌های مختلف سیاسی مطلوب است، اما تنها یک مشکل دارد: تاکتیک‌های ترامپ هرگز نمی‌تواند به این هدف دست یابد.

فرانسیس براون در یادداشتی که اندیشکده کارنگی آن را منتشر کرد، نوشت: تغییر سیاست خارجی آمریکا و درعین‌حال، حفظ ضروریات امنیت ملی به این سادگی نیست. پایان دادن به درگیری نظامی در عمل مستلزم راهبردی بلندمدت و اجرای منظم همه مراحل آن است. هر اقدامی که ترامپ در خاورمیانه انجام داده است، درست در تناقض با خروج از این منطقه بوده و حتی ترک منطقه را برای آمریکا دشوارتر ساخته است.

به‌عنوان‌مثال، تصمیم ناگهانی وی برای ترور سردار قاسم سلیمانی را در نظر بگیرید؛ ترامپ اظهار داشت که دستور وی برای حملات پهپادی علیه این سردار ایرانی «برای جلوگیری از جنگ بوده است نه آغاز جنگ»، اما با توجه به حملات تلافی‌جویانه ایران به پایگاه‌های آمریکا در عراق، احتمال وقوع یک جنگ تمام‌عیار ایران-آمریکا بسیار زیاد است.

اخیراً نیز ترامپ اظهار داشت که وی از اقدام نظامی مضاعف علیه ایران پرهیز خواهد کرد. بااین‌حال، آمریکا همین هفته نیروهای بیشتری به خاورمیانه اعزام کرده و سفارت‌ها و شهروندان این کشور در حال آماده‌باش هستند. به نظر می‌رسد که داعش در حال قوت گرفتن است، زیرا ترور سردار سلیمانی یکی از مؤثرترین دشمنان داعش را از میدان نبرد حذف کرده و جنگ برای جلوگیری از عملیات این گروه را به دوش ائتلاف به رهبری آمریکا انداخته است.

بی‌شک، ترور سردار سلیمانی باعث بی‌ثباتی هرچه بیشتر سراسر منطقه شده است. شرکای آمریکا در خلیج‌فارس بیم آن دارند که گرفتار جنگ ایران-آمریکا شوند. ترور سردار سلیمانی باعث شد که مجلس عراق رأی به خروج نیروهای آمریکایی از عراق بدهد. هر نوع جدایی آمریکا و عراق باعث می‌شود که عراق در برابر داعش و شبه‌نظامیان داخلی آسیب‌پذیر باشد.

این موارد تنها به بحران ایران محدود نمی‌شود. تصمیمات خودسرانه ترامپ به تشدید دیگر جنگ‌ها ازجمله جنگ سوریه دامن زده است. حضور نظامی اندک آمریکا در سوریه به‌عنوان اهرمی برای مذاکرات پایان جنگ سوریه و کارزاری موفق در مبارزه علیه داعش بود. بااین‌حال، ترامپ ناگهان از خروج آمریکا از سوریه خبر داد و کردهای متحد آمریکا را در برابر تهاجم نظامی ترکیه را تنها گذاشت؛ اما چند هفته نگذشته بود که نیروهای آمریکایی مجبور به بازگشت به این منطقه شدند.

در خصوص افغانستان، در سپتامبر گذشته درحالی‌که که مقدمات توافق با طالبان برای پایان دادن به جنگ فراهم شده بود، ترامپ ناگهان مذاکرات تیم خود را متوقف کرده و این گفتگوها را شکست‌خورده اعلام کرد. دو ماه بعد، این مذاکرات از سر گرفته شد و سؤالاتی در مورد دلیل توقف دور اول مذاکرات مطرح شد. دمدمی‌مزاج بودن ترامپ تنها باعث کاهش اعتبار آمریکا می‌شود.

درمجموع، به نظر می‌رسد که کارنامه ترامپ دارای دو بخش اصلی است: ادعای دستیابی به «توافق بزرگ» یا کناره‌گیری شتاب‌زده از یک جنگ.

پیشبرد سیاست خارجی موفقیت‌آمیز با این روش ممکن نیست. خروج آمریکا از جنگ‌های مسلحانه پیچیده مستلزم یک راهبرد و ثبات قدم است. اول آنکه، مذاکرات پایان جنگ مانند معامله در بنگاه املاک در یک جلسه خاتمه نمی‌یابد؛ و دوم آنکه، پایان جنگ با یک فرمان اجرایی اتفاق نمی‌افتد، بلکه نیازمند مشارکت همه شرکت‌کنندگان و درک و فهم اولویت‌های متحدان و بازیگران غیردولتی است که منافع آن‌ها احتمالاً در تداوم جنگ است.

در سوریه، آمریکا باید به همراه متحدان اروپایی خود به شکل مستمر و به‌طور جمعی از مذاکره‌کنندگان سازمان ملل حمایت کنند تا یک‌راه حل سیاسی به دست آید. با توجه به سرزمین‌های تحت تصرف و تمایل نظام اسد به اجتناب از تحریم مالی و انزوای سیاسی، موضع آمریکا در سوریه هنوز از اهرم‌هایی برخوردار است. برای استفاده از این اهرم‌ها و کسب رضایت اسد و حامیان ایرانی و روسی وی، دولت ترامپ باید یک راهبرد روشن و هدفی واضح ارائه کند.

در افغانستان نیز آمریکا اهرم‌هایی در اختیار دارد. طالبان خواهان خروج نیروهای آمریکایی هستند و دولت آینده افغانستان نیز نیازمند کمک‌های مالی و امنیتی خواهد بود. توافق با طالبان مستلزم کاربرد این اهرم‌هاست تا مردم افغانستان و بازیگران منطقه‌ای و بین‌المللی را به یک‌راه حل سیاسی سوق دهد که امنیت اساسی، مقابله با تروریسم و حقوق بشر در افغانستان پس از آمریکا تضمین شود. در اینجا نیز وجود یک راهبرد بلندمدت ضروری است.

بااین‌حال، اختلال در تلاش‌های معدود تیم ترامپ برای خروج آمریکا از جنگ‌ها، تنها چیزی است که وی تابه‌حال بدان دست یافته است. اقدامات ترامپ نه‌تنها پای آمریکا را از جنگ‌ها بیرون نکشیده است بلکه باعث تشدید و تکثیر این جنگ‌ها شده است.

0 Comments

Submit a Comment

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *