جدیدترین مطالب

علت تداوم سوء تفاهم غرب در درک اهمیت و جایگاه بریکس

شورای راهبردی آنلاین-رصد: «بریکس، که  در ابتدا به آن با نگاه طنزآمیز و به‌عنوان نوعی «انبوه نام‌های اختصاری توخالی» در عصر جهانی‌شدن برخورد ‌شد و بعدها نسخه‌ای ضعیف‌تر از باشگاه‌های جهانی مانند گروه ۷ تلقی شد، در سال‌های اخیر، به‌ویژه از سوی دونالد ترامپ، به‌عنوان تهدیدی بالقوه برای سلطه دلار آمریکا مورد توجه قرار گرفته و رسانه‌های غربی نیز در آستانه اجلاس ۲۰۲۶ بر اختلافات داخلی آن تمرکز کرده‌اند. با این حال، همه این برداشت‌ها اهمیت واقعی بریکس یعنی نقش آن به‌عنوان الگویی اولیه از نظم چندقطبی در حال ظهور را نادیده می‌گیرند.»

تحلیلی بر اخراج نیروهای آمریکایی از عراق و پیامدهای احتمالی آن

شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: خروج نیروهای آمریکایی از عراق، پایان حضور نظامی مستقیم واشنگتن در این کشور را رقم زده است؛ اما اهرم‌های مالی، سیاسی و امنیتی آمریکا همچنان می‌تواند بر آینده این کشور اثرگذار و مشکل‌آفرین باشد.

موفقیت‌ها و چالش‌های همکاری روسیه و آفریقا پس از اجلاس سران ۲۰۲۳

شورای راهبردی آنلاین-رصد: سرگئی لاوروف، وزیر امور خارجه روسیه در ماه ژوئیه و در آستانه سومین نشست روسیه و آفریقا که قرار است در پایان ماه اکتبر برگزار شود، به آفریقا سفر و از اتیوپی، نیجر، موزامبیک و بوروندی دیدار کرد. نخستین اجلاس روسیه و آفریقا در سال ۲۰۱۹ با حضور هر ۵۴ کشور آفریقایی برگزار شد و ۴۵ کشور در سطح سران دولت‌ها در اجلاس شرکت کردند؛ در حالی که در دومین نشست، ۴۷ کشور و ۲۷ رئیس دولت حضور داشتند. در ۲۰ ژوئیه سال جاری، حضور بیش از ۳۰ کشور آفریقایی در سومین نشست تایید شد. کارشناسان معتقدند که سومین نشست بیشتر جنبه‌ای تشریفاتی خواهد داشت، زیرا معیار سنجش موفقیت این اجلاس به‌تدریج از تعداد شرکت‌کنندگان به ارزیابی گام‌های عملی‌شده برای تعمیق همکاری‌ها تغییر یافته است.»

روسیه، آمریکا و چین: سه ضلع مثلث در عصر مناقشه

شورای راهبردی آنلاین-رصد: «مثلث راهبردی» چارچوبی شناخته‌شده برای توصیف ماهیت نظام معاصر قدرت‌های بزرگ است که روابط میان مسکو، واشنگتن و پکن آن را شکل می‌دهد. تحولات سیاسی امروز بار دیگر مثلث قدرت‌های بزرگ را به صحنه اصلی بازمی‌گرداند.

اولویت منطقی واشنگتن: پایان دادن به جنگ از طریق مذاکره
ناکامی ترامپ در تحقق اهدافش در جنگ 6 ماهه علیه ایران

شورای راهبردی آنلاین-رصد:‌ «بیش از شش ماه از آغاز جنگ علیه ایران می‌گذرد و هیچ چشم‌اندازی برای پایان آن دیده نمی‌شود. موج نخست درگیری‌ها از ۲۸ فوریه تا آتش‌بس ۸ آوریل ادامه یافت و در ۸ ژوئیه، درگیری‌ها از سر گرفته شد. از ۱۴ ژوئیه، ارتش آمریکا محاصره بنادر ایران را دوباره برقرار و حملات تقریبا روزانه را آغاز کرد؛ با این وجود، کندی تردد کشتی‌ها همچنان ادامه دارد. امروز اهداف اولیه جنگ که شامل پایان دادن به برنامه هسته‌ای ایران، نابودی صنعت موشکی و نیروی دریایی و قطع حمایت ایران از نیروهای نیابتی در خاورمیانه بود، کنار گذاشته شده‌اند و عملیات نظامی آمریکا تقریبا به‌طور انحصاری بر بازگشایی تنگه هرمز متمرکز است.»

چشم‌انداز تنش‌های ایران و آمریکا

شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: پس از ماه‌ها جنگ و فشار اقتصادی، وضعیت ایران و آمریکا میان دو منطق متعارض قرار گرفته است؛ واشنگتن بر تشدید فشار برای کسب امتیاز تأکید دارد و تهران مذاکره تحت‌فشار را نمی‌پذیرد.

دیپلماسی ترکیه در دریای سیاه در قبال موانع عملیاتی روسیه

شورای راهبردی آنلاین-رصد: «با وجود تلاش‌های ترکیه، علائم دریافتی از مسکو چشم‌انداز احیای دوباره «ابتکار غلات دریای سیاه» را تیره کرده است. حملات روسیه و اوکراین به بنادر، پایانه‌های بارگیری و کشتی‌های دریای سیاه، صادرات مواد غذایی و عرضه جهانی غلات را مختل کرده و کشتی‌های غیرنظامی کشورهای دیگر را نیز هدف قرار داده است. ترکیه بر اساس اختیارات اعطا‌شده به این کشور در کنوانسیون مونترو در سال ۱۹۳۶، کنترل تنگه‌های ترکیه، تنها مسیر دریایی میان دریای سیاه و مدیترانه، را در دست دارد. آنکارا در بخش بزرگی از جنگ روسیه و اوکراین خود را به‌عنوان میانجی معرفی کرده است. با تشدید حملات در دریای سیاه، آنکارا در پی ایفای نقش بزرگ‌تری در این میانجی‌گری است، اما موفقیت آن به آمادگی روسیه و اوکراین برای مذاکره بستگی دارد.»

فرصت‌های هم‌سویی بریکس و سازمان همکاری شانگهای در اوراسیای بزرگ

شورای راهبردی آنلاین-رصد:‌ «نشست‌های اخیر بریکس و سازمان همکاری شانگهای نشان می‌دهد که در میان کشورهای «اکثریت جهانی»، همکاری‌ها به‌تدریج در حال شکل دادن به چارچوبی جدید برای نظم جهانی است؛ چارچوبی که در آن نمایندگان غرب حضور ندارند و تمرکز اصلی بر همکاری میان قدرت‌های نوظهور و کشورهای در حال توسعه است. اهمیت این روند صرفا در بیانیه‌های سیاسی نیست، بلکه در هم‌راستا شدن پروژه‌ها و سازوکارهای همکاری بریکس و سازمان همکاری شانگهای و شکل‌گیری ایده «اوراسیای بزرگ» آشکار می‌شود.»

Loading

أحدث المقالات

علت تداوم سوء تفاهم غرب در درک اهمیت و جایگاه بریکس

شورای راهبردی آنلاین-رصد: «بریکس، که  در ابتدا به آن با نگاه طنزآمیز و به‌عنوان نوعی «انبوه نام‌های اختصاری توخالی» در عصر جهانی‌شدن برخورد ‌شد و بعدها نسخه‌ای ضعیف‌تر از باشگاه‌های جهانی مانند گروه ۷ تلقی شد، در سال‌های اخیر، به‌ویژه از سوی دونالد ترامپ، به‌عنوان تهدیدی بالقوه برای سلطه دلار آمریکا مورد توجه قرار گرفته و رسانه‌های غربی نیز در آستانه اجلاس ۲۰۲۶ بر اختلافات داخلی آن تمرکز کرده‌اند. با این حال، همه این برداشت‌ها اهمیت واقعی بریکس یعنی نقش آن به‌عنوان الگویی اولیه از نظم چندقطبی در حال ظهور را نادیده می‌گیرند.»

تحلیلی بر اخراج نیروهای آمریکایی از عراق و پیامدهای احتمالی آن

شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: خروج نیروهای آمریکایی از عراق، پایان حضور نظامی مستقیم واشنگتن در این کشور را رقم زده است؛ اما اهرم‌های مالی، سیاسی و امنیتی آمریکا همچنان می‌تواند بر آینده این کشور اثرگذار و مشکل‌آفرین باشد.

موفقیت‌ها و چالش‌های همکاری روسیه و آفریقا پس از اجلاس سران ۲۰۲۳

شورای راهبردی آنلاین-رصد: سرگئی لاوروف، وزیر امور خارجه روسیه در ماه ژوئیه و در آستانه سومین نشست روسیه و آفریقا که قرار است در پایان ماه اکتبر برگزار شود، به آفریقا سفر و از اتیوپی، نیجر، موزامبیک و بوروندی دیدار کرد. نخستین اجلاس روسیه و آفریقا در سال ۲۰۱۹ با حضور هر ۵۴ کشور آفریقایی برگزار شد و ۴۵ کشور در سطح سران دولت‌ها در اجلاس شرکت کردند؛ در حالی که در دومین نشست، ۴۷ کشور و ۲۷ رئیس دولت حضور داشتند. در ۲۰ ژوئیه سال جاری، حضور بیش از ۳۰ کشور آفریقایی در سومین نشست تایید شد. کارشناسان معتقدند که سومین نشست بیشتر جنبه‌ای تشریفاتی خواهد داشت، زیرا معیار سنجش موفقیت این اجلاس به‌تدریج از تعداد شرکت‌کنندگان به ارزیابی گام‌های عملی‌شده برای تعمیق همکاری‌ها تغییر یافته است.»

روسیه، آمریکا و چین: سه ضلع مثلث در عصر مناقشه

شورای راهبردی آنلاین-رصد: «مثلث راهبردی» چارچوبی شناخته‌شده برای توصیف ماهیت نظام معاصر قدرت‌های بزرگ است که روابط میان مسکو، واشنگتن و پکن آن را شکل می‌دهد. تحولات سیاسی امروز بار دیگر مثلث قدرت‌های بزرگ را به صحنه اصلی بازمی‌گرداند.

اولویت منطقی واشنگتن: پایان دادن به جنگ از طریق مذاکره
ناکامی ترامپ در تحقق اهدافش در جنگ 6 ماهه علیه ایران

شورای راهبردی آنلاین-رصد:‌ «بیش از شش ماه از آغاز جنگ علیه ایران می‌گذرد و هیچ چشم‌اندازی برای پایان آن دیده نمی‌شود. موج نخست درگیری‌ها از ۲۸ فوریه تا آتش‌بس ۸ آوریل ادامه یافت و در ۸ ژوئیه، درگیری‌ها از سر گرفته شد. از ۱۴ ژوئیه، ارتش آمریکا محاصره بنادر ایران را دوباره برقرار و حملات تقریبا روزانه را آغاز کرد؛ با این وجود، کندی تردد کشتی‌ها همچنان ادامه دارد. امروز اهداف اولیه جنگ که شامل پایان دادن به برنامه هسته‌ای ایران، نابودی صنعت موشکی و نیروی دریایی و قطع حمایت ایران از نیروهای نیابتی در خاورمیانه بود، کنار گذاشته شده‌اند و عملیات نظامی آمریکا تقریبا به‌طور انحصاری بر بازگشایی تنگه هرمز متمرکز است.»

چشم‌انداز تنش‌های ایران و آمریکا

شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: پس از ماه‌ها جنگ و فشار اقتصادی، وضعیت ایران و آمریکا میان دو منطق متعارض قرار گرفته است؛ واشنگتن بر تشدید فشار برای کسب امتیاز تأکید دارد و تهران مذاکره تحت‌فشار را نمی‌پذیرد.

دیپلماسی ترکیه در دریای سیاه در قبال موانع عملیاتی روسیه

شورای راهبردی آنلاین-رصد: «با وجود تلاش‌های ترکیه، علائم دریافتی از مسکو چشم‌انداز احیای دوباره «ابتکار غلات دریای سیاه» را تیره کرده است. حملات روسیه و اوکراین به بنادر، پایانه‌های بارگیری و کشتی‌های دریای سیاه، صادرات مواد غذایی و عرضه جهانی غلات را مختل کرده و کشتی‌های غیرنظامی کشورهای دیگر را نیز هدف قرار داده است. ترکیه بر اساس اختیارات اعطا‌شده به این کشور در کنوانسیون مونترو در سال ۱۹۳۶، کنترل تنگه‌های ترکیه، تنها مسیر دریایی میان دریای سیاه و مدیترانه، را در دست دارد. آنکارا در بخش بزرگی از جنگ روسیه و اوکراین خود را به‌عنوان میانجی معرفی کرده است. با تشدید حملات در دریای سیاه، آنکارا در پی ایفای نقش بزرگ‌تری در این میانجی‌گری است، اما موفقیت آن به آمادگی روسیه و اوکراین برای مذاکره بستگی دارد.»

فرصت‌های هم‌سویی بریکس و سازمان همکاری شانگهای در اوراسیای بزرگ

شورای راهبردی آنلاین-رصد:‌ «نشست‌های اخیر بریکس و سازمان همکاری شانگهای نشان می‌دهد که در میان کشورهای «اکثریت جهانی»، همکاری‌ها به‌تدریج در حال شکل دادن به چارچوبی جدید برای نظم جهانی است؛ چارچوبی که در آن نمایندگان غرب حضور ندارند و تمرکز اصلی بر همکاری میان قدرت‌های نوظهور و کشورهای در حال توسعه است. اهمیت این روند صرفا در بیانیه‌های سیاسی نیست، بلکه در هم‌راستا شدن پروژه‌ها و سازوکارهای همکاری بریکس و سازمان همکاری شانگهای و شکل‌گیری ایده «اوراسیای بزرگ» آشکار می‌شود.»

Loading

پیامدهای اقتصادی کرونا در خاورمیانه و تاثیر آن بر امنیت ملی آمریکا

شورای راهبردی آنلاین – رصد: همه گیری جهانی کووید-19 تاثیر عظیمی بر اقتصادهای سراسر جهان خواهد داشت، اما تاثیر آن بر خاورمیانه، با توجه به سقوط همزمان قیمت نفت، بیش‌تر خواهد بود. همچنین، پیامدهای اقتصادی این همه گیری احتمالا منافع آمریکا در این منطقه را نیز تحت تاثیر قرار خواهد داد.

دنیل اگل و همکاران وی در یادداشتی که وب سایت اندیشکده رند آن را منتشر کرد، نوشتند: بیماری ناشی از کرونا ویروس جدید منافع و امنیت ملی آمریکا را به طرق مختلف تحت تاثیر قرار می‌دهد. این همه گیری در حال تحمیل ضربه‌ای دیگر بر اقتصاد ایران است که تا به حال با فشار حداکثری تحریم‌ها با محدودیت‌های بسیاری مواجه بوده است. تشدید بی‌ثباتی عراق نیز محتمل است. اگرچه اقتصاد این کشور تحت تحریم نیست، اما تامین تقریبا کل بودجه دولت به درآمد نفت وابسته بوده و نظام بهداشتی ضعیفی دارد.

اگرچه مشکلات اقتصادی ایران احتمالا ظرفیت‌های منطقه‌ای این کشور به‌ویژه در عراق را به تحلیل خواهد برد، اما هزینه‌های سنگین کووید-19 و اقدامات اقتصادی انجام شده برای مقابله با آن، ظرفیت آمریکا و اروپا در حفظ سطح حضور عملیاتی آنها در این منطقه را نیز احتمالا کاهش خواهد داد. از این رو، کووید-19 ممکن است فرصت‌هایی در اختیار چین، روسیه و یا شورای همکاری خلیج (فارس) قرار دهد. مهم‌ترین پیامدهای کووید-19 عبارتند از:

تاثیر شدید بر بیش‌تر اقتصادهای خاورمیانه. تازه‌ترین داده‌ها نشان می‌دهد که تاثیر اقتصادی این ویروس قابل مقایسه با رکود بزرگ 2009-2008 است که در آن، تولید ناخالص داخلی سراسر جهان بیش از 2 درصد و در کشورهای خاورمیانه بیش از 11 درصد کاهش یافت.

تشدید فشار اقتصادی بر ایران. پیش بینی می‌شود که تاثیر اقتصادی این ویروس بر ایران بسیار زیاد باشد و تولید ناخالص داخلی آن را تا حد زیادی کاهش خواهد داد. در این صورت، تاثیر کووید-19 بر اقتصاد ایران حداقل دو برابر تاثیر تحریم‌ها طی بازه زمانی 2020-2018 خواهد بود.

بی‌ثباتی عراق و لبنان. سقوط قیمت نفت به تنهایی برای عراق ویرانگر است، اما کووید-19 تنها به خاطر کاستن از گردشگری مذهبی، احتمالا تولید ناخالص داخلی این کشور را حداقل 5 درصد کاهش خواهد داد. در کل، کووید-19 خطر آشوب در اوضاع سیاسی شکننده عراق را تشدید و احتمالا توانایی دولت در ایجاد اشتغال و ایجاد فرصت برای جمعیت جوان را تضعیف خواهد کرد. همچنین، کووید-19 ممکن است آزادی عمل بقایای داعش و سازمان‌های بنیادگر را افزایش دهد.

با توجه به بحران مالی لبنان و کوتاهی‌های بین‌المللی، میزبانی این کشور از 1.5 میلیون پناه‌جوی سوری و بی‌ثباتی سیاسی، معلوم نیست که چطور دولت لبنان می‌تواند پاسخی مطلوب به بحران کووید-19 داشته باشد.

فروپاشی شرکت‌های کوچک و متوسط در بسیاری از کشورهای خاورمیانه. در صورت عدم مداخله دولت‌های شورای همکاری خلیج (فارس)، فروپاشی شرکت‌های کوچک و متوسط محتمل خواهد بود در حالی که بسیاری کارشناسان، این شرکت‌ها را مؤلفه حیاتی آینده اقتصادی این منطقه می‌دانند. عربستان و امارات با پیروی از الگوی چین، بسته‌های حمایتی برای این شرکت‌ها در نظر گرفته‌اند، اما بسیاری از کشورهای دیگر (نظیر مصر، اردن، و لبنان) در تامین این بسته‌ها برای عبور از بحران با مشکلات عدیده‌ای مواجه هستند.

 وخامت اوضاع آوارگان داخلی و پناهجویان. رکود اقتصادی آینده احتمالا تاثیر بی‌ثبات کننده عظیمی بر آوارگان داخلی و جوامع پناهجو در سراسر خاورمیانه خواهد داشت که هم اکنون نیز از نظر اقتصادی شکننده هستند. با توجه به تراکم جمعیتی این جوامع و فقدان ابزار کنترل شیوع بیماری یا درمان مردم، تاثیر کووید-19 بر این جوامع احتمالا شدیدتر و مضاعف بر چالش‌های اقتصادی خواهد بود. این منبع بی‌ثباتی ممکن است فرصت‌هایی برای بنیادگرایی فراهم کند به‌طوری‌که، نشانه‌هایی از تلاش برخی گروه‌ها برای استفاده از کووید-19 به عنوان سلاحی برای دست یابی به اهداف خود، به چشم می‌خورد.

افزایش (میان-مدت) فشار بر آمریکا در پیشبرد تعهدات امنیتی آن در خاورمیانه. اگرچه داده‌های اخیر نشان می‌دهد که تاثیر کووید-19 بر اقتصاد آمریکا از رکود بزرگ 2009-2008 احتمالا بسیار بیش‌تر خواهد بود اما گمانه‌زنی‌ها در خصوص تاثیر کامل کووید-19 بر اقتصاد این کشور قطعی نیست. تصویب بسته حمایتی اخیر احتمالا تا حد زیادی از ضررهای احتمالی بر اقتصاد آمریکا جلوگیری خواهد کرد. با این حال، احیای اقتصادی، تدریجی است و چند سال طول خواهد کشید و این بسته، بدهی‌های جدیدی بر دوش اقتصاد آمریکا خواهد گذاشت.

این امر فشار جدیدی بر بودجه دفاعی آمریکا وارد می‌کند و پنتاگون را به بازنگری در اولویت‌های راهبرد دفاع ملی و راهبرد امنیت ملی وادار خواهد کرد و موجب کاهش فعالیت‌های آمریکا در خاورمیانه خواهد شد. پیشبرد قدرت در رقابت با روسیه و چین، اولویت‌های اصلی هر دو سند محسوب می‌شود.

فرصت‌های جدید برای توسعه‌طلبی چین و روسیه. هر دو رقیب پرقدرت آمریکا طی دهه گذشته تعامل خود درمنطقه خاورمیانه را افزایش داده و پیش بینی می‌شود که از کووید-19 برای گسترش نفوذ و دسترسی خود استفاده کنند، چیزی که اکنون در آفریقا و اروپا انجام می‌شود.

پیامدهای اقتصادی کووید-19 احتمالا بیش از خود بیماری به روندهای موجود در خاورمیانه شتاب می‌بخشد، اما این شتاب بدین معناست که اگر بودجه عملیات، رزمایش‌ها، کمک‌های خارجی و فعالیت‌های همکاری امنیتی کاهش قابل توجهی داشته باشد، آمریکا باید اقداماتی برای حفظ نفوذ آمریکا در این منطقه تهیه و تنظیم کند.

0 Comments

Submit a Comment

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *