جدیدترین مطالب

تحلیلی بر اخراج نیروهای آمریکایی از عراق و پیامدهای احتمالی آن

شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: خروج نیروهای آمریکایی از عراق، پایان حضور نظامی مستقیم واشنگتن در این کشور را رقم زده است؛ اما اهرم‌های مالی، سیاسی و امنیتی آمریکا همچنان می‌تواند بر آینده این کشور اثرگذار و مشکل‌آفرین باشد.

موفقیت‌ها و چالش‌های همکاری روسیه و آفریقا پس از اجلاس سران ۲۰۲۳

شورای راهبردی آنلاین-رصد: سرگئی لاوروف، وزیر امور خارجه روسیه در ماه ژوئیه و در آستانه سومین نشست روسیه و آفریقا که قرار است در پایان ماه اکتبر برگزار شود، به آفریقا سفر و از اتیوپی، نیجر، موزامبیک و بوروندی دیدار کرد. نخستین اجلاس روسیه و آفریقا در سال ۲۰۱۹ با حضور هر ۵۴ کشور آفریقایی برگزار شد و ۴۵ کشور در سطح سران دولت‌ها در اجلاس شرکت کردند؛ در حالی که در دومین نشست، ۴۷ کشور و ۲۷ رئیس دولت حضور داشتند. در ۲۰ ژوئیه سال جاری، حضور بیش از ۳۰ کشور آفریقایی در سومین نشست تایید شد. کارشناسان معتقدند که سومین نشست بیشتر جنبه‌ای تشریفاتی خواهد داشت، زیرا معیار سنجش موفقیت این اجلاس به‌تدریج از تعداد شرکت‌کنندگان به ارزیابی گام‌های عملی‌شده برای تعمیق همکاری‌ها تغییر یافته است.»

روسیه، آمریکا و چین: سه ضلع مثلث در عصر مناقشه

شورای راهبردی آنلاین-رصد: «مثلث راهبردی» چارچوبی شناخته‌شده برای توصیف ماهیت نظام معاصر قدرت‌های بزرگ است که روابط میان مسکو، واشنگتن و پکن آن را شکل می‌دهد. تحولات سیاسی امروز بار دیگر مثلث قدرت‌های بزرگ را به صحنه اصلی بازمی‌گرداند.

اولویت منطقی واشنگتن: پایان دادن به جنگ از طریق مذاکره
ناکامی ترامپ در تحقق اهدافش در جنگ 6 ماهه علیه ایران

شورای راهبردی آنلاین-رصد:‌ «بیش از شش ماه از آغاز جنگ علیه ایران می‌گذرد و هیچ چشم‌اندازی برای پایان آن دیده نمی‌شود. موج نخست درگیری‌ها از ۲۸ فوریه تا آتش‌بس ۸ آوریل ادامه یافت و در ۸ ژوئیه، درگیری‌ها از سر گرفته شد. از ۱۴ ژوئیه، ارتش آمریکا محاصره بنادر ایران را دوباره برقرار و حملات تقریبا روزانه را آغاز کرد؛ با این وجود، کندی تردد کشتی‌ها همچنان ادامه دارد. امروز اهداف اولیه جنگ که شامل پایان دادن به برنامه هسته‌ای ایران، نابودی صنعت موشکی و نیروی دریایی و قطع حمایت ایران از نیروهای نیابتی در خاورمیانه بود، کنار گذاشته شده‌اند و عملیات نظامی آمریکا تقریبا به‌طور انحصاری بر بازگشایی تنگه هرمز متمرکز است.»

چشم‌انداز تنش‌های ایران و آمریکا

شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: پس از ماه‌ها جنگ و فشار اقتصادی، وضعیت ایران و آمریکا میان دو منطق متعارض قرار گرفته است؛ واشنگتن بر تشدید فشار برای کسب امتیاز تأکید دارد و تهران مذاکره تحت‌فشار را نمی‌پذیرد.

دیپلماسی ترکیه در دریای سیاه در قبال موانع عملیاتی روسیه

شورای راهبردی آنلاین-رصد: «با وجود تلاش‌های ترکیه، علائم دریافتی از مسکو چشم‌انداز احیای دوباره «ابتکار غلات دریای سیاه» را تیره کرده است. حملات روسیه و اوکراین به بنادر، پایانه‌های بارگیری و کشتی‌های دریای سیاه، صادرات مواد غذایی و عرضه جهانی غلات را مختل کرده و کشتی‌های غیرنظامی کشورهای دیگر را نیز هدف قرار داده است. ترکیه بر اساس اختیارات اعطا‌شده به این کشور در کنوانسیون مونترو در سال ۱۹۳۶، کنترل تنگه‌های ترکیه، تنها مسیر دریایی میان دریای سیاه و مدیترانه، را در دست دارد. آنکارا در بخش بزرگی از جنگ روسیه و اوکراین خود را به‌عنوان میانجی معرفی کرده است. با تشدید حملات در دریای سیاه، آنکارا در پی ایفای نقش بزرگ‌تری در این میانجی‌گری است، اما موفقیت آن به آمادگی روسیه و اوکراین برای مذاکره بستگی دارد.»

فرصت‌های هم‌سویی بریکس و سازمان همکاری شانگهای در اوراسیای بزرگ

شورای راهبردی آنلاین-رصد:‌ «نشست‌های اخیر بریکس و سازمان همکاری شانگهای نشان می‌دهد که در میان کشورهای «اکثریت جهانی»، همکاری‌ها به‌تدریج در حال شکل دادن به چارچوبی جدید برای نظم جهانی است؛ چارچوبی که در آن نمایندگان غرب حضور ندارند و تمرکز اصلی بر همکاری میان قدرت‌های نوظهور و کشورهای در حال توسعه است. اهمیت این روند صرفا در بیانیه‌های سیاسی نیست، بلکه در هم‌راستا شدن پروژه‌ها و سازوکارهای همکاری بریکس و سازمان همکاری شانگهای و شکل‌گیری ایده «اوراسیای بزرگ» آشکار می‌شود.»

فرجام تنش‌زدایی هند و چین

شورای راهبردی آنلاین-رصد:‌ «هند و چین در کمتر از ۶۰ روز، چهار گفت‌وگوی مهم دوجانبه با هدف یافتن راه‌حلی برای مسئله مرزی و در عین حال حفظ صلح در امتداد مرزها برگزار کردند. دو کشور در ماه اوت، مذاکرات دیپلماتیک و پس از آن، گفت‌وگوهایی میان نمایندگان ویژه دو کشور ترتیب دادند که در نهایت به برگزاری نخستین نشست در سطح فرماندهان در اوایل سپتامبر انجامید. سرانجام، نوبت به دیدار دوجانبه نارندرا مودی، نخست‌وزیر هند، و شی جین‌پینگ، رئیس‌جمهور چین رسید.»

Loading

أحدث المقالات

تحلیلی بر اخراج نیروهای آمریکایی از عراق و پیامدهای احتمالی آن

شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: خروج نیروهای آمریکایی از عراق، پایان حضور نظامی مستقیم واشنگتن در این کشور را رقم زده است؛ اما اهرم‌های مالی، سیاسی و امنیتی آمریکا همچنان می‌تواند بر آینده این کشور اثرگذار و مشکل‌آفرین باشد.

موفقیت‌ها و چالش‌های همکاری روسیه و آفریقا پس از اجلاس سران ۲۰۲۳

شورای راهبردی آنلاین-رصد: سرگئی لاوروف، وزیر امور خارجه روسیه در ماه ژوئیه و در آستانه سومین نشست روسیه و آفریقا که قرار است در پایان ماه اکتبر برگزار شود، به آفریقا سفر و از اتیوپی، نیجر، موزامبیک و بوروندی دیدار کرد. نخستین اجلاس روسیه و آفریقا در سال ۲۰۱۹ با حضور هر ۵۴ کشور آفریقایی برگزار شد و ۴۵ کشور در سطح سران دولت‌ها در اجلاس شرکت کردند؛ در حالی که در دومین نشست، ۴۷ کشور و ۲۷ رئیس دولت حضور داشتند. در ۲۰ ژوئیه سال جاری، حضور بیش از ۳۰ کشور آفریقایی در سومین نشست تایید شد. کارشناسان معتقدند که سومین نشست بیشتر جنبه‌ای تشریفاتی خواهد داشت، زیرا معیار سنجش موفقیت این اجلاس به‌تدریج از تعداد شرکت‌کنندگان به ارزیابی گام‌های عملی‌شده برای تعمیق همکاری‌ها تغییر یافته است.»

روسیه، آمریکا و چین: سه ضلع مثلث در عصر مناقشه

شورای راهبردی آنلاین-رصد: «مثلث راهبردی» چارچوبی شناخته‌شده برای توصیف ماهیت نظام معاصر قدرت‌های بزرگ است که روابط میان مسکو، واشنگتن و پکن آن را شکل می‌دهد. تحولات سیاسی امروز بار دیگر مثلث قدرت‌های بزرگ را به صحنه اصلی بازمی‌گرداند.

اولویت منطقی واشنگتن: پایان دادن به جنگ از طریق مذاکره
ناکامی ترامپ در تحقق اهدافش در جنگ 6 ماهه علیه ایران

شورای راهبردی آنلاین-رصد:‌ «بیش از شش ماه از آغاز جنگ علیه ایران می‌گذرد و هیچ چشم‌اندازی برای پایان آن دیده نمی‌شود. موج نخست درگیری‌ها از ۲۸ فوریه تا آتش‌بس ۸ آوریل ادامه یافت و در ۸ ژوئیه، درگیری‌ها از سر گرفته شد. از ۱۴ ژوئیه، ارتش آمریکا محاصره بنادر ایران را دوباره برقرار و حملات تقریبا روزانه را آغاز کرد؛ با این وجود، کندی تردد کشتی‌ها همچنان ادامه دارد. امروز اهداف اولیه جنگ که شامل پایان دادن به برنامه هسته‌ای ایران، نابودی صنعت موشکی و نیروی دریایی و قطع حمایت ایران از نیروهای نیابتی در خاورمیانه بود، کنار گذاشته شده‌اند و عملیات نظامی آمریکا تقریبا به‌طور انحصاری بر بازگشایی تنگه هرمز متمرکز است.»

چشم‌انداز تنش‌های ایران و آمریکا

شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: پس از ماه‌ها جنگ و فشار اقتصادی، وضعیت ایران و آمریکا میان دو منطق متعارض قرار گرفته است؛ واشنگتن بر تشدید فشار برای کسب امتیاز تأکید دارد و تهران مذاکره تحت‌فشار را نمی‌پذیرد.

دیپلماسی ترکیه در دریای سیاه در قبال موانع عملیاتی روسیه

شورای راهبردی آنلاین-رصد: «با وجود تلاش‌های ترکیه، علائم دریافتی از مسکو چشم‌انداز احیای دوباره «ابتکار غلات دریای سیاه» را تیره کرده است. حملات روسیه و اوکراین به بنادر، پایانه‌های بارگیری و کشتی‌های دریای سیاه، صادرات مواد غذایی و عرضه جهانی غلات را مختل کرده و کشتی‌های غیرنظامی کشورهای دیگر را نیز هدف قرار داده است. ترکیه بر اساس اختیارات اعطا‌شده به این کشور در کنوانسیون مونترو در سال ۱۹۳۶، کنترل تنگه‌های ترکیه، تنها مسیر دریایی میان دریای سیاه و مدیترانه، را در دست دارد. آنکارا در بخش بزرگی از جنگ روسیه و اوکراین خود را به‌عنوان میانجی معرفی کرده است. با تشدید حملات در دریای سیاه، آنکارا در پی ایفای نقش بزرگ‌تری در این میانجی‌گری است، اما موفقیت آن به آمادگی روسیه و اوکراین برای مذاکره بستگی دارد.»

فرصت‌های هم‌سویی بریکس و سازمان همکاری شانگهای در اوراسیای بزرگ

شورای راهبردی آنلاین-رصد:‌ «نشست‌های اخیر بریکس و سازمان همکاری شانگهای نشان می‌دهد که در میان کشورهای «اکثریت جهانی»، همکاری‌ها به‌تدریج در حال شکل دادن به چارچوبی جدید برای نظم جهانی است؛ چارچوبی که در آن نمایندگان غرب حضور ندارند و تمرکز اصلی بر همکاری میان قدرت‌های نوظهور و کشورهای در حال توسعه است. اهمیت این روند صرفا در بیانیه‌های سیاسی نیست، بلکه در هم‌راستا شدن پروژه‌ها و سازوکارهای همکاری بریکس و سازمان همکاری شانگهای و شکل‌گیری ایده «اوراسیای بزرگ» آشکار می‌شود.»

فرجام تنش‌زدایی هند و چین

شورای راهبردی آنلاین-رصد:‌ «هند و چین در کمتر از ۶۰ روز، چهار گفت‌وگوی مهم دوجانبه با هدف یافتن راه‌حلی برای مسئله مرزی و در عین حال حفظ صلح در امتداد مرزها برگزار کردند. دو کشور در ماه اوت، مذاکرات دیپلماتیک و پس از آن، گفت‌وگوهایی میان نمایندگان ویژه دو کشور ترتیب دادند که در نهایت به برگزاری نخستین نشست در سطح فرماندهان در اوایل سپتامبر انجامید. سرانجام، نوبت به دیدار دوجانبه نارندرا مودی، نخست‌وزیر هند، و شی جین‌پینگ، رئیس‌جمهور چین رسید.»

Loading

اهداف روسیه در قبال جنگ در ادلب

شورای راهبردی آنلاین – رصد: مخالفان مسلح سوریه در 19 فوریه با پشتیبانی نیروهای ترکیه، حمله نیروهای ارتش نظام اسد با حمایت نیروی هوایی روسیه را پاسخ دادند. در مرحله اول این حمله، مخالفان سوریه توانستد در این جبهه پیشروی کرده و تلفاتی به افراد و تجهیزات ارتش سوریه وارد کنند. علاوه بر این، دو پهپاد به‌احتمال‌زیاد روسی نیز سرنگون شدند. بااین‌حال، این حمله مخالفان با حملات روسیه متوقف‌شده و دو سرباز ترک نیز کشته شدند.

وب‌سایت مرکز مطالعات شرقی لهستان (OSW) نوشت: هیچ‌کدام از کشورهای ترکیه یا روسیه درگیری بین نیروهای خود را علنی نکرده و مذاکرات بین آن‌ها (ازجمله گفتگوها بین رئیس‌جمهور اردوغان و پوتین در 21 فوریه) آغاز شده است. تابه‌حال راه‌حلی پیدا نشده و گفتگوها ادامه دارد. روسیه پیشنهاد کرده است که ترکیه وسعت منطقه کاهش درگیری تحت نظارت خود در عمق 15 کیلومتری مرزهایش با سوریه در ادلب را رسماً کاهش دهد و گشت‌های نظامی مشترک از سر گرفته شود. این پیشنهاد رد شده است. آنکارا نیز از آمریکا خواسته است تا سامانه دفاع هوایی پاتریوت را مجدداً مستقر سازد (هنوز پاسخی به آن داده نشده است). روز 24 فوریه مخالفان موردحمایت ترکیه فعالیت خود را از سر گرفته و شهر «نراب» را تصرف کردند.

آنگلا مرکل، صدراعظم المان و امانوئل مکرون، رئیس‌جمهور فرانسه، با بررسی فاجعه انسانی در منطقه ادلب، برای حل‌وفصل این درگیری پیشنهاد دیداری چهارجانبه با رئیس‌جمهور اردوغان و پوتین داده‌اند. این پیشنهاد طی گفتگوی تلفنی مشترک با روسای جمهور ترکیه و روسیه در 20 و 21 فوریه مطرح شده است. همچنین، شورای اروپا با صدور بیانیه‌ای خواستار توقف فوری خصومت‌ها بین طرفین شده است.

طبق توافق 2017 آستانه، منطقه ادلب به‌عنوان منطقه کاهش درگیری تحت نظارت رسمی ترکیه تعیین‌شده بود. در حال حاضر، این منطقه محل سکونت بیش از 4 میلیون نفر است که حدود 2 میلیون نفر از آن‌ها افراد آواره سوری هستند. ادلب آخرین سنگر مخالفان مسلح سوریه متشکل از سازمان تندرو هیئت تحریرالشام و گروه‌های موردحمایت ترکیه تحت لوای ارتش آزاد سوریه است.

برای ترکیه حفظ ادلب به‌صورت فعلی به‌عنوان آخرین سنگر نیروهای موردحمایت آن اهمیت اساسی دارد. آنکارا مخالفان سوری را تنها شریک سیاسی خود در سوریه قلمداد می‌کند. سقوط احتمالی ادلب فصلی جدید در بحران پناه‌جویان گشوده و احتمال ورود شبه‌نظامیان به خاک ترکیه را افزایش می‌دهد. در حال حاضر ترکیه میزبان تقریباً 3.6 میلیون پناه‌جوی سوری است و این وضعیت باعث بروز تنش‌های بین‌المللی جدی به همراه شرایط دشوار اقتصادی شده است. چند سرباز ترکیه نیز در این درگیری‌ها کشته شده‌اند. همه این‌ها بدین معناست که آنکارا مجبور به اقدام نظامی سرنوشت‌ساز است.

انتظار می‌رود که اتحادیه اروپا و به‌ویژه آلمان، به دنبال کاهش تأثیر احتمالی مرحله جدید بر بحران پناه‌جویی باشد. ازنظر آلمان، محدودیت در تأمین کمک‌های انسان دوستانه یکی از عوامل تشدیدکننده بحران ادلب است. این کمک‌ها تنها از طریق دو گذرگاه مرزی امکان‌پذیر بوده و اکنون بعد از شش ماه باز هم نیازمند تصویب رسمی شورای امنیت سازمان ملل است. همچنین، آلمان به حمایت از ترکیه ادامه می‌دهد زیرا نگرانی‌ها در مورد بی‌ثباتی ناشی از تعداد عظیم پناه‌جویان جدید در آلمان در حال افزایش است.

حمله ارتش سوریه به ادلب بدون تائید و پشتیبانی فعال روسیه ممکن نیست. در این کارزار، هم نیروی هوایی و هم نیروهای ویژه روسی (ژانویه 2020 دو سرباز روسی کشته شده‌اند) به همراه یگان‌های ارتش دولت سوریه مشارکت دارند که توسط مستشاران روسی آموزش دیده و هدایت می‌شوند. بدون پشتیبانی روسیه، ارتش سوریه قادر به انجام عملیات جنگی نیست. سیاستمداران و رسانه‌های روسیه از حمله سوریه حمایت کرده و ترکیه را به نقض تفاهم 17 سپتامبر 2018 روسیه – ترکیه متهم کرده‌اند که یک منطقه غیرنظامی برای جداسازی نیروهای دولتی از مخالفان ایجاد کرده بود. قرار بود که «گروه‌های افراطی تروریستی» و تجهیزات سنگین از این منطقه خارج شود. بااین‌حال، رفتار نیروی هوایی روسیه که تابه‌حال از حمله مستقیم به ارتش ترکیه پرهیز کرده و همچنین فقدان کمپین ضد-ترک در رسانه‌های روسی حاکی از آن است که مسکو به دنبال تشدید جنگ با ترکیه نیست، زیرا این امر تأثیر راهبرد بلندمدت روسیه در قبال ترکیه را به مخاطره می‌اندازد که هدف آن، «جدایی» ترکیه از ساختار یورو-آتلانتیک و تبدیل آن به یک شریک کوچک در ایجاد نظم بین‌المللی (چندقطبی) بدون محوریت آمریکاست.

با توجه به این مسئله، سیاست روسیه در ادلب ظاهراً سه هدف را دنبال می‌کند: اول آنکه، از تهدید موج جدید پناه‌جویان برای فشار بر برلین و پاریس استفاده کند تا آلمان و فرانسه را به عادی‌سازی روابط با مسکو سوق داده و با تضعیف روابط فرا آتلانتیک، هر نوع تلاش برای اجرای سیاست «مهار» روسیه در اروپا شرقی و مرکزی را از بین ببرد. دوم آنکه، روابط با آنکارا را به تعادلی مطلوب برای روسیه برساند و در نهایت، کنترل نظام اسد را به‌تدریج به مناطق موسوم به کاهش درگیری و به‌تبع آن به‌کل سرزمین سوریه گسترش دهد.

ازلحاظ بین‌المللی، ترکیه اکنون منزوی است، چراکه غرب فاقد اراده لازم برای حمایت از ترکیه بوده و درگیری‌های ترکیه-روسیه در ادلب نیز پاسخ ناتو را به دنبال نخواهد داشت. گذشته از موضع ناتو، واکنش واشنگتن نیز حائز اهمیت است. تابه‌حال آنکارا هیچ پاسخی از واشنگتن برای استقرار سامانه دفاع هوایی پاتریوت دریافت نکرده است و روابط ترکیه با آمریکا به دلایلی، ازجمله خرید سامانه اس-400 روسیه، محدود شده است.

0 Comments

Submit a Comment

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *