شورای راهبردی آنلاین – رصد: درگیری با ایران و ایجاد اختلال در تنگه هرمز، اگرچه از نظر مالی توسط کشورهای حاشیه خلیج فارس قابل مدیریت است، اما اعتبار ثبات و امنیت این منطقه را که پایهگذار برنامههای توسعهای مانند چشمانداز ۲۰۳۰ است، به چالش کشیده و ترمیم آن دشوارتر از بازسازی ۲۰۰ میلیارد دلاری زیرساختها خواهد بود.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: در شرایطی که معادلات امنیتی منطقه تحت تأثیر تقابل راهبردی ایران با ایالات متحده و رژیم صهیونیستی به مرحلهای حساس رسیده است، پرسش از ماهیت قدرت دفاعی تهران بیش از هر زمان دیگری اهمیت یافته است. در حالی که واشنگتن و تلآویو بر برتری تکنولوژیک خود تکیه دارند، جمهوری اسلامی ایران مدلی از بازدارندگی را ارائه کرده که فراتر از محاسبات مادی ارتشهای کلاسیک جهان است. این قدرت که ریشه در پیوند میان «میدان» و «مردم» دارد، نه تنها توازن قوا را در نبردهای اخیر تغییر داده، بلکه محاسبات دشمنان را در مواجهه با عمق استراتژیک ایران دچار اختلال کرده است.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: رقابت سالهای اخیر میان آمریکا و چین هم مناطق جغرافیایی مختلف از جمله هندوپاسیفیک، غرب آسیا، قطب شمال و جنوب و آفریقا را در بر میگیرد و هم در حوزههای مختلف مانند اقتصادی و فناوری جاری است. در این میان، یک رقابت راهبردی نیز در منطقه خلیج فارس در حوزههای اقتصادی، فناورانه و نظامی شکل گرفته است.
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «سفر دونالد ترامپ به چین نمایشی بزرگ بود که چیز زیادی برای نشان دادن نداشت. ترامپ که در سفری دو روزه به پکن در دیدارها و مراسمات مختلفی شرکت کرد، گفت که او و شی جین پینگ «بسیاری از مشکلات مختلف را رفع کردهاند» اما به نظر نمیرسد آنها در خصوص مسایلی که با دقت دنبال میشود، از تجارت و فناوری تا جنگ ایران، به توافقاتی مهم دست یافته باشند.»
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: گفتمان رایج در حوزه امنیت انرژی اروپا طی دو دهه گذشته بر محور تنوعبخشی به منابع تأمین و کاهش تدریجی وابستگی به انرژیهای فسیلی شکل گرفته است. این روایت، که بهویژه پس از بحران گاز اوکراین در سال ۲۰۰۶ و تشدید آن در ۲۰۱۴ و ۲۰۲۲ قوت گرفت، بر این فرض استوار بود که اروپا میتواند از طریق سرمایهگذاری در انرژیهای تجدیدپذیر، واردات گاز طبیعی مایع از منابع متنوع و ایجاد زیرساختهای جدید، خود را از آسیبپذیریهای ژئوپلیتیک ناشی از وابستگی به تأمینکنندگان خاص رها سازد. با این حال، تحلیل دقیقتر دادههای تجاری انرژی و بررسی ساختار زنجیره تأمین جهانی نفت و گاز، تصویری متفاوت ارائه میدهد. اروپا نهتنها نتوانسته است وابستگی خود به خلیج فارس را بهطور معنادار کاهش دهد، بلکه در برخی بخشها، بهویژه در واردات گاز طبیعی مایع، این وابستگی عمیقتر شده است. این واقعیت، که اغلب در گفتمان عمومی نادیده گرفته میشود، پرسشهای بنیادینی درباره پایداری استراتژیهای امنیت انرژی اروپا و تأثیر آن بر معادلات قدرت منطقهای مطرح میکند.
شورای راهبردی آنلاین – رصد: درگیری با ایران و ایجاد اختلال در تنگه هرمز، اگرچه از نظر مالی توسط کشورهای حاشیه خلیج فارس قابل مدیریت است، اما اعتبار ثبات و امنیت این منطقه را که پایهگذار برنامههای توسعهای مانند چشمانداز ۲۰۳۰ است، به چالش کشیده و ترمیم آن دشوارتر از بازسازی ۲۰۰ میلیارد دلاری زیرساختها خواهد بود.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: در شرایطی که معادلات امنیتی منطقه تحت تأثیر تقابل راهبردی ایران با ایالات متحده و رژیم صهیونیستی به مرحلهای حساس رسیده است، پرسش از ماهیت قدرت دفاعی تهران بیش از هر زمان دیگری اهمیت یافته است. در حالی که واشنگتن و تلآویو بر برتری تکنولوژیک خود تکیه دارند، جمهوری اسلامی ایران مدلی از بازدارندگی را ارائه کرده که فراتر از محاسبات مادی ارتشهای کلاسیک جهان است. این قدرت که ریشه در پیوند میان «میدان» و «مردم» دارد، نه تنها توازن قوا را در نبردهای اخیر تغییر داده، بلکه محاسبات دشمنان را در مواجهه با عمق استراتژیک ایران دچار اختلال کرده است.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: رقابت سالهای اخیر میان آمریکا و چین هم مناطق جغرافیایی مختلف از جمله هندوپاسیفیک، غرب آسیا، قطب شمال و جنوب و آفریقا را در بر میگیرد و هم در حوزههای مختلف مانند اقتصادی و فناوری جاری است. در این میان، یک رقابت راهبردی نیز در منطقه خلیج فارس در حوزههای اقتصادی، فناورانه و نظامی شکل گرفته است.
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «سفر دونالد ترامپ به چین نمایشی بزرگ بود که چیز زیادی برای نشان دادن نداشت. ترامپ که در سفری دو روزه به پکن در دیدارها و مراسمات مختلفی شرکت کرد، گفت که او و شی جین پینگ «بسیاری از مشکلات مختلف را رفع کردهاند» اما به نظر نمیرسد آنها در خصوص مسایلی که با دقت دنبال میشود، از تجارت و فناوری تا جنگ ایران، به توافقاتی مهم دست یافته باشند.»
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: گفتمان رایج در حوزه امنیت انرژی اروپا طی دو دهه گذشته بر محور تنوعبخشی به منابع تأمین و کاهش تدریجی وابستگی به انرژیهای فسیلی شکل گرفته است. این روایت، که بهویژه پس از بحران گاز اوکراین در سال ۲۰۰۶ و تشدید آن در ۲۰۱۴ و ۲۰۲۲ قوت گرفت، بر این فرض استوار بود که اروپا میتواند از طریق سرمایهگذاری در انرژیهای تجدیدپذیر، واردات گاز طبیعی مایع از منابع متنوع و ایجاد زیرساختهای جدید، خود را از آسیبپذیریهای ژئوپلیتیک ناشی از وابستگی به تأمینکنندگان خاص رها سازد. با این حال، تحلیل دقیقتر دادههای تجاری انرژی و بررسی ساختار زنجیره تأمین جهانی نفت و گاز، تصویری متفاوت ارائه میدهد. اروپا نهتنها نتوانسته است وابستگی خود به خلیج فارس را بهطور معنادار کاهش دهد، بلکه در برخی بخشها، بهویژه در واردات گاز طبیعی مایع، این وابستگی عمیقتر شده است. این واقعیت، که اغلب در گفتمان عمومی نادیده گرفته میشود، پرسشهای بنیادینی درباره پایداری استراتژیهای امنیت انرژی اروپا و تأثیر آن بر معادلات قدرت منطقهای مطرح میکند.
زها حسن در تحلیلی که اندیشکده کارنگی منتشر کرد، نوشت: در همین راستا ابتکار جدیدی که در مجلس نمایندگان آمریکا به تصویب رسیده است، هدف خود را حفظ چشم اندازهایی برای ایجاد یک کشور فلسطینی قرار داده است، اما در اصل احتمال دارد که این اقدام به حمایت از شرکتهای اسرائیلی در کرانه باختری در زمانی بپردازد که همچنان سایه انضمام بر سر این مناطق افکنده شده است.
طرح پیشنهادی ایجاد صندوق ۲۵۰ میلیون دلاری که در لایحه وزارت امور خارجه و ابتکارات خارجی گنجانده شده است تا حدی به حمایت از شراکت بخش خصوصی فلسطینی و اسرائیلی میپردازد. بر مبنای تجربههای گذشته، این صندوق احتمالاً به یکی دیگر از نمونههایی تبدیل خواهد شد که آمریکا به نام حمایت از فلسطین، آن را برای انحراف در امیال ملیگرایانه فلسطینیها مورد استفاده قرار خواهد داد.
هدف اعلامی مجلس نمایندگان آمریکا از طرح سرمایهگذاری مشترک برای ابتکار صلح، شکوفایی اقتصاد فلسطین، حمایت از راه حل دو دولت بر مبنای مذاکرات و تسهیل روابط میان اسرائیل و جهان عرب عنوان شده است. در حالی که تشکیلات خودگردان فلسطین در آستانه فروپاشی مالی قرار دارد و ۲۴ درصد بیکاری در سراسر سرزمینهای فلسطین وجود دارد، هرگونه پولی که برای ایجاد شغل و کارآفرینی در کرانه باختری و قرمز پیشنهاد شود، تحولی است که احتمالا مورد استقبال قرار میگیرد.
همچنین این ابتکار سرمایهگذاری، قرار بود تلاشی در سالهای ۱۹۹۵ و ۱۹۷۶ برای تعمیم توافقنامه تجارت آزاد آمریکا و اسرائیل به کرانه باختری و غزه، توسعه اقتصادی فلسطین و تجارت منطقهای را تقویت کند؛ اما کاری که انجام شد تضمین آن بود که شهرکهای اسرائیلی کالاها را با تعرفه ترجیحی به آمریکا صادر کنند و عزم جهان عرب برای خاتمه دادن به اشغالگری اسرائیل نیز تحلیل رفت.
اکنون باتوجه به اسکان ۷۵۰ هزار شهرکنشین اسرائیلی در کرانه باختری و بیت المقدس شرقی و با توجه به چشم انداز انضمام بخشهای بزرگی از کرانه باختری، مخاطرات در سال ۲۰۲۰ به شدت زیاد است. آمریکا باید مدل جدیدی برای حمایت دو جانبه ایجاد کند که به نفع حاکمیت ملی فلسطینیها باشد، نه مشوقی برای ایجاد شهرکهای اسرائیلی. این کار را میتوان با بازنگری در طرح ابتکار سرمایهگذاری مشترک، توافقنامه تجارت آزاد آمریکا و اسرائیل و دیگر برنامههای مشابه انجام داد که شهرکنشینهای اسرائیلی و شرکتهای فعال در این شهرکها بهطور خاص استثنا شوند.
الزامات آمریکا چیست؟
توسعه اقتصادی فلسطین به ابزاری برای تسهیل هدف دو قلوی محو کردن خطوط بین اسرائیل و مناطق اشغال شده کرانه باختری و شکستن عزم جهان عرب برای محدودیتهایش در روابط با اسرائیل تا زمانی که اشغال ادامه یابد، تبدیل شده است. بهترین راه برای آمریکا در مسیر کمک به توسعه فلسطین، حذف مشوقهای اشغال نظامی کرانه باختری توسط نیروی نظامی اسرائیل است و اینکه عادیسازی حضور اسرائیل از طریق ترغیب ادغام این رژیم در اقتصاد منطقه را پیگیری نکند.
امکان دادن به شهرکنشینها برای بهرهمندی از مزایای برنامههای اقتصادی آمریکا نه تنها سیاست خارجی بدی است، بلکه طبق حقوقبینالملل بشردوستانه، جنایت جنگی محسوب میشود. برای حفظ امکان رسیدن به راه حل پایدار برای مناقشه اسرائیل و فلسطین و پرهیز از معاونت آمریکا در نقض حقوق بینالملل، کنگره و دولت آمریکا باید اطمینان حاصل کنند که همه برنامهها با هدف ارتقای اقتصادی فلسطین شامل توسیع تجارت آزاد به کرانه باختری و غزه و ابتکار سرمایهگذاری مشترک به گونهای مورد بازنگری قرار گیرد که شامل متنی مبنی بر محدودسازی شهرکهای اسرائیلی و شرکتهای فعال در این شهرکها باشد.
0 Comments