ویلیام کرامپلر در مطلبی که مرکز مطالعات راهبردی و بین‌المللی آمریکا منتشر ساخت، نوشت: در فوریه 2020، اتحادیه اروپا اطلاعات بیشتری در ارتباط با استراتژی دیجیتال شامل مقررات هوش مصنوعی و استراتژی داده‌ها منتشر کرد.

اغلب پیشنهادها در زمینه استراتژی داده‌های اتحادیه اروپا به استراتژی‌های دیجیتال کشورهای عضو نزدیک است که ازجمله می‌توان به مواردی همچون برقراری مجموعه داده‌های عمومی جهت بهره‌برداری بخش خصوصی، سرمایه‌گذاری برای ایجاد مهارت‌های دیجیتال در میان افراد و بنگاه‌های کوچک و متوسط، گسترش استانداردهای فنی جدید برای تقویت انطباق‌پذیری آن‌ها و تقویت مکانیسم‌های حکمرانی برای تسهیل داده میان بخش‌های مختلف اشاره کرد.

اولین هدف استراتژی اتحادیه اروپا در زمینه داده‌ها، پیشنهاد برای ایجاد زیرساخت ابری مشترک اروپایی است. انگیزه‌های اروپا برای ایجاد زیرساخت ابری مستقل دو وجهی است. وجه اول، دغدغه طولانی‌مدت در ارتباط با سطح حفاظت از حریم خصوصی کاربران اروپایی است که اطلاعات آن‌ها توسط ارائه‌دهندگان خدمات ابری مستقر در آمریکا نگهداری می‌شود.

اتحادیه اروپا به‌طور خاص نسبت به تسلط شرکت‌های آمریکایی ارائه‌دهنده خدمات ابری در بازار کشورهای عضو اتحادیه از زمان تصویب قانون خدمات ابری یا همان خدمات داده در آمریکا در سال 2018 نگران است و دغدغه دارد. بر اساس قانون یادشده، شرکت‌های آمریکایی ارائه‌دهنده خدمات ابری و داده موظف به اجرای درخواست‌های دولت آمریکا برای در اختیار قرار دادن داده‌ها درباره افراد هستند، صرف‌نظر از اینکه اطلاعات و داده‌ها در کجا ذخیره هستند.

اتحادیه اروپا نگران شده است، چراکه الزامات ملی، دیگر برای جلوگیری از کشورهای خارجی جهت اعمال مقررات خود در اکوسیستم دیجیتالی اروپا کافی نیست. اتحادیه اروپا نگران از دست رفتن کنترل خود بر داده‌ها و اطلاعات شهروندانش در اثر این اقدامات و تحرکات مشابه توسط آمریکا است.

دلیل و وجه دوم برای منافع اتحادیه اروپا کاملاً ساده است: اتحادیه اروپا نمی‌خواهد فرصت‌های سرمایه‌گذاری و درآمدهای حاصله از قِبل برخورداری از بازار داخلی قوی شامل ارائه‌دهندگان خدمات ابری را از دست بدهد. اتحادیه اروپا اعتقاد دارد که چین و آمریکا قلمرو خود را در چشم‌انداز خدمات ابری تعیین کرده‌اند و نمی‌خواهد در این میان از این دو کشور عقب بیفتد. اروپا پی به این امر برده است که در این زمینه برتری ندارد، اما امیدوار است استراتژی پیشنهادی برای سرمایه‌گذاری 4 تا 6 میلیارد یورویی در زیرساخت و ابزارها به آن اجازه دهد اکوسیستم ابری خاص خود را ایجاد کند که قادر به چالش کشیدن فضای دیجیتالی دوقطبی فعلی باشد.

این تصمیم توسط اتحادیه اروپا احتمالاً اجتناب‌ناپذیر بود. کشورهای اروپایی‌ها اولین کشورهایی نیستند که پی بردند دیگر برای یک کشور مستقل میسر نیست که آنچه برای شهروندانش در محدوده فیزیکی سرزمینی اتفاق می‌افتد را کنترل نماید. امروزه، آنچه برای اطلاعات و داده شهروندان رخ می‌دهد به امری حائز اهمیت تبدیل شده است؛ حقیقتی که به اتحادیه اروپا برای تصویب مقررات عمومی حفاظت از داده اتحادیه اروپا کمک کرد. اینک کشورهای اروپایی پی برده‌اند که دستیابی به استقلال کامل دیجیتالی بدون دستیابی به کنترل بر زیرساخت‌های محاسباتی که واسطه اقتصاد داده‌ها است غیرممکن خواهد بود.

اینکه اتحادیه اروپا موفق خواهد شد و با چه هزینه‌ای، هنوز مشخص نیست، اما حداقل این نکته روشن است که تلاش برای ایجاد زیرساخت‌ها و رایانش ابری اروپا نویددهنده ژئوپلیتیک دیجیتالی متفاوت ازآنچه است که ما تاکنون می‌شناخته‌ایم.

هدف دوم اتحادیه اروپا برای تدوین استراتژی داده‌ها، ایجاد فضای مشترک داده اروپایی برای بخش‌های راهبردی و قلمروهای موردعلاقه عموم همچون مراقبت‌های بهداشتی، تولیدی، مالی و محیط‌زیست است. این داده‌ها به‌عنوان ابزارهایی برای داده‌های بسیار ارزشمند همراه با ابزارها و زیرساخت‌های فنی مربوطه است که به‌آسانی می‌تواند برای هر سازمانی جهت کمک به گسترش نوآوری قابل‌دسترسی باشد.

برای ایجاد چنین فضای داده، اتحادیه اروپا مجموعه‌ای از اقدامات را برای کمک به بهبود اشتراک‌گذاری داده‌ها پیشنهاد کرده است که ازجمله می‌توان به شفاف‌سازی مقررات در خصوص حریم خصوصی و قانون رقابت، اقدامات برای گسترش انطباق‌پذیری سیستم‌های مختلف، مشوق‌ها برای تبادل داده‌ها توسط بخش خصوصی و در برخی موارد الزامات قانونی برای انتشار اطلاعات و داده‌ها توسط شرکت‌ها اشاره کرد. هدف این اقدامات هم کمک به انتشار داده‌های ارزشمند که پیش از این در اختیار بخش خصوصی بوده و هم کمک به بنگاه‌های کوچک و متوسط جهت رقابت با شرکت‌های بزرگ‌تر است.

تمرکز اتحادیه اروپا بر استفاده از فضای داده جهت بهبود رقابت بنگاه‌های کوچک و متوسط تا حدودی ناشی از نگرانی‌های اتحادیه نسبت به رقابت در اقتصاد دیجیتالی است. بزرگ‌ترین مؤسسات فناوری در جهان، همگی شرکت‌های آمریکایی یا چینی هستند. این شرکت‌ها گسترش پیدا کرده و توانسته‌اند مقدار زیادی از داده‌های ارزشمند درباره کاربران و مشتریان خود و در جهانی که ساکن هستند به دست بیاورند. با توجه به اینکه سیستم‌های جدید هوش مصنوعی متکی به مجموعه بزرگی از داده‌های با کیفیت برای آموزش هستند، مالکیت مجموعه داده‌ها به یکی از مهم‌ترین مزیت‌های رقابتی برای مؤسسات ارائه‌کننده خدمات دیجیتالی تبدیل شده است.

با ایجاد اکوسیستم‌های جدید، جاییکه شرکت‌ها دسترسی برابر بیشتری به داده‌های مربوطه دارند، اتحادیه اروپا امیدوار است میدان بازی را برای بنگاه‌های کوچک و متوسط هموار سازد که در غیراینصورت قادر به رقابت با همتاهای بزرگ نیستند. این امر موقعیت مسلط مؤسسات فناوری آمریکا را تضعیف خواهد ساخت، به‌ویژه اینکه چنانچه ناچار باشند داده‌های جمع‌آوری‌شده را تحویل دهند.

شرکت‌ها به‌طور طبیعی در برابر ایده تبادل آزادانه اطلاعات و داده‌ها مقاومت می‌کنند که با دقت و به‌طور گسترده جمع‌آوری کرده‌اند؛ اما بیشتر این داده‌ها که به‌طور مشترک نگهداری شود، به شرکت‌ها فرصت خواهد داد تا خدمات جدیدی برای حل مشکلات ارائه نمایند. درحالی‌که برخی از موانع بر سر راه تبادل داده‌ها و استفاده مجدد از آن ممکن است از طریق گسترش هماهنگی داوطلبانه توسط شرکت‌ها قابل‌رفع باشد، اتحادیه اروپا پی برده است که رفع برخی موانع در برخی بخش‌ها برای ایجاد فضای داده بدون اقدام منسجم دولت‌ها میسر نخواهد بود. یافتن توازن مطلوب بین گسترش فضای باز و حفظ مشوق‌ها برای شرکت‌ها جهت سرمایه‌گذاری در جمع‌آوری اطلاعات وظیفه دشواری خواهد بود.