وب‌سایت شورای روابط آتلانتیک (آمریکا) در یادداشتی نوشت: کووید-19 مزید بر علت شرایط وخیم اقتصادی این منطقه و در صدر آن‌ها بوده است. این منطقه به خاطر جنگ و ناآرامی دارای جمعیت آسیب‌پذیر زیادی است. بسیاری از کشورهای این منطقه با بحران پناه‌جویی و وضعیت اسفبار اقتصادی – اجتماعی نظیر سوءتغذیه و بهداشت ضعیف دست‌وپنجه نرم می‌کنند.

در ماه مارس، عملاً همه دولت‌های سراسر این منطقه کشور را قرنطینه کرده و از شهروندان خود خواستند در خانه بمانند؛ اما با بازگشایی اقتصادها، مردم با عدم استفاده از ماسک و عدم رعایت فاصله‌گذاری اجتماعی، محافظت از خود را جدی نگرفتند. تا 13 ژوئیه، ایران (259652 مبتلا و 13032 فوتی) عربستان (235111 مبتلا و 2243 فوتی) ترکیه (212993 مبتلا و 5363 فوتی) و قطر (103598 مبتلا و 147 فوتی)، دارای بیشترین تعداد موارد تایید شده ابتلا به این بیماری بودند.

اگرچه این آمار ترسناک هستند، اما درصورتی‌که همه مردم از ماسک استفاده کنند، می‌توان از این تلفات جلوگیری کرد. درواقع، اگر 95 درصد از مردم منطقه از ماسک استفاده کنند خطر مرگ‌ومیر به‌صورت چشمگیری کاهش خواهد یافت. در شرایط کنونی، این منطقه باید برای یک تعطیلی دیگر آماده شود و مردم در این سناریو باید برای ذخیره دوهفته‌ای مایحتاج ضروری در خانه آمادگی داشته باشند. اگر تعطیلی ضروری شود، باید به‌طور مؤثر انجام شود.

گواه این مطلب، نتایج مثبت اقدامات کشورهایی نظیر اردن است که در مهار این ویروس «بسیار عالی» عمل کرده است. اردن کشوری با منابع ضعیف و دارای 10.2 میلیون نفر جمعیت است اما تنها 1183 مورد ابتلا و صرفاً ده فوتی گزارش کرده است. در مقایسه با آن، لبنان با 6.8 میلیون جمعیت، دارای 2419 مورد ابتلا به کووید-19 و سی‌وشش فوتی است.

کشورهای دارای عملکرد مطلوب کشورهایی هستند که به تعطیلی زودهنگام اقدام کرده، تعطیلی را به‌طور واقعی اجرا کرده و خطر رفتن به بیرون را برای مردم تفهیم نمودند. مشکل لبنان این است که مردم در بازگشت به این کشور بیماری را نیز وارد کرده و سازوکار فاصله‌گذاری را رعایت نمی‌کنند.

غربالگری کووید-19 برای هر مورد آزمایش 10 تا 20 دلار هزینه ‌بر می‌دارد؛ اما کشورهای فقیر مانند مصر (با 82070 مورد بیمار تائید شده و 3858 فوتی) نمی‌توانند هزینه 10 هزار آزمایش ضروری روزانه برای مدت شش ماه آتی را تأمین کند.

کووید-19 برای همه کشورها یک درس آموخت: اگر شما از جمعیت آسیب‌پذیر مراقبت نکنید (که البته این جمعیت آسیب‌پذیر ممکن است کارگران حیاتی کشور بوده و مجبور باشند برای چرخه اقتصاد بیرون بروند) آن‌ها بیمار خواهند شد و ویروس را پخش کرده و به شما خواهند رساند؛ بنابراین، باید به نابرابری‌های اجتماعی این منطقه پرداخت. یکی از راه‌های مطمئن حل نابرابری اجتماعی پیشبرد آموزش به‌ویژه آموزش زنان است. یک زن تحصیل‌کرده علائم خطر برای خود و خانواده‌اش را احتمالاً بهتر درک کرده و بیشتر به دنبال مراقبت بهداشتی خواهد بود.

در مواقع بحران جهانی، زنان ممکن است حتی در خانه خود نیز امنیت نداشته باشند؛ اما چگونگی حل این امر هنوز مشخص نیست. همه منابع ناچیز پیشاکووید نیز برای مقابله با این بیماری هدایت‌شده و اکنون چیزی برای حل این مشکل زنان وجود ندارد. این فقدان منابع، ریشه در سیاست‌های نادرست دولت‌های این منطقه دارد. در سراسر خاورمیانه، بودجه دفاعی به قیمت کاهش سرمایه‌گذاری در بیمارستان‌ها، کلینیک‌ها، آزمایشگاه‌ها و دیگر زیرساخت‌های پزشکی، افزایش‌یافته است. اگر کشورهای عرب بودجه کمتری برای سلاح خرج می‌کردند و بیشتر به بهداشت عمومی اختصاص می‌دادند، اکنون آمادگی آن‌ها در برابر کووید-19 بسیار بهتر بود. بهداشت همگانی، به‌ویژه برای مردم فقیری که در حومه‌های بسیار پرجمعیت و بدون دسترسی به خدمات عمومی زندگی می‌کنند، یک ضرورت است. باید کووید-19 را فرصتی دانست که ضرورت جامعه‌ای مقاوم‌تر، فراگیرتر و انسانی‌تر را برای ما فهماند.

حتی هنگامی‌که کشورهای عربی از تعطیلی بیرون آمدند، به معنای بازگشت به وضع عادی نخواهد بود، زیرا پرداخت‌ها، گردشگری و سرمایه‌گذاری مستقیم خارجی و همچنین کمک‌های بشردوستانه شدیداً آسیب‌دیده‌اند.

کشورهای تولیدکننده نفت در حوزه خلیج [فارس] به خاطر افت قیمت و تقاضا، شدیداً تحت تأثیر قرارگرفته‌اند. همه خطوط حیاتی مدیریت شرایط انسانی در یمن، سوریه و سودان قطع‌شده‌اند. شرایط در لیبی نیز همین‌گونه بوده و در لبنان، مردم 80 تا 90 درصد از قدرت خرید سابق خود را ازدست‌داده‌اند.

مخصوصاً سه کشور عربی که به خاطر جنگ داخلی ویران شده‌اند، محل نگرانی ویژه‌ای است. در حال حاضر، 5.9 میلیون نفر در سوریه، 6.5 میلیون نفر در سودان و حدود 20 میلیون نفر هم در یمن دچار سوءتغذیه هستند. در چنین شرایطی، بسیاری از چیزها نظیر واکسیناسیون کودکان فراموش می‌شود و فرصت‌های بهبود سلامت کودکان و نوجوانان در این منطقه از دست می‌رود.

درنتیجه، کل منطقه خاورمیانه عقب‌مانده و همه‌گیری نیز این فرایند را تشدید خواهد کرد.