جدیدترین مطالب

علت تداوم سوء تفاهم غرب در درک اهمیت و جایگاه بریکس

شورای راهبردی آنلاین-رصد: «بریکس، که  در ابتدا به آن با نگاه طنزآمیز و به‌عنوان نوعی «انبوه نام‌های اختصاری توخالی» در عصر جهانی‌شدن برخورد ‌شد و بعدها نسخه‌ای ضعیف‌تر از باشگاه‌های جهانی مانند گروه ۷ تلقی شد، در سال‌های اخیر، به‌ویژه از سوی دونالد ترامپ، به‌عنوان تهدیدی بالقوه برای سلطه دلار آمریکا مورد توجه قرار گرفته و رسانه‌های غربی نیز در آستانه اجلاس ۲۰۲۶ بر اختلافات داخلی آن تمرکز کرده‌اند. با این حال، همه این برداشت‌ها اهمیت واقعی بریکس یعنی نقش آن به‌عنوان الگویی اولیه از نظم چندقطبی در حال ظهور را نادیده می‌گیرند.»

تحلیلی بر اخراج نیروهای آمریکایی از عراق و پیامدهای احتمالی آن

شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: خروج نیروهای آمریکایی از عراق، پایان حضور نظامی مستقیم واشنگتن در این کشور را رقم زده است؛ اما اهرم‌های مالی، سیاسی و امنیتی آمریکا همچنان می‌تواند بر آینده این کشور اثرگذار و مشکل‌آفرین باشد.

موفقیت‌ها و چالش‌های همکاری روسیه و آفریقا پس از اجلاس سران ۲۰۲۳

شورای راهبردی آنلاین-رصد: سرگئی لاوروف، وزیر امور خارجه روسیه در ماه ژوئیه و در آستانه سومین نشست روسیه و آفریقا که قرار است در پایان ماه اکتبر برگزار شود، به آفریقا سفر و از اتیوپی، نیجر، موزامبیک و بوروندی دیدار کرد. نخستین اجلاس روسیه و آفریقا در سال ۲۰۱۹ با حضور هر ۵۴ کشور آفریقایی برگزار شد و ۴۵ کشور در سطح سران دولت‌ها در اجلاس شرکت کردند؛ در حالی که در دومین نشست، ۴۷ کشور و ۲۷ رئیس دولت حضور داشتند. در ۲۰ ژوئیه سال جاری، حضور بیش از ۳۰ کشور آفریقایی در سومین نشست تایید شد. کارشناسان معتقدند که سومین نشست بیشتر جنبه‌ای تشریفاتی خواهد داشت، زیرا معیار سنجش موفقیت این اجلاس به‌تدریج از تعداد شرکت‌کنندگان به ارزیابی گام‌های عملی‌شده برای تعمیق همکاری‌ها تغییر یافته است.»

روسیه، آمریکا و چین: سه ضلع مثلث در عصر مناقشه

شورای راهبردی آنلاین-رصد: «مثلث راهبردی» چارچوبی شناخته‌شده برای توصیف ماهیت نظام معاصر قدرت‌های بزرگ است که روابط میان مسکو، واشنگتن و پکن آن را شکل می‌دهد. تحولات سیاسی امروز بار دیگر مثلث قدرت‌های بزرگ را به صحنه اصلی بازمی‌گرداند.

اولویت منطقی واشنگتن: پایان دادن به جنگ از طریق مذاکره
ناکامی ترامپ در تحقق اهدافش در جنگ 6 ماهه علیه ایران

شورای راهبردی آنلاین-رصد:‌ «بیش از شش ماه از آغاز جنگ علیه ایران می‌گذرد و هیچ چشم‌اندازی برای پایان آن دیده نمی‌شود. موج نخست درگیری‌ها از ۲۸ فوریه تا آتش‌بس ۸ آوریل ادامه یافت و در ۸ ژوئیه، درگیری‌ها از سر گرفته شد. از ۱۴ ژوئیه، ارتش آمریکا محاصره بنادر ایران را دوباره برقرار و حملات تقریبا روزانه را آغاز کرد؛ با این وجود، کندی تردد کشتی‌ها همچنان ادامه دارد. امروز اهداف اولیه جنگ که شامل پایان دادن به برنامه هسته‌ای ایران، نابودی صنعت موشکی و نیروی دریایی و قطع حمایت ایران از نیروهای نیابتی در خاورمیانه بود، کنار گذاشته شده‌اند و عملیات نظامی آمریکا تقریبا به‌طور انحصاری بر بازگشایی تنگه هرمز متمرکز است.»

چشم‌انداز تنش‌های ایران و آمریکا

شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: پس از ماه‌ها جنگ و فشار اقتصادی، وضعیت ایران و آمریکا میان دو منطق متعارض قرار گرفته است؛ واشنگتن بر تشدید فشار برای کسب امتیاز تأکید دارد و تهران مذاکره تحت‌فشار را نمی‌پذیرد.

دیپلماسی ترکیه در دریای سیاه در قبال موانع عملیاتی روسیه

شورای راهبردی آنلاین-رصد: «با وجود تلاش‌های ترکیه، علائم دریافتی از مسکو چشم‌انداز احیای دوباره «ابتکار غلات دریای سیاه» را تیره کرده است. حملات روسیه و اوکراین به بنادر، پایانه‌های بارگیری و کشتی‌های دریای سیاه، صادرات مواد غذایی و عرضه جهانی غلات را مختل کرده و کشتی‌های غیرنظامی کشورهای دیگر را نیز هدف قرار داده است. ترکیه بر اساس اختیارات اعطا‌شده به این کشور در کنوانسیون مونترو در سال ۱۹۳۶، کنترل تنگه‌های ترکیه، تنها مسیر دریایی میان دریای سیاه و مدیترانه، را در دست دارد. آنکارا در بخش بزرگی از جنگ روسیه و اوکراین خود را به‌عنوان میانجی معرفی کرده است. با تشدید حملات در دریای سیاه، آنکارا در پی ایفای نقش بزرگ‌تری در این میانجی‌گری است، اما موفقیت آن به آمادگی روسیه و اوکراین برای مذاکره بستگی دارد.»

فرصت‌های هم‌سویی بریکس و سازمان همکاری شانگهای در اوراسیای بزرگ

شورای راهبردی آنلاین-رصد:‌ «نشست‌های اخیر بریکس و سازمان همکاری شانگهای نشان می‌دهد که در میان کشورهای «اکثریت جهانی»، همکاری‌ها به‌تدریج در حال شکل دادن به چارچوبی جدید برای نظم جهانی است؛ چارچوبی که در آن نمایندگان غرب حضور ندارند و تمرکز اصلی بر همکاری میان قدرت‌های نوظهور و کشورهای در حال توسعه است. اهمیت این روند صرفا در بیانیه‌های سیاسی نیست، بلکه در هم‌راستا شدن پروژه‌ها و سازوکارهای همکاری بریکس و سازمان همکاری شانگهای و شکل‌گیری ایده «اوراسیای بزرگ» آشکار می‌شود.»

Loading

أحدث المقالات

علت تداوم سوء تفاهم غرب در درک اهمیت و جایگاه بریکس

شورای راهبردی آنلاین-رصد: «بریکس، که  در ابتدا به آن با نگاه طنزآمیز و به‌عنوان نوعی «انبوه نام‌های اختصاری توخالی» در عصر جهانی‌شدن برخورد ‌شد و بعدها نسخه‌ای ضعیف‌تر از باشگاه‌های جهانی مانند گروه ۷ تلقی شد، در سال‌های اخیر، به‌ویژه از سوی دونالد ترامپ، به‌عنوان تهدیدی بالقوه برای سلطه دلار آمریکا مورد توجه قرار گرفته و رسانه‌های غربی نیز در آستانه اجلاس ۲۰۲۶ بر اختلافات داخلی آن تمرکز کرده‌اند. با این حال، همه این برداشت‌ها اهمیت واقعی بریکس یعنی نقش آن به‌عنوان الگویی اولیه از نظم چندقطبی در حال ظهور را نادیده می‌گیرند.»

تحلیلی بر اخراج نیروهای آمریکایی از عراق و پیامدهای احتمالی آن

شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: خروج نیروهای آمریکایی از عراق، پایان حضور نظامی مستقیم واشنگتن در این کشور را رقم زده است؛ اما اهرم‌های مالی، سیاسی و امنیتی آمریکا همچنان می‌تواند بر آینده این کشور اثرگذار و مشکل‌آفرین باشد.

موفقیت‌ها و چالش‌های همکاری روسیه و آفریقا پس از اجلاس سران ۲۰۲۳

شورای راهبردی آنلاین-رصد: سرگئی لاوروف، وزیر امور خارجه روسیه در ماه ژوئیه و در آستانه سومین نشست روسیه و آفریقا که قرار است در پایان ماه اکتبر برگزار شود، به آفریقا سفر و از اتیوپی، نیجر، موزامبیک و بوروندی دیدار کرد. نخستین اجلاس روسیه و آفریقا در سال ۲۰۱۹ با حضور هر ۵۴ کشور آفریقایی برگزار شد و ۴۵ کشور در سطح سران دولت‌ها در اجلاس شرکت کردند؛ در حالی که در دومین نشست، ۴۷ کشور و ۲۷ رئیس دولت حضور داشتند. در ۲۰ ژوئیه سال جاری، حضور بیش از ۳۰ کشور آفریقایی در سومین نشست تایید شد. کارشناسان معتقدند که سومین نشست بیشتر جنبه‌ای تشریفاتی خواهد داشت، زیرا معیار سنجش موفقیت این اجلاس به‌تدریج از تعداد شرکت‌کنندگان به ارزیابی گام‌های عملی‌شده برای تعمیق همکاری‌ها تغییر یافته است.»

روسیه، آمریکا و چین: سه ضلع مثلث در عصر مناقشه

شورای راهبردی آنلاین-رصد: «مثلث راهبردی» چارچوبی شناخته‌شده برای توصیف ماهیت نظام معاصر قدرت‌های بزرگ است که روابط میان مسکو، واشنگتن و پکن آن را شکل می‌دهد. تحولات سیاسی امروز بار دیگر مثلث قدرت‌های بزرگ را به صحنه اصلی بازمی‌گرداند.

اولویت منطقی واشنگتن: پایان دادن به جنگ از طریق مذاکره
ناکامی ترامپ در تحقق اهدافش در جنگ 6 ماهه علیه ایران

شورای راهبردی آنلاین-رصد:‌ «بیش از شش ماه از آغاز جنگ علیه ایران می‌گذرد و هیچ چشم‌اندازی برای پایان آن دیده نمی‌شود. موج نخست درگیری‌ها از ۲۸ فوریه تا آتش‌بس ۸ آوریل ادامه یافت و در ۸ ژوئیه، درگیری‌ها از سر گرفته شد. از ۱۴ ژوئیه، ارتش آمریکا محاصره بنادر ایران را دوباره برقرار و حملات تقریبا روزانه را آغاز کرد؛ با این وجود، کندی تردد کشتی‌ها همچنان ادامه دارد. امروز اهداف اولیه جنگ که شامل پایان دادن به برنامه هسته‌ای ایران، نابودی صنعت موشکی و نیروی دریایی و قطع حمایت ایران از نیروهای نیابتی در خاورمیانه بود، کنار گذاشته شده‌اند و عملیات نظامی آمریکا تقریبا به‌طور انحصاری بر بازگشایی تنگه هرمز متمرکز است.»

چشم‌انداز تنش‌های ایران و آمریکا

شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: پس از ماه‌ها جنگ و فشار اقتصادی، وضعیت ایران و آمریکا میان دو منطق متعارض قرار گرفته است؛ واشنگتن بر تشدید فشار برای کسب امتیاز تأکید دارد و تهران مذاکره تحت‌فشار را نمی‌پذیرد.

دیپلماسی ترکیه در دریای سیاه در قبال موانع عملیاتی روسیه

شورای راهبردی آنلاین-رصد: «با وجود تلاش‌های ترکیه، علائم دریافتی از مسکو چشم‌انداز احیای دوباره «ابتکار غلات دریای سیاه» را تیره کرده است. حملات روسیه و اوکراین به بنادر، پایانه‌های بارگیری و کشتی‌های دریای سیاه، صادرات مواد غذایی و عرضه جهانی غلات را مختل کرده و کشتی‌های غیرنظامی کشورهای دیگر را نیز هدف قرار داده است. ترکیه بر اساس اختیارات اعطا‌شده به این کشور در کنوانسیون مونترو در سال ۱۹۳۶، کنترل تنگه‌های ترکیه، تنها مسیر دریایی میان دریای سیاه و مدیترانه، را در دست دارد. آنکارا در بخش بزرگی از جنگ روسیه و اوکراین خود را به‌عنوان میانجی معرفی کرده است. با تشدید حملات در دریای سیاه، آنکارا در پی ایفای نقش بزرگ‌تری در این میانجی‌گری است، اما موفقیت آن به آمادگی روسیه و اوکراین برای مذاکره بستگی دارد.»

فرصت‌های هم‌سویی بریکس و سازمان همکاری شانگهای در اوراسیای بزرگ

شورای راهبردی آنلاین-رصد:‌ «نشست‌های اخیر بریکس و سازمان همکاری شانگهای نشان می‌دهد که در میان کشورهای «اکثریت جهانی»، همکاری‌ها به‌تدریج در حال شکل دادن به چارچوبی جدید برای نظم جهانی است؛ چارچوبی که در آن نمایندگان غرب حضور ندارند و تمرکز اصلی بر همکاری میان قدرت‌های نوظهور و کشورهای در حال توسعه است. اهمیت این روند صرفا در بیانیه‌های سیاسی نیست، بلکه در هم‌راستا شدن پروژه‌ها و سازوکارهای همکاری بریکس و سازمان همکاری شانگهای و شکل‌گیری ایده «اوراسیای بزرگ» آشکار می‌شود.»

Loading

ارتش آمریکا چگونه باید عراق را ترک کند؟

شورای راهبردی آنلاین – رصد: در سال جاری، با توجه به تمایل دولت عراق برای حفظ روابط اقتصادی و دیپلماتیک با آمریکا بدون دوری از همسایه قدرتمند خود ایران، خروج عمده نیروهای نظامی آمریکا از عراق محتمل به نظر می‌رسد. چگونگی مدیریت این خروج، برای نفوذ آینده آمریکا در عراق و حتی در سراسر خاورمیانه تعیین کننده خواهد بود.

باربارا اسلاوین در یادداشتی که وب سایت شورای آتلانتیک آن را منتشر کرد، نوشت: حمایت ایران از انتخاب مصطفی کاظمی به نخست وزیری (کسی که با آمریکا روابط خوبی دارد) ظاهرا بیانگر توافق وی برای مذاکره با واشنگتن در مورد وضعیت نیروهای نظامی است که هدف آن خروج بخش اعظم نیروهای آمریکایی مستقر در عراق است.

ماموریت آمریکا ظاهرا جلوگیری از ظهور مجدد داعش و آموزش نیروهای مسلح عراق است. با این حال، آمریکا تداوم حضور خود در این کشور را به خاطر نقض توافق 2008 وضعیت نیروهای نظامی به مخاطره انداخته است. آمریکا شبه نظامیان شیعه را در خاک عراق هدف قرار داد. اگرچه این اقدامات آمریکا بواسطه دفاع از منافع آمریکایی‌ها و پیشگیری از حملات احتمالی آینده توجیه شد، اما ترور بی‌سابقه یک فرمانده ارشد ایرانی در کشوری خارجی یک درگیری جدی محسوب می‌شد.

ترور سردار سلیمانی در نزدیکی بغداد (در حالی که وی قصد دیداری رسمی با مقامات عراقی داشت) عراق را در وضعیتی غیرقابل کنترل قرار داد. عراق قادر به رویگردانی از همسایه قدرتمند خود نیست که با آن 1400 کیلومتر مرز مشترک دارد و دارای روابط عمیق با گروهای نظامی عراق است. در صورت اجبار، عراق به جای آمریکا ایران را انتخاب می‌کند بنابراین، وادار کردن بغداد به این انتخاب به نفع آمریکا نیست.

در عین حال که تهران به دنبال خروج نیروهای آمریکا از عراق بوده است، اما تا زمانی که آمریکا به توافق هسته ای 2015 پایبند بود، درگیری چندانی میان شبه نظامیان شیعه مورد حمایت ایران با نیروهای آمریکا در عراق صورت نگرفت. اوضاع هنگامی رو به وخامت گذاشت که آمریکا سال 2018 به‌طور یکجانبه از این توافق خارج شد و سال 2019 صادرات نفتی ایران را کاملا تحریم کرد. این امر باعث آغاز مجموعه ای از درگیری‌های تلافی‌جویانه میان ایران و آمریکا در خلیج فارس و عراق شد که سرانجام آمریکا در حملات پهپادی اوایل 2020 سردار سلیمانی و چند عراقی ازجمله ابومهدی المهندس، فرمانده شبه نظامیان کتائب حزب الله و معاون فرمانده نیروهای حشدالشعبی در مبارزه با داعش را هدف قرار داد. در پی این حمله، پارلمان عراق قطعنامه‌ای برای خروج نیروهای آمریکایی به تصویب رساند.

پس از سرنگونی ناخواسته هواپیمای غیرنظامی اوکراینی، تنش‌ها تاحدی فروکش کرد. شیوع کرونا ویروس در ایران و همسایگان آن نیز باعث انحراف توجه از تنش‌های ایران-آمریکا شد. با این حال، تصمیم به ترور سردار سلیمانی و ابومهدی المهندس اقدامی افراطی در تحریک ایران بوده و حضور نظامی بلندمدت آمریکا در عراق را بسیار دشوار کرده است.

حفظ نفوذ آمریکا در عراق هنوز هم امکان‌پذیر است. پیشبرد چنین هدفی از طریق تلاش برای کاهش تنش با ایران و جلوگیری از تنش با گروه‌های مورد حمایت ایران در عراق بدون تحقیر سیاستمداران و نقض حاکمیت عراق، ممکن خواهد شد.

در حالت ایده‌آل، آمریکا باید در سیاست «فشار حداکثری» خود علیه ایران تجدیدنظر کند که تا کنون به اهداف خود نرسیده و نخواهد رسید. فشار بیشتر باعث جنگ یا افزایش مخالفت افکار عمومی ایران با آمریکا و یا هردو خواهد شد.

در عین حال، آمریکا می‌تواند از همه‌گیری کرونا ویروس به عنوان فرصتی برای ابراز حسن نیت در قبال ایران استفاده کند. همچنین، باید با دریافت وام اضطراری درخواستی ایران از صندوق بین‌المللی پول موافقت شود و این کشور برای تجهیزات پزشکی به درآمدهای بلوکه شده خود در بانک‌های خارجی دسترسی داشته باشد.

با این حال، حتی اگر هیچ پیشرفت واقعی در روابط ایران-آمریکا اتفاق نیفتد، بازهم باید عراق را از این خصومت‌ها کنار کشید. این امر آمریکا را به کاهش نیروهای خود در عراق و محدودسازی نقش نیروهای باقی مانده به عملیات مقابله با داعش و آموزش مجبور خواهد ساخت. در چنین شرایطی، شبه‌نظامیان عراقی نیز حمله خود به اهداف آمریکایی را کاهش خواهند داد و با حمایت ایران کاظمی از بخت برپایی دولتی جدید برخوردار خواهد شد.

از سال 2003، با توجه به همبستگی دیرینه ایران با شیعیان و کردهای عراقی مخالف صدام حسین، اتفاق چندانی در سیاست عراق بدون نقش ایران روی نداده است. آمریکا به خاطر اعتقاد برخی در دولت این کشور به تغییر نظام در ایران، فرصت همکاری با تهران و یا حداقل اجتناب از خصومت را از دست داده است. اشتباهات مضاعف آمریکا، عراق را به نزاع فرقه ای سوق داده و توانایی ایران برای نفوذ در تحولات سیاسی عراق را افزایش خواهد داد.

آمریکا می‌تواند عراق را از منازعه خود با ایران مصون نگه دارد و حفظ نوعی روابط سازنده عراق با آمریکا را برای سیاستمداران، بازرگانان و مقامات امنیتی هموار سازد. مداخله آمریکا در عراق به قیمت جان هزاران آمریکایی و ده‌ها هزار عراقی و همچنین میلیاردها دلار مالیات دهندگان آمریکا تمام شده است. آمریکا باید به خاطر ایثار و فداکاری همه افراد در همه طرف‌ها، راهی شرافتمندانه برای خروج بخش اعظم نیروهای نظامی خود پیدا کند. در غیر این صورت، اعتبار و نفوذ آمریکا در سراسر منطقه به نفع ایران، روسیه و چین به تحلیل خواهد رفت.

0 Comments

Submit a Comment

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *