جدیدترین مطالب

تحلیلی بر اخراج نیروهای آمریکایی از عراق و پیامدهای احتمالی آن

شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: خروج نیروهای آمریکایی از عراق، پایان حضور نظامی مستقیم واشنگتن در این کشور را رقم زده است؛ اما اهرم‌های مالی، سیاسی و امنیتی آمریکا همچنان می‌تواند بر آینده این کشور اثرگذار و مشکل‌آفرین باشد.

موفقیت‌ها و چالش‌های همکاری روسیه و آفریقا پس از اجلاس سران ۲۰۲۳

شورای راهبردی آنلاین-رصد: سرگئی لاوروف، وزیر امور خارجه روسیه در ماه ژوئیه و در آستانه سومین نشست روسیه و آفریقا که قرار است در پایان ماه اکتبر برگزار شود، به آفریقا سفر و از اتیوپی، نیجر، موزامبیک و بوروندی دیدار کرد. نخستین اجلاس روسیه و آفریقا در سال ۲۰۱۹ با حضور هر ۵۴ کشور آفریقایی برگزار شد و ۴۵ کشور در سطح سران دولت‌ها در اجلاس شرکت کردند؛ در حالی که در دومین نشست، ۴۷ کشور و ۲۷ رئیس دولت حضور داشتند. در ۲۰ ژوئیه سال جاری، حضور بیش از ۳۰ کشور آفریقایی در سومین نشست تایید شد. کارشناسان معتقدند که سومین نشست بیشتر جنبه‌ای تشریفاتی خواهد داشت، زیرا معیار سنجش موفقیت این اجلاس به‌تدریج از تعداد شرکت‌کنندگان به ارزیابی گام‌های عملی‌شده برای تعمیق همکاری‌ها تغییر یافته است.»

روسیه، آمریکا و چین: سه ضلع مثلث در عصر مناقشه

شورای راهبردی آنلاین-رصد: «مثلث راهبردی» چارچوبی شناخته‌شده برای توصیف ماهیت نظام معاصر قدرت‌های بزرگ است که روابط میان مسکو، واشنگتن و پکن آن را شکل می‌دهد. تحولات سیاسی امروز بار دیگر مثلث قدرت‌های بزرگ را به صحنه اصلی بازمی‌گرداند.

اولویت منطقی واشنگتن: پایان دادن به جنگ از طریق مذاکره
ناکامی ترامپ در تحقق اهدافش در جنگ 6 ماهه علیه ایران

شورای راهبردی آنلاین-رصد:‌ «بیش از شش ماه از آغاز جنگ علیه ایران می‌گذرد و هیچ چشم‌اندازی برای پایان آن دیده نمی‌شود. موج نخست درگیری‌ها از ۲۸ فوریه تا آتش‌بس ۸ آوریل ادامه یافت و در ۸ ژوئیه، درگیری‌ها از سر گرفته شد. از ۱۴ ژوئیه، ارتش آمریکا محاصره بنادر ایران را دوباره برقرار و حملات تقریبا روزانه را آغاز کرد؛ با این وجود، کندی تردد کشتی‌ها همچنان ادامه دارد. امروز اهداف اولیه جنگ که شامل پایان دادن به برنامه هسته‌ای ایران، نابودی صنعت موشکی و نیروی دریایی و قطع حمایت ایران از نیروهای نیابتی در خاورمیانه بود، کنار گذاشته شده‌اند و عملیات نظامی آمریکا تقریبا به‌طور انحصاری بر بازگشایی تنگه هرمز متمرکز است.»

چشم‌انداز تنش‌های ایران و آمریکا

شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: پس از ماه‌ها جنگ و فشار اقتصادی، وضعیت ایران و آمریکا میان دو منطق متعارض قرار گرفته است؛ واشنگتن بر تشدید فشار برای کسب امتیاز تأکید دارد و تهران مذاکره تحت‌فشار را نمی‌پذیرد.

دیپلماسی ترکیه در دریای سیاه در قبال موانع عملیاتی روسیه

شورای راهبردی آنلاین-رصد: «با وجود تلاش‌های ترکیه، علائم دریافتی از مسکو چشم‌انداز احیای دوباره «ابتکار غلات دریای سیاه» را تیره کرده است. حملات روسیه و اوکراین به بنادر، پایانه‌های بارگیری و کشتی‌های دریای سیاه، صادرات مواد غذایی و عرضه جهانی غلات را مختل کرده و کشتی‌های غیرنظامی کشورهای دیگر را نیز هدف قرار داده است. ترکیه بر اساس اختیارات اعطا‌شده به این کشور در کنوانسیون مونترو در سال ۱۹۳۶، کنترل تنگه‌های ترکیه، تنها مسیر دریایی میان دریای سیاه و مدیترانه، را در دست دارد. آنکارا در بخش بزرگی از جنگ روسیه و اوکراین خود را به‌عنوان میانجی معرفی کرده است. با تشدید حملات در دریای سیاه، آنکارا در پی ایفای نقش بزرگ‌تری در این میانجی‌گری است، اما موفقیت آن به آمادگی روسیه و اوکراین برای مذاکره بستگی دارد.»

فرصت‌های هم‌سویی بریکس و سازمان همکاری شانگهای در اوراسیای بزرگ

شورای راهبردی آنلاین-رصد:‌ «نشست‌های اخیر بریکس و سازمان همکاری شانگهای نشان می‌دهد که در میان کشورهای «اکثریت جهانی»، همکاری‌ها به‌تدریج در حال شکل دادن به چارچوبی جدید برای نظم جهانی است؛ چارچوبی که در آن نمایندگان غرب حضور ندارند و تمرکز اصلی بر همکاری میان قدرت‌های نوظهور و کشورهای در حال توسعه است. اهمیت این روند صرفا در بیانیه‌های سیاسی نیست، بلکه در هم‌راستا شدن پروژه‌ها و سازوکارهای همکاری بریکس و سازمان همکاری شانگهای و شکل‌گیری ایده «اوراسیای بزرگ» آشکار می‌شود.»

فرجام تنش‌زدایی هند و چین

شورای راهبردی آنلاین-رصد:‌ «هند و چین در کمتر از ۶۰ روز، چهار گفت‌وگوی مهم دوجانبه با هدف یافتن راه‌حلی برای مسئله مرزی و در عین حال حفظ صلح در امتداد مرزها برگزار کردند. دو کشور در ماه اوت، مذاکرات دیپلماتیک و پس از آن، گفت‌وگوهایی میان نمایندگان ویژه دو کشور ترتیب دادند که در نهایت به برگزاری نخستین نشست در سطح فرماندهان در اوایل سپتامبر انجامید. سرانجام، نوبت به دیدار دوجانبه نارندرا مودی، نخست‌وزیر هند، و شی جین‌پینگ، رئیس‌جمهور چین رسید.»

Loading

أحدث المقالات

تحلیلی بر اخراج نیروهای آمریکایی از عراق و پیامدهای احتمالی آن

شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: خروج نیروهای آمریکایی از عراق، پایان حضور نظامی مستقیم واشنگتن در این کشور را رقم زده است؛ اما اهرم‌های مالی، سیاسی و امنیتی آمریکا همچنان می‌تواند بر آینده این کشور اثرگذار و مشکل‌آفرین باشد.

موفقیت‌ها و چالش‌های همکاری روسیه و آفریقا پس از اجلاس سران ۲۰۲۳

شورای راهبردی آنلاین-رصد: سرگئی لاوروف، وزیر امور خارجه روسیه در ماه ژوئیه و در آستانه سومین نشست روسیه و آفریقا که قرار است در پایان ماه اکتبر برگزار شود، به آفریقا سفر و از اتیوپی، نیجر، موزامبیک و بوروندی دیدار کرد. نخستین اجلاس روسیه و آفریقا در سال ۲۰۱۹ با حضور هر ۵۴ کشور آفریقایی برگزار شد و ۴۵ کشور در سطح سران دولت‌ها در اجلاس شرکت کردند؛ در حالی که در دومین نشست، ۴۷ کشور و ۲۷ رئیس دولت حضور داشتند. در ۲۰ ژوئیه سال جاری، حضور بیش از ۳۰ کشور آفریقایی در سومین نشست تایید شد. کارشناسان معتقدند که سومین نشست بیشتر جنبه‌ای تشریفاتی خواهد داشت، زیرا معیار سنجش موفقیت این اجلاس به‌تدریج از تعداد شرکت‌کنندگان به ارزیابی گام‌های عملی‌شده برای تعمیق همکاری‌ها تغییر یافته است.»

روسیه، آمریکا و چین: سه ضلع مثلث در عصر مناقشه

شورای راهبردی آنلاین-رصد: «مثلث راهبردی» چارچوبی شناخته‌شده برای توصیف ماهیت نظام معاصر قدرت‌های بزرگ است که روابط میان مسکو، واشنگتن و پکن آن را شکل می‌دهد. تحولات سیاسی امروز بار دیگر مثلث قدرت‌های بزرگ را به صحنه اصلی بازمی‌گرداند.

اولویت منطقی واشنگتن: پایان دادن به جنگ از طریق مذاکره
ناکامی ترامپ در تحقق اهدافش در جنگ 6 ماهه علیه ایران

شورای راهبردی آنلاین-رصد:‌ «بیش از شش ماه از آغاز جنگ علیه ایران می‌گذرد و هیچ چشم‌اندازی برای پایان آن دیده نمی‌شود. موج نخست درگیری‌ها از ۲۸ فوریه تا آتش‌بس ۸ آوریل ادامه یافت و در ۸ ژوئیه، درگیری‌ها از سر گرفته شد. از ۱۴ ژوئیه، ارتش آمریکا محاصره بنادر ایران را دوباره برقرار و حملات تقریبا روزانه را آغاز کرد؛ با این وجود، کندی تردد کشتی‌ها همچنان ادامه دارد. امروز اهداف اولیه جنگ که شامل پایان دادن به برنامه هسته‌ای ایران، نابودی صنعت موشکی و نیروی دریایی و قطع حمایت ایران از نیروهای نیابتی در خاورمیانه بود، کنار گذاشته شده‌اند و عملیات نظامی آمریکا تقریبا به‌طور انحصاری بر بازگشایی تنگه هرمز متمرکز است.»

چشم‌انداز تنش‌های ایران و آمریکا

شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: پس از ماه‌ها جنگ و فشار اقتصادی، وضعیت ایران و آمریکا میان دو منطق متعارض قرار گرفته است؛ واشنگتن بر تشدید فشار برای کسب امتیاز تأکید دارد و تهران مذاکره تحت‌فشار را نمی‌پذیرد.

دیپلماسی ترکیه در دریای سیاه در قبال موانع عملیاتی روسیه

شورای راهبردی آنلاین-رصد: «با وجود تلاش‌های ترکیه، علائم دریافتی از مسکو چشم‌انداز احیای دوباره «ابتکار غلات دریای سیاه» را تیره کرده است. حملات روسیه و اوکراین به بنادر، پایانه‌های بارگیری و کشتی‌های دریای سیاه، صادرات مواد غذایی و عرضه جهانی غلات را مختل کرده و کشتی‌های غیرنظامی کشورهای دیگر را نیز هدف قرار داده است. ترکیه بر اساس اختیارات اعطا‌شده به این کشور در کنوانسیون مونترو در سال ۱۹۳۶، کنترل تنگه‌های ترکیه، تنها مسیر دریایی میان دریای سیاه و مدیترانه، را در دست دارد. آنکارا در بخش بزرگی از جنگ روسیه و اوکراین خود را به‌عنوان میانجی معرفی کرده است. با تشدید حملات در دریای سیاه، آنکارا در پی ایفای نقش بزرگ‌تری در این میانجی‌گری است، اما موفقیت آن به آمادگی روسیه و اوکراین برای مذاکره بستگی دارد.»

فرصت‌های هم‌سویی بریکس و سازمان همکاری شانگهای در اوراسیای بزرگ

شورای راهبردی آنلاین-رصد:‌ «نشست‌های اخیر بریکس و سازمان همکاری شانگهای نشان می‌دهد که در میان کشورهای «اکثریت جهانی»، همکاری‌ها به‌تدریج در حال شکل دادن به چارچوبی جدید برای نظم جهانی است؛ چارچوبی که در آن نمایندگان غرب حضور ندارند و تمرکز اصلی بر همکاری میان قدرت‌های نوظهور و کشورهای در حال توسعه است. اهمیت این روند صرفا در بیانیه‌های سیاسی نیست، بلکه در هم‌راستا شدن پروژه‌ها و سازوکارهای همکاری بریکس و سازمان همکاری شانگهای و شکل‌گیری ایده «اوراسیای بزرگ» آشکار می‌شود.»

فرجام تنش‌زدایی هند و چین

شورای راهبردی آنلاین-رصد:‌ «هند و چین در کمتر از ۶۰ روز، چهار گفت‌وگوی مهم دوجانبه با هدف یافتن راه‌حلی برای مسئله مرزی و در عین حال حفظ صلح در امتداد مرزها برگزار کردند. دو کشور در ماه اوت، مذاکرات دیپلماتیک و پس از آن، گفت‌وگوهایی میان نمایندگان ویژه دو کشور ترتیب دادند که در نهایت به برگزاری نخستین نشست در سطح فرماندهان در اوایل سپتامبر انجامید. سرانجام، نوبت به دیدار دوجانبه نارندرا مودی، نخست‌وزیر هند، و شی جین‌پینگ، رئیس‌جمهور چین رسید.»

Loading

منطقه راهبردی خاکستری آلمان با چین

شورای راهبردی آنلاین – رصد: هنری کیسینجر، وزیر امور خارجه سابق آمریکا زمانی گفته بود که بدون روابط فراآتلانتیک، اروپا اسیر چین و صرفا «ضمیمه» اوراسیا خواهد بود. این ایده مایوس کننده باعث نگرانی مقامات آلمان در مورد جایگاه کشورشان در رقابت فزاینده بین چین و آمریکا شده است. آنگلا مرکل، صدراعظم آلمان در سخنرانی ژانویه 2020 در برلین با اشاره به دیدگاه کیسینجر اظهار داشت که این سخنان، وی را بر آن داشته است تا «نگاهی تازه به نقشه» بیندازد. وی گفت «ما کشورهای اروپایی باید در مورد جایگاه خود سخت تامل کنیم».

نوح بارکین در یادداشتی که وب سایت اندیشکده کارنگی آن را منتشر کرد؛ نوشت: آلمان در اندیشه ارزیابی مجدد روابط خویش با چین است و این چالش بواسطه روابط بد آلمان-آمریکا دشوارتر شده است. بسیاری از نگرانی‌های برلین و واشنگتن در مورد پکن مشترک هستند ازجمله، فقدان اقدام متقابل چین در روابط اقتصادی با شرکای تجاری، گسترش نفوذ چین از طریق طرح جاده و کمربند، استفاده فزاینده از فن آوری شناسایی و بازداشت بیش از یک میلیون مسلمان در استان سین کیانگ. با این حال، چالش آلمان در سال 2020 این است که در مواجهه با اختلافات فزاینده چین-آمریکا، جایگاه ثالثی برای آلمان و اروپا تعریف کند.

در طول دهه ها، «تغییر از طریق تجارت» مبین راهبرد برلین در قبال پکن بوده است. همانند دیگر دموکراسی‌های غربی (از جمله آمریکا)، آلمان متقاعد شده بود که روابط تنگاتنگ اقتصادی، سیاست‌های اقتدارگرای چین را به نظامی آزاد، باز و دموکراتیک تغییر شکل خواهد داد. این امر حضور شرکت‌های آلمان در بازار وسیع چین را دو چندان کرده و آنها میلیون‌ها یورو در کارخانجات جدید سرمایه‌گذاری کردند. همزمان، چین هم توانست در پیشرفت سریع خود از ماشین آلات آلمان و دانش تولید به میزان کافی بهره مند شود.

با این حال، در سال 2016، آلمان چیزی را تجربه کرد که اکنون مقامات این کشور آن را لحظه بیداری می‌دانند. این عامل بیداری سرکوب فزاینده معترضان سیاسی توسط شی جین پینگ، رئیس جمهور چین، نبوده بلکه پیشنهاد 5 میلیارد دلاری گروه رسانه‌ای چین به کوکا (Kuka)، تولید کننده رباتیک صنعتی آلمان، بوده است. قیمت پیشنهادی برای شرکتی که به نظر برخی گل سر سبد صنعت آلمان بشمار می‌رود، مایه حیرت دولت آلمان شد. دولت آلمان که هیچ گزینه قانونی برای جلوگیری از این مزایده و تملک نداشت، تلاش کرد تا خریدار دیگری پیدا کند، اما هیچ شرکت آلمانی یا اروپایی حاضر نشد پیشنهادی بالاتر از این پیشنهاد هنگفت گروه رسانه ارائه کند و کوکا به دست چینی‌ها افتاد. کوکا و دیگر موارد مشابه نشان می‌دهند که نگرانی‌های آلمان در مورد چین عامل اقتصادی داشته و ملاحظات سیاسی نداشته است.

در ماه‌های بعدی، دولت آلمان با بازبینی در قوانین سرمایه‌گذاری خارجی خود، آستانه مداخله برای جلوگیری از تملک را پایین آورد. در سال 2017، آلمان با درخواست از کمیسیون اروپا برای نظارت بر مکانیسم غربالگری سرمایه‌گذاری در سراسر اتحادیه اروپا به فرانسه و ایتالیا پیوست. ژانویه 2019، فدراسیون صنایع آلمان رویکرد خود را تغییر داده و با چاپ گزارشی انتقادی، چین را «رقیبی سیستماتیک» توصیف کرد و این ایده را کنار گذاشت که چین در جهت حکومت لیبرال و آزاد تکامل خواهد یافت. دو ماه بعد از چاپ این گزارش، کمیسیون اروپا در گزارشی راهبردی به این انتقادات افزود و چین را در حوزه‌هایی خاص «رقیبی سیستماتیک» توصیف کرد و به بازنگری در سیاست‌های صنعتی، رقابتی و تملک اروپا برای مقابله با رقابت غیرمنصفانه چین فرا خواند.

با این حال، یک سال بعد، این جنبش حامی رویکرد سختگیرانه اروپا در قبال چین، به بن بست رسید و برخی مقامات بروکسل، پاریس و دیگر پایتخت ها، تقصیر را بر گردن آلمان انداختند. طی نیم سال گذشته، مرکل از تقابل با چین در طیفی از مسائل خودداری کرده است. ظاهرا وی امیدوار است که سختگیری‌های آلمان مقامات پکن را در نشست لایپزیک به توافقی ترغیب خواهد کرد که مهم‌ترین رویداد دوره پایانی صدارت مرکل خواهد بود. تثبیت یک پیمان سرمایه‌گذاری هوشمندانه بین اتحادیه اروپا و چین و همچنین، پیشبرد همکاری نزدیک در خصوص تغییرات اقلیمی و توسعه آفریقا جزء اهداف مرکل در این نشست خواهد بود. در کل، مقامات آلمان با این برنامه ریزی به دنبال نمایش وحدت اتحادیه اروپا در ارتباط با چین هستند. اما معلوم نیست که دیدار اتحادیه اروپا و شی جین پینگ چطور اروپا را به سیاستی مشترک در قبال چین سوق خواهد داد.

در واقع، در نبود یک جایگزین برای «تغییر از طریق تجارت»، آلمان خود را در یک منطقه راهبردی خاکستری یافته و علیرغم آگاهی از تبدیل بزرگترین شریک تجاری خود به تهدیدی بزرگ و گستاخ، به هیچ طریق حاضر به بازبینی جدی در روابط با آن نیست. قدرت روابط اقتصادی آلمان با چین یکی از دلایل عدم تمایل آلمان به این بازبینی است و نگرانی آلمان از آینده روابط برلین با واشنگتن، بلاتکلیفی در مورد آینده ناتو و تهدید قریب‌الوقوع تنش‌های تجاری با ترامپ، دلایل دیگر این رویکرد مرکل بشمار می‌روند.

آلمان نمی‌خواهد که اروپا به قول کیسینجر به «ضمیمه» چین تبدیل شود، اما آلمان احساس می‌کند که این کشور و حتی اتحادیه اروپا نمی‌توانند با این غول مقابله کنند. یک دیپلمات ارشد آلمان با اشاره به نقشه‌ای بزرگ روی دیوار می‌گوید «ما و چین روی یک قطعه زمین هستیم. چین در چشم انداز خود به سراغ ما آمده است. آیا ما می‌خواهیم دست او را بگیریم؟ هنوز معلوم نیست».

0 Comments

Submit a Comment

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *