جدیدترین مطالب

آسیب‌پذیری حاکمیت ملی در خاورمیانه

شورای راهبردی آنلاین-رصد: «پیش‌بینی‌های برخی مبنی بر اینکه جنگ آمریکا علیه ایران می‌تواند خطر شعله‌ور شدن یک درگیری فراگیر در سراسر منطقه را به دنبال داشته باشد، اکنون پیشگوهایی دوراندیشانه به نظر می‌رسند.»

ترامپ و افول جایگاه آمریکا در نظام بین‌الملل

شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: دو روایت متضاد از سیاست خارجی ترامپ، یکی «بحران به‌مثابه دکترین» و دیگری «دکترین منسجم»، تصویری پیچیده از تلاش آمریکا برای بازتعریف نقش خود در نظام بین‌الملل ارائه می‌دهند.

پیمان مکه؛ چرایی شکل‌گیری و چالش‌های پیش رو

شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: پیمان مکه که با شعار «حمله به یکی، حمله به همه» میان عربستان سعودی، پاکستان و ترکیه امضا شد، بیش از آنکه یک ائتلاف نظامی تمام‌عیار باشد، از نگاه برخی تحلیلگران تلاشی برای کاهش وابستگی امنیتی به یک قدرت خارجی و ایجاد سازوکار امنیت منطقه‌ای است.

پیامدهای توافق هسته‌ای آمریکا و عربستان

شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: توافق هسته‌ای جدید آمریکا و عربستان، با وجود ابهامات حقوقی و سیاسی، می‌تواند معیارهای پیشین عدم اشاعه را در غرب آسیا تغییر دهد و رقابت هسته‌ای را تشدید و وارد مرحله‌ای تازه کند.

تحلیلی بر تنش‌های اخیر ترکیه و رژیم صهیونیستی

شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: تحولات اخیر سوریه از تشدید رقابت راهبردی میان ترکیه و رژیم صهیونیستی حکایت دارد، اما ملاحظات متقابل و نقش آمریکا احتمال جنگ مستقیم را محدود کرده است.

تجدید ساختار مسیرهای جغرافیایی چین در آسیای مرکزی

شورای راهبردی آنلاین-رصد: «پس از بیش از ۲۵ سال تأخیر، راه‌آهن چین-قرقیزستان-ازبکستان (CKU) سرانجام وارد مرحله پیشرفت اساسی شده است. این بدون شک نقطه عطفی بزرگ در توسعه کریدورهای رو به غرب چین است، اما اهمیت ژئواستراتژیک عمیق‌تر این پروژه تا حد زیادی نادیده گرفته شده است.»

چشم‌انداز صلح در غزه و موانع تحقق آن

شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: آینده طرح به اصطلاح صلح ترامپ برای غزه با وجود ادعای توافق بر خلع سلاح حماس، به دلیل کاستی‌های ساختاری و مخالفت بازیگران کلیدی، همچنان در هاله‌ای از ابهام قرار دارد.

Loading

أحدث المقالات

آسیب‌پذیری حاکمیت ملی در خاورمیانه

شورای راهبردی آنلاین-رصد: «پیش‌بینی‌های برخی مبنی بر اینکه جنگ آمریکا علیه ایران می‌تواند خطر شعله‌ور شدن یک درگیری فراگیر در سراسر منطقه را به دنبال داشته باشد، اکنون پیشگوهایی دوراندیشانه به نظر می‌رسند.»

ترامپ و افول جایگاه آمریکا در نظام بین‌الملل

شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: دو روایت متضاد از سیاست خارجی ترامپ، یکی «بحران به‌مثابه دکترین» و دیگری «دکترین منسجم»، تصویری پیچیده از تلاش آمریکا برای بازتعریف نقش خود در نظام بین‌الملل ارائه می‌دهند.

پیمان مکه؛ چرایی شکل‌گیری و چالش‌های پیش رو

شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: پیمان مکه که با شعار «حمله به یکی، حمله به همه» میان عربستان سعودی، پاکستان و ترکیه امضا شد، بیش از آنکه یک ائتلاف نظامی تمام‌عیار باشد، از نگاه برخی تحلیلگران تلاشی برای کاهش وابستگی امنیتی به یک قدرت خارجی و ایجاد سازوکار امنیت منطقه‌ای است.

پیامدهای توافق هسته‌ای آمریکا و عربستان

شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: توافق هسته‌ای جدید آمریکا و عربستان، با وجود ابهامات حقوقی و سیاسی، می‌تواند معیارهای پیشین عدم اشاعه را در غرب آسیا تغییر دهد و رقابت هسته‌ای را تشدید و وارد مرحله‌ای تازه کند.

تحلیلی بر تنش‌های اخیر ترکیه و رژیم صهیونیستی

شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: تحولات اخیر سوریه از تشدید رقابت راهبردی میان ترکیه و رژیم صهیونیستی حکایت دارد، اما ملاحظات متقابل و نقش آمریکا احتمال جنگ مستقیم را محدود کرده است.

تجدید ساختار مسیرهای جغرافیایی چین در آسیای مرکزی

شورای راهبردی آنلاین-رصد: «پس از بیش از ۲۵ سال تأخیر، راه‌آهن چین-قرقیزستان-ازبکستان (CKU) سرانجام وارد مرحله پیشرفت اساسی شده است. این بدون شک نقطه عطفی بزرگ در توسعه کریدورهای رو به غرب چین است، اما اهمیت ژئواستراتژیک عمیق‌تر این پروژه تا حد زیادی نادیده گرفته شده است.»

چشم‌انداز صلح در غزه و موانع تحقق آن

شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: آینده طرح به اصطلاح صلح ترامپ برای غزه با وجود ادعای توافق بر خلع سلاح حماس، به دلیل کاستی‌های ساختاری و مخالفت بازیگران کلیدی، همچنان در هاله‌ای از ابهام قرار دارد.

Loading

مناسبات آمریکا و چین بر سر دوراهی

شورای راهبردی آنلاین – رصد: احتمال رها شدن آمریکا و چین از وابستگی متقابل به ویژه در حوزه‌های مربوط به فن‌آوری که به طور مستقیم بر امنیت ملی تاثیر گذار است، وجود دارد. اما آیا واشنگتن و پکن تا آنجا پیش خواهند رفت؟

جوزف نای، استاد دانشگاه هاروارد در کتابی با عنوان « آیا اخلاق اهمیتی دارد؟ رؤسای جمهور و سیاست خارجی از فرانکلین روزولت تا ترامپ» که وب‌سایت نشنال اینترست بخشی از آن را منتشر کرد، نوشت: دونالد ترامپ آتش بس موقتی را در جنگ تجاری با چین اعلام کرده است. اقتصاددانان خاطر نشان می‌کنند که هر دو کشور از تجارت سود می‌کنند اما راهبردشناسان شکایت دارند که چین در راستای قدرت نسبی دستاورد بیشتری دارد. مایک پنس، معاون رئیس جمهور آمریکا اخیرا گفته است که در 17 سال گذشته رشد تولید ناخالص ملی چین بیش از 9 برابر رشد داشته است و ما باید چین را یک رقیب راهبردی در نظر بگیریم. اگرچه پنس این موضوع را رد می‌کند اما بسیاری از ناظران معتقدند که جداسازی همین حالا آغاز شده است.

کوین راد، نخست وزیر سابق استرالیا وابستگی متقابل آمریکا و چین را این طور خلاصه کرد. آمریکا 19 درصد صادرات چین را می‌پذیرد در حالی که چین فقط هشت درصد از صادرات کل آمریکا را دریافت می‌کند اما آمریکا همه کارت‌هایش را روی میز نگذاشته و چین هم این را می‌داند. در زمینه سرمایه‌گذاری مستقیم خارجی، سهم کلی سرمایه‌گذاری مستقیم خارجی آمریکا در چین 269 میلیارد دلار است در حالی که سرمایه‌گذاری مستقیم خارجی چین در آمریکا به 145 میلیارد دلار رسیده است اما در حالی که هر دو طرف محدودیت‌های سیاسی را تشدید می‌کنند، نرخ متوسط تبادلات مالی سالانه کاهش داشته است. در بازارهای پایتخت رابطه مالی بالغ بر پنج تریلیون دلار است. راد گفت که با وجود دشواری‌های راهبردی هر دو دولت این ترتیبات را رها نخواهند کرد.

فن آوری به دلیل سیاست‌های نئومرکانتیلیستِ چین نگران‌کننده‌ترین حوزه است. برنامه «ساخت چین 2025 » و هدفش برای اولین بودن در حوزه هوش مصنوعی تا سال 2030 باعث شده است دولت و شرکت‌های آمریکایی نگران وابستگی متقابل شدید در حوزه فن‌آوری باشند. در حوزه آموزش و استعداد در 20 سال گذشته حدود سه میلیون دانشجوی چینی در دانشگاه‌های آمریکا تحصیل کرده‌اند و بیش از 350 هزار دانشجوی چینی هر سال در آمریکا تحصیل می‌کنند اگرچه ثبت نام‌های جدید در کل کاهش داشته است.

به علاوه وابستگی متقابل نظامی و زیست محیطی را نمی‌توان از هم جدا کرد. در زمینه نظامی هر دو کشور یکدیگر را در بازدارندگی هسته‌ای گروگان گرفته‌اند. به علاوه هر دو کشور وابستگی متقابل مثبتی در کاهش گسترش تسلیحات کشتار جمعی داشته‌اند. چین بعد از آن که مدت‌ها یک اشاعه دهنده بود به یک حامی رژیم بین‌المللی منع اشاعه تبدیل شده است.

تغییرات اقلیمی صدمات شدیدی به هر دو کشور وارد کرده است. چین امروزه در تولید گازهای گلخانه‌ای از آمریکا جلوتر رفته و دو کشور با هم 40 درصد گازهای گلخانه‌‌ای جهان را تولید می‌کنند. هیچ کدام نمی‌توانند این مشکل را به تنهایی حل کنند و نمی‌توانند خود را از آن جدا کنند. تغییرات اقلیمی پیرو قوانین فیزیک است و به سیاست کاری ندارد. در حالی که برخی وابستگی‌های متقابل باعث بروز آسیب‌پذیری‌های متقارن است که می‌تواند به عنوان تسلیحات راهبردی مورد استفاده قرار گیرد، دیگر انواع آن آسیب‌پذیری متقابلی را ایجاد می‌کند که گریز از آن بدون اقدامات جمعی و یاری بخش دشوار است. اگر قدرت، توان تاثیرگذاری بر دیگران برای رسیدن به نتیجه‌ای دلخواه باشد، باید قدرت بر دیگران را از قدرت با دیگران متمایز دانست. در برخی موارد نظیر تغییرات اقلیمی قدرت در مقابل وابستگی متقابل را فقط با دیگران می‌توان به دست آورد.

برخی جدا شدن‌ها از وابستگی متقابل به ویژه در حوزه‌های مربوط به فن‌آوری که مستقیم بر امنیت ملی تاثیرگذار است، محتمل است. هر دو طرف تمایل دارند ضعف‌هایی که زیرساخت حیاتی را به خطر می‌اندازد یا تاثیرات مهمی بر وضعیت نظامی یا ثبات سیاسی دارد، محدود کنند. این اشتباه است که مثلا به هوآوی اجازه داده شود، شبکه‌های ارتباطاتی آمریکا را بسازد و چین به دلایل امنیتی از مدت‌ها قبل برای شرکت‌هایی مثل گوگل و فیسبوک محدودیت ایجاد کرده است. کاهش خطر راهبردی بدون تحمیل هزینه‌های غیرضروری دشوار است زیرا شبکه‌های پیچیده تامین به سادگی از بین نمی‌رود.

رشد اقتصادی سریع آسیا توازن قدرت در منطقه را تغییر داده است اما آسیا از توازن داخلیِ خود برخوردار است. قدرت چین با ژاپن، هند و استرالیا و دیگران متوازن می‌شود. هیچکس نمی‌خواهد تحت سلطه چین باشد در عین حال هیچکس نمی‌خواهد به لحاظ اقتصادی از چین جدا شود. اگر آمریکا اتحادهایش را حفظ کند، این چشم‌انداز که چین بتواند آمریکا را از غرب اقیانوس آرام دور کند، کوچک به نظر می‌رسد. ما کارت‌های زیادی برای مدیریت رقابت راهبردیِ رقابتیِ سنتی با چین داریم.

پرسش دشوارتر برای یک راهبرد موثر این است که آیا آمریکا و چین رویکردهایی را تدوین خواهند کرد که به ما اجازه دهد در تولید کالاهای عمومی جهانی و مدیریت وابستگی متقابل همکاری کنیم و در عین حال در دیگر حوزه‌ها رقابت کنیم؟ ترس‌های مبالغه‌آمیز و تحلیل‌های بدترین سناریو به یک راهبرد شکست خورده منجر خواهد شد که از قدرت ما خواهد کاست.

0 Comments

Submit a Comment

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *