دکتر نیکلای فون اوندارزا در گزارشی تحلیلی که موسسه امور بین‌الملل و امنیت آلمان منتشر کرد، نوشت: در پی خروج انگلیس از اتحادیه اروپا، مذاکرات برگزیت در حال ورود به دوره تعیین کننده بعدی است. باید در یک دوره گذار 10 ماهه، درباره رابطه آینده اتحادیه اروپا و انگلیس در راستای چارچوب اقتصادی، امنیت داخلی و سیاست خارجی و نیز چارچوب کلی مربوط به نهادها مذاکره شود، اما نشانه‌هایی که مشاهده می‌شود، به یک رویارویی اشاره دارند. هدف اصلی یک دولت بریتانیای قوی در داخل، جدایی کامل از اتحادیه اروپا است؛ فهرست طولانی از نقاط احتمالی برخورد اهداف این کشور با اهداف اتحادیه وجود دارد. مذاکره‌کنندگان باید در کنار هم، مدل جدیدی از همکاری را پیدا کنند که چیزی میان شراکت و رقابت باشد.

اکنون باید به پرسش‌های مهم برگزیت در خصوص رابطه آتی انگلیس با اتحادیه اروپا در زمینه تجارت، همکاری اقتصادی، امنیت داخلی، سیاست خارجی و امنیتی و بسیاری از دیگر حوزه‌ها پاسخ داده شود. چارچوب زمانی برای این مذاکرات بی‌نهایت محدود است. طبق توافق خروج، دوره گذار در تاریخ 31 دسامبر 2020 خاتمه می‌یابد و در این دوره باید یک توافق تجاری جدید میان انگلیس و اتحادیه اروپا منعقد شود و اگر نشود انگلیس بازار واحد اروپا و اتحادیه گمرکی را بدون توافق تکمیلی ترک خواهد کرد.

این تحلیل نشان می‌دهد که فاز بعدی مذاکرات برگزیت در شرایط سیاسی کاملا متفاوتی در حال انجام است. در فاز اول مذاکرات، 27 عضو اتحادیه اروپا با یکدیگر متحد به نظر می‌رسیدند و می‌توانستند شرایط خروج را به بریتانیایی که دچار اختلاف شده بود، دیکته کنند.

در فاز دوم مذاکرات، دیگر وجود مناقشات در پارلمان انگلیس مطرح نیست، بلکه مناقشه میان بروکسل و لندن خواهد بود. انقلاب برگزیت در حال کامل شدن است، اکنون برگزیتی‌ها به تنهایی در دولت انگلیس تعیین کننده هستند و بوریس جانسون که در داخل قدرت پیدا کرده است، در خارج هم یک راهبرد رویارویی را دنبال می‌کند. هیچ شواهدی از خویشتن‌داری به دلیل ملاحظات اقتصادی یا ملاحظات مربوط به ایرلند شمالی و اسکاتلند که هر دو برگزیت نرم را ترجیح می‌دهند، وجود ندارد.

اتحادیه اروپا باید به راهبرد مذاکرات سیاسی خود به دیده انتقادی بیندیشد، اگرچه به نظر می‌رسد که برای بسیاری از جزییات فنی تحت رهبری میشل بارنیه به خوبی آماده شده است. به علاوه، اتحادیه اروپا باید خود را برای دوره‌ای از مذاکرات آماده کند که به لحاظ سیاسی بیش‌تر بر محور مناقشات مبتنی است. آلمان که قرار است ریاست شورا را در حساس‌ترین دوره مذاکرات برگزیت در نیمه دوم 2020 به عهده بگیرد، باید در آن نقش داشته باشد. از جانب لندن اتهاماتی مطرح خواهد شد، تهدیدهایی به قطع مذاکرات صورت خواهد گرفت و تلاش‌هایی برای اختلاف‌افکنی میان 27 عضو اتحادیه انجام خواهد شد.

در آغاز مذاکرات مشخص نیست که در چه حوزه‌هایی امکان سازش وجود خواهد داشت. تقاضاهای انگلیس برای حاکمیت حداکثری در مقابل خواسته اتحادیه برای تعیین استانداردهای مقرراتی در همسایگی‌اش قرار دارد: اتحادیه اروپا فقط در صورتی اجازه یک توافق تجاری جامع با تعرفه صفر و سهمیه صفر را به یک اقتصاد بزرگ در همسایگی‌اش خواهد داد که شامل روندهای قاطعی برای به اجرا درآوردن شرایط رقابتی برابر باشد. علاوه بر این، فشار زمانی شدید 10 ماهه نیز وجود دارد.

اصرار هر دو طرف بر خطوط قرمز و نیز رویکرد مواجهه جویانه دولت انگلیس، احتمال یک برگزیت بدون توافق تجاری را افزایش می‌دهد. اتحادیه اروپا باید خودش را برای شکست در مذاکرات آماده کند.

یک راه خروج از این بن بست فکر کردن معکوس به مشکل رسیدن به سطح رقابتی برابر است. به جای آنکه انگلیس به لحاظ حقوقی ملزم به پذیرش استانداردهای اروپا شود که برخلاف تصویری است که از خودش به عنوان دولتی مستقل اراده کرده، باید روندهایی برای برخورد با جدایی بریتانیا در زمانی که جدایی واقعاً رخ می‌دهد، تدوین شود.

نقطه شروع، هدف مشترک برای رسیدن به یک توافق تجارت آزاد با تعرفه صفر خواهد بود، زیرا در روز اول بعد از دوره گذار، انگلیس همچنان استاندارد اتحادیه اروپا را اعمال خواهد کرد. اتحادیه اروپا به جای آنکه از انگلیس بخواهد به لحاظ حقوقی به استانداردهایش پایبند باشد، می‌تواند روندی را تدوین کند که اتحادیه در صورت جدایی واقعی انگلیس، بتواند به وسیله آن موانع تجاری را به صورت مستحکم و متناسب برای اجرای قواعد رقابت منصفانه بازسازی کند.

اتحادیه اروپا باید در عین حال این گونه ابزارهای دفاعی تجاری را برای احتمال وقوع برگزیت بدون توافق تجاری آماده کند. لندن برای دوری از استانداردهای اروپا از آزادی اساسی برخوردار خواهد بود، در حالی که اتحادیه نیز ابزارهایی برای حفاظت از اقتصاد اروپایی در صورت لزوم خواهد داشت.

به علاوه، تفاوت میان عضویت در بازار اتحادیه اروپا-بازار داخلی و این مدل «انگلیسی» با توافقات تجارت آزاد مشخص خواهد بود. بر این اساس، مذاکره‌کنندگان حتی با وجود فشار شدید زمانی، می‌توانند الگویی را تدوین کنند که بازتاب موقعیت ویژه اتحادیه اروپا و انگلیس میان شراکت و رقابت باشد.