آنتونی کوردزمن در یادداشتی که وب‌سایت مرکز مطالعات راهبردی و بین‌المللی آمریکا آن را منتشر کرد؛ نوشت: علاوه بر این، حدود شش ماه از فرایند اصلی 14 ماهه‌ای که پیشنهاد شده بود گذشته، اما هیچ‌یک از طرفین هیچ پیشنهادی در مورد ابعاد مختلف صلح ارائه نداده است.

طالبان هیچ پیشنهاد مفیدی ارائه نداده و هنوز مشروعیت دولت مرکزی افغانستان را نپذیرفته است. طالبان روابط خود با القاعده را قطع نکرده، بلکه مواضع مختلفی در مورد صلح گرفته و میزان خشونت حملات خود علیه دولت افغانستان را افزایش داده است. تنها اقدامی که طالبان به خاطر فرایند صلح انجام داده است، آتش‌بس‌هایی است که برای جلب حمایت مردم افغانستان ایجاد کرده و همچنین سطح خشونت حملات خود علیه اهداف آمریکایی را محدود کرده تا زمینه خروج آمریکایی‌ها از افغانستان را فراهم کند.

دولت مرکزی افغانستان در برابر فشارهای ایالات‌متحده برای اعطای امتیاز به طالبان برای پیشبرد فرایند صلح، مقاومت کرده است. رئیس‌جمهور غنی یک گردهمایی سه‌هزارنفری در آوریل 2019 برای ایجاد اجماع علیه فشارهای طالبان برگزار کرد، اما این گردهمایی نتیجه خاصی نداشت و با عدم حضور رقیب اشرف غنی یعنی عبداالله عبدالله، ناتمام ماند.

مذاکرات صلح فوریه 2020 ایالات‌متحده، دولت افغانستان را مجبور کرد تا یک رویکرد واحد اتخاذ کند. رئیس‌جمهور اشرف غنی در اواخر ماه مارس فرمانی برای تشکیل یک تیم 21 نفره برای مذاکره با طالبان در قطر صادر کرد. رقیب اشرف غنی در انتخابات 2019 یعنی عبدالله عبدالله ریاست این تیم را بر عهده داشت و این مذاکرات تا حدودی به دولت افغانستان در مذاکره با ایالات‌متحده و همچنین طالبان وحدت بخشید؛ اما در عمل، علی‌رغم حمایت آشکار عبدالله عبدالله از این مذاکرات، طالبان به بهانه اینکه این تیم شامل همه طرفین نیست از مذاکره با این تیم خودداری کرد.

به استناد گزارش‌های نهادهای بین‌المللی، دولت مرکزی افغانستان همچنان تقسیم شده، فاسد و بی‌اثر خواهد ماند. بانک جهانی شاخص‌های حکمرانی را از سال 2019 به‌روزرسانی نکرده است اما افغانستان از اواخر دهه 1960 دارای یکی از بدترین نظام‌های حکمرانی است.

بخش اعظم درآمد دولت مرکزی افغانستان وابسته به کمک‌های خارجی است و هم‌اکنون پس از وعده‌های جدیدی که برای اصلاحات داده‌اند به دنبال وام‌های جدید از صندوق بین‌المللی پول است. دولت هم‌اکنون اکثراً در مناطق شهری پرجمعیت حکمرانی می‌کند و حتی در این مناطق که تحت کنترل دولت هستند بحران گسترده بیکاری، افزایش فقر و عدم ارائه خدمات مناسب دولتی وجود دارد.

ویروس کووید -19 نیز در بحبوحه انتقال قدرت سیاسی همراه با درگیری شدید و عدم اطمینان در مورد کمک‌های خارجی در افغانستان و کل دنیا شیوع پیدا کرد. اکنون توافقنامه‌ای بین دو حزب اصلی انتخابات 2019 امضاءشده است و همچنین علی‌رغم امضاء یک توافق‌نامه صلح بین ایالات‌متحده و طالبان که زمینه‌های مذاکره در مورد یک توافق سیاسی جامع را ایجاد کرده، حملات طالبان به نیروهای افغانستان شدت گرفته است.

در افغانستان راهی برای ارزیابی چگونگی تغییر شرایط پس از توافق صلح وجود ندارد، زیرا هیچ‌کس درباره چگونگی همکاری دولت مرکزی و طالبان برای تشکیل دولت بحث نکرده است. طالبان تاکنون خود را متعهد به گفتگو با دولت مرکزی نکرده است و هیچ ساختار مدنی، حکومتی، قانونی و اقتصادی که بر اساس صلح پایدار باشد پیشنهاد نشده است.

توافقنامه صلح فوریه 2020 هیچ تأثیری بر سطح خشونت داخلی نداشته و به نظر می‌رسد که این توافقنامه موجب کاهش حملات به نیروهای آمریکایی شده است اما همچنان از تلفات غیرنظامیان افغانستانی کاسته نشده است.

ایالات‌متحده نیز نتوانسته تصویری از نقش خود درزمینهٔ تأمین صلح یا ادامه جنگ در صورت شکست مذاکرات صلح ارائه دهد. ایالات‌متحده در حال کاهش نیروهای خود تا 5000 نفر تا ماه نوامبر است و ایالات‌متحده میزان نیروها و مکان‌هایی که قصد دارد حضور نیروهای خود در آنجا را کاهش دهد را مشخص نکرده و هیچ آماری از تعداد نیروهای آمریکایی در افغانستان منتشر نشده است. علاوه بر این، هیچ آماری درباره تعداد غیرنظامیان آمریکایی مستقر در سفارت بزرگ آمریکا در کابل و تأثیر کمک‌های اقتصادی آن وجود ندارد.

از دید واقع‌گرایانه، خارج شدن نیروهای آمریکایی از افغانستان حتی اگر فرآیند صلح به سرانجام نرسد همچنان بهترین گزینه است. این احتمال وجود دارد که افغانستان تبدیل به مرکز تروریسم بین‌المللی شود اما این خطر بدتر از جنگ‌هایی نیست که آمریکا در این کشور ایجاد کرده است.

بسیاری از کشورها وجود دارند که برای مقابله با ویروس کووید – 19 نیازمند کمک‌های خارجی ایالات‌متحده آمریکا هستند و نشان داده‌اند که می‌توانند از این کمک‌ها برای تأمین ثبات، پایداری و مبارزه با تروریسم استفاده کنند. به‌بیان‌دیگر، ایالات‌متحده منافع استراتژیک کمی در آسیای مرکزی دارد و خروج آمریکا از منطقه، چین، روسیه، پاکستان، ایران و افغانستان را برای مقابله با بی‌ثباتی افغانستان درگیر خواهد کرد. در این شرایط افغانستان ممکن است تبدیل به یک تراژدی شود اما این تراژدی دیگر یک تراژدی آمریکایی نیست.