اَمی ام. جیف در مطلبی که شورای روابط خارجی آمریکا آن را منتشر ساخت، نوشت: اولویت اول در رسیدگی به ویروس کرونا، حفظ سلامت جهانی است. تجارب گذشته نشان می‌دهد که پیشبرد وظیفه خطیر و دشوار مقابله با ویروس کرونا مستلزم اقدام به‌موقع و مؤثر دولت‌ها، هماهنگی توسط سازمان جهانی بهداشت و همکاری سازنده و سودمند میان کشورها است.

اما همان‌طوری که مهار بیماری تنفسی همچنان نامعلوم است، نتایج بد ویروس کرونا فراتر از مرزهای کشورها و نظام بهداشت و سلامت جهانی، به حوزه اقتصادی سرایت کرده است. ویروس کرونا همچنین به‌عنوان قوی سیاه در بازارهای نفت و گاز در کانون توجه بوده است و اولین نشانه‌ها این است که تأثیر ویروس یادشده می‌تواند قابل‌توجه باشد. بسته به اینکه بحران بهداشت چقدر ادامه خواهد داشت، توجه به این موضوع ضروری است که آیا پیامدهای ویروس کرونا می‌تواند بیشتر از نوسانات بازار در چند هفته گذشته باشد.

بسیاری از تحلیلگران به همه‌گیری سارس در سال 2003 اشاره دارند و در اندیشه مدت‌زمان و گستردگی شیوع ویروس کرونا بر مسافرت بین‌المللی هستند. مطالعه رویدادهای مشابه گذشته می‌تواند روندهای موجود را سرعت ببخشد یا کُند سازد. یک پیامد غیرقابل‌پیش‌بینی همه‌گیری سارس این بود که این ویروس هجوم برای خرید خودروی شخصی در چین در سال 2003 را سرعت بخشید، چراکه جمعیت شهری مایل به استفاده از حمل‌ونقل عمومی نبودند.

در زمان همه‌‌گیری سارس، فرهنگ استفاده از خودروی شخصی در چین روبه افزایش بود و فروش خودرو در سال 2003 در چین 30 درصد در مقایسه با سال قبل از آن افزایش داشت، چراکه نگرانی نسبت به حضور در اماکن پرازدحام افزایش یافته بود.

در حال حاضر 46 میلیون نفر در چین به‌واسطه ویروس کرونا تحت نظارت و قرنطینه موقت قرار دارند و لازم است بررسی شود که این بار چه عواقب و پیامدهای غیرقابل‌انتظار به وجود خواهد آمد. به‌عنوان‌مثال در دوره پساویروس کرونا ارتباط از طریق تلفن، فضای مجازی و از راه دور می‌تواند بیشتر مورداستفاده قرار گیرد و موردقبول مردم باشد، نه به این دلیل که مردم برای رفتن به سر کار ترس و هراس دارند، بلکه به این دلیل که کار کردن و تشکیل جلسات از راه دوره می‌تواند برای کسب‌وکار مفید و سازنده باشد، به‌ویژه کارکنانی که در مناطق مختلف یا با افق زمانی متفاوت فعالیت دارند.

به‌واسطه ویروس کرونا، تعدادی از بانک‌های وال استریت گمانه‌زنی‌های مربوط به قیمت نفت را برای نیمه اول سال 2020 کاهش داده‌اند. بانک بارکلیز گفته است که تأثیرات ویروس کرونا گذرا خواهد بود و با کاهش تقاضا در بازار نفت از سوی چین بین 600 تا 800 هزار بشکه در روز در سه‌ماهه اول سال 2020 مواجه خواهیم شد که این امر منجر به کاهش 2 دلاری قیمت در هر بشکه نفت در سال جاری خواهد شد.

پیش‌بینی‌های سیتی بانک قابل‌توجه‌تر است و نشان می‌دهد که جابجایی و حمل‌ونقل فعلی بار و مسافر می‌تواند برای چندین هفته کاهش چشمگیری داشته باشد و این امر منجر به کاهش 1 میلیون بشکه نفت در روز از مجموع تقاضای چین (1/13 میلیون بشکه نفت در روز) خواهد شد.

سیتی بانک برآورد می‌کند که حمل‌ونقل بار 40 درصد کاهش خواهد داشت و حتی میزان مصرف به‌طور اساسی بیشتر متأثر خواهد شد. درنتیجه سیتی بانک پیش‌بینی خود را برای قیمت نفت در سه ماه اول سال 2020 را از 69 دلار در هر بشکه به 54 دلار کاهش داده و هشدار داده است که قیمت نفت حتی ممکن است 40 دلار را تجربه کند. کاهش گردشگری جهانی همچنین تقاضا برای سوخت هواپیما را متأثر خواهد ساخت. توریست‌های چینی در سال 2018، بالغ‌بر 150 میلیون نفر بوده که این رقم با شیوع ویروس کرونا کاهش خواهد یافت.

علاوه بر کاهش تقاضا برای نفت از سوی چین، در حال حاضر این کشور از گاز طبیعی مایع استفاده نمی‌کند. خروج موقت چین از بازار گاز طبیعی مایع همراه با تولید جدید، تقاضای ضعیف در زمستان و عرضه بیش از تقاضا، این بازار را متأثر ساخته است.

پیش‌بینی‌های فوق‌الذکر این سؤال را مطرح می‌کند که ضعف در واردات انرژی از سوی چین در هفته‌های پیش‌رو چقدر گذرا خواهد بود و اینکه آیا پیامدهای بلندمدت برای استفاده از انرژی که هنوز پیش‌بینی و برآورد نشده به همراه خواهد داشت.

به‌طورکلی، حجم تجارت کالاهای جهانی در سال 2019، به‌واسطه برنامه‌ریزی شرکت‌ها برای سازمان‌دهی مجدد زنجیره‌های عرضه جهت کاهش خطرهای ژئوپلیتیکی متأثر شده است. این روند بعید است در سال جاری برعکس شود.

در حال حاضر، وقفه و اختلال در عرضه نفت لیبی و دور جدید کاهش احتمالی مقدار نفت کشورهای اوپک می‌تواند تولیدکنندگان و شرکت‌های آمریکایی فعال در تولید نفت را تا حدودی نجات دهد. ناگفته نماند نرخ تولید نفت به‌شدت نسبت به روندهای قیمت این کالای جهانی حساس است.