جدیدترین مطالب

تحلیلی بر اخراج نیروهای آمریکایی از عراق و پیامدهای احتمالی آن

شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: خروج نیروهای آمریکایی از عراق، پایان حضور نظامی مستقیم واشنگتن در این کشور را رقم زده است؛ اما اهرم‌های مالی، سیاسی و امنیتی آمریکا همچنان می‌تواند بر آینده این کشور اثرگذار و مشکل‌آفرین باشد.

موفقیت‌ها و چالش‌های همکاری روسیه و آفریقا پس از اجلاس سران ۲۰۲۳

شورای راهبردی آنلاین-رصد: سرگئی لاوروف، وزیر امور خارجه روسیه در ماه ژوئیه و در آستانه سومین نشست روسیه و آفریقا که قرار است در پایان ماه اکتبر برگزار شود، به آفریقا سفر و از اتیوپی، نیجر، موزامبیک و بوروندی دیدار کرد. نخستین اجلاس روسیه و آفریقا در سال ۲۰۱۹ با حضور هر ۵۴ کشور آفریقایی برگزار شد و ۴۵ کشور در سطح سران دولت‌ها در اجلاس شرکت کردند؛ در حالی که در دومین نشست، ۴۷ کشور و ۲۷ رئیس دولت حضور داشتند. در ۲۰ ژوئیه سال جاری، حضور بیش از ۳۰ کشور آفریقایی در سومین نشست تایید شد. کارشناسان معتقدند که سومین نشست بیشتر جنبه‌ای تشریفاتی خواهد داشت، زیرا معیار سنجش موفقیت این اجلاس به‌تدریج از تعداد شرکت‌کنندگان به ارزیابی گام‌های عملی‌شده برای تعمیق همکاری‌ها تغییر یافته است.»

روسیه، آمریکا و چین: سه ضلع مثلث در عصر مناقشه

شورای راهبردی آنلاین-رصد: «مثلث راهبردی» چارچوبی شناخته‌شده برای توصیف ماهیت نظام معاصر قدرت‌های بزرگ است که روابط میان مسکو، واشنگتن و پکن آن را شکل می‌دهد. تحولات سیاسی امروز بار دیگر مثلث قدرت‌های بزرگ را به صحنه اصلی بازمی‌گرداند.

اولویت منطقی واشنگتن: پایان دادن به جنگ از طریق مذاکره
ناکامی ترامپ در تحقق اهدافش در جنگ 6 ماهه علیه ایران

شورای راهبردی آنلاین-رصد:‌ «بیش از شش ماه از آغاز جنگ علیه ایران می‌گذرد و هیچ چشم‌اندازی برای پایان آن دیده نمی‌شود. موج نخست درگیری‌ها از ۲۸ فوریه تا آتش‌بس ۸ آوریل ادامه یافت و در ۸ ژوئیه، درگیری‌ها از سر گرفته شد. از ۱۴ ژوئیه، ارتش آمریکا محاصره بنادر ایران را دوباره برقرار و حملات تقریبا روزانه را آغاز کرد؛ با این وجود، کندی تردد کشتی‌ها همچنان ادامه دارد. امروز اهداف اولیه جنگ که شامل پایان دادن به برنامه هسته‌ای ایران، نابودی صنعت موشکی و نیروی دریایی و قطع حمایت ایران از نیروهای نیابتی در خاورمیانه بود، کنار گذاشته شده‌اند و عملیات نظامی آمریکا تقریبا به‌طور انحصاری بر بازگشایی تنگه هرمز متمرکز است.»

چشم‌انداز تنش‌های ایران و آمریکا

شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: پس از ماه‌ها جنگ و فشار اقتصادی، وضعیت ایران و آمریکا میان دو منطق متعارض قرار گرفته است؛ واشنگتن بر تشدید فشار برای کسب امتیاز تأکید دارد و تهران مذاکره تحت‌فشار را نمی‌پذیرد.

دیپلماسی ترکیه در دریای سیاه در قبال موانع عملیاتی روسیه

شورای راهبردی آنلاین-رصد: «با وجود تلاش‌های ترکیه، علائم دریافتی از مسکو چشم‌انداز احیای دوباره «ابتکار غلات دریای سیاه» را تیره کرده است. حملات روسیه و اوکراین به بنادر، پایانه‌های بارگیری و کشتی‌های دریای سیاه، صادرات مواد غذایی و عرضه جهانی غلات را مختل کرده و کشتی‌های غیرنظامی کشورهای دیگر را نیز هدف قرار داده است. ترکیه بر اساس اختیارات اعطا‌شده به این کشور در کنوانسیون مونترو در سال ۱۹۳۶، کنترل تنگه‌های ترکیه، تنها مسیر دریایی میان دریای سیاه و مدیترانه، را در دست دارد. آنکارا در بخش بزرگی از جنگ روسیه و اوکراین خود را به‌عنوان میانجی معرفی کرده است. با تشدید حملات در دریای سیاه، آنکارا در پی ایفای نقش بزرگ‌تری در این میانجی‌گری است، اما موفقیت آن به آمادگی روسیه و اوکراین برای مذاکره بستگی دارد.»

فرصت‌های هم‌سویی بریکس و سازمان همکاری شانگهای در اوراسیای بزرگ

شورای راهبردی آنلاین-رصد:‌ «نشست‌های اخیر بریکس و سازمان همکاری شانگهای نشان می‌دهد که در میان کشورهای «اکثریت جهانی»، همکاری‌ها به‌تدریج در حال شکل دادن به چارچوبی جدید برای نظم جهانی است؛ چارچوبی که در آن نمایندگان غرب حضور ندارند و تمرکز اصلی بر همکاری میان قدرت‌های نوظهور و کشورهای در حال توسعه است. اهمیت این روند صرفا در بیانیه‌های سیاسی نیست، بلکه در هم‌راستا شدن پروژه‌ها و سازوکارهای همکاری بریکس و سازمان همکاری شانگهای و شکل‌گیری ایده «اوراسیای بزرگ» آشکار می‌شود.»

فرجام تنش‌زدایی هند و چین

شورای راهبردی آنلاین-رصد:‌ «هند و چین در کمتر از ۶۰ روز، چهار گفت‌وگوی مهم دوجانبه با هدف یافتن راه‌حلی برای مسئله مرزی و در عین حال حفظ صلح در امتداد مرزها برگزار کردند. دو کشور در ماه اوت، مذاکرات دیپلماتیک و پس از آن، گفت‌وگوهایی میان نمایندگان ویژه دو کشور ترتیب دادند که در نهایت به برگزاری نخستین نشست در سطح فرماندهان در اوایل سپتامبر انجامید. سرانجام، نوبت به دیدار دوجانبه نارندرا مودی، نخست‌وزیر هند، و شی جین‌پینگ، رئیس‌جمهور چین رسید.»

Loading

أحدث المقالات

تحلیلی بر اخراج نیروهای آمریکایی از عراق و پیامدهای احتمالی آن

شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: خروج نیروهای آمریکایی از عراق، پایان حضور نظامی مستقیم واشنگتن در این کشور را رقم زده است؛ اما اهرم‌های مالی، سیاسی و امنیتی آمریکا همچنان می‌تواند بر آینده این کشور اثرگذار و مشکل‌آفرین باشد.

موفقیت‌ها و چالش‌های همکاری روسیه و آفریقا پس از اجلاس سران ۲۰۲۳

شورای راهبردی آنلاین-رصد: سرگئی لاوروف، وزیر امور خارجه روسیه در ماه ژوئیه و در آستانه سومین نشست روسیه و آفریقا که قرار است در پایان ماه اکتبر برگزار شود، به آفریقا سفر و از اتیوپی، نیجر، موزامبیک و بوروندی دیدار کرد. نخستین اجلاس روسیه و آفریقا در سال ۲۰۱۹ با حضور هر ۵۴ کشور آفریقایی برگزار شد و ۴۵ کشور در سطح سران دولت‌ها در اجلاس شرکت کردند؛ در حالی که در دومین نشست، ۴۷ کشور و ۲۷ رئیس دولت حضور داشتند. در ۲۰ ژوئیه سال جاری، حضور بیش از ۳۰ کشور آفریقایی در سومین نشست تایید شد. کارشناسان معتقدند که سومین نشست بیشتر جنبه‌ای تشریفاتی خواهد داشت، زیرا معیار سنجش موفقیت این اجلاس به‌تدریج از تعداد شرکت‌کنندگان به ارزیابی گام‌های عملی‌شده برای تعمیق همکاری‌ها تغییر یافته است.»

روسیه، آمریکا و چین: سه ضلع مثلث در عصر مناقشه

شورای راهبردی آنلاین-رصد: «مثلث راهبردی» چارچوبی شناخته‌شده برای توصیف ماهیت نظام معاصر قدرت‌های بزرگ است که روابط میان مسکو، واشنگتن و پکن آن را شکل می‌دهد. تحولات سیاسی امروز بار دیگر مثلث قدرت‌های بزرگ را به صحنه اصلی بازمی‌گرداند.

اولویت منطقی واشنگتن: پایان دادن به جنگ از طریق مذاکره
ناکامی ترامپ در تحقق اهدافش در جنگ 6 ماهه علیه ایران

شورای راهبردی آنلاین-رصد:‌ «بیش از شش ماه از آغاز جنگ علیه ایران می‌گذرد و هیچ چشم‌اندازی برای پایان آن دیده نمی‌شود. موج نخست درگیری‌ها از ۲۸ فوریه تا آتش‌بس ۸ آوریل ادامه یافت و در ۸ ژوئیه، درگیری‌ها از سر گرفته شد. از ۱۴ ژوئیه، ارتش آمریکا محاصره بنادر ایران را دوباره برقرار و حملات تقریبا روزانه را آغاز کرد؛ با این وجود، کندی تردد کشتی‌ها همچنان ادامه دارد. امروز اهداف اولیه جنگ که شامل پایان دادن به برنامه هسته‌ای ایران، نابودی صنعت موشکی و نیروی دریایی و قطع حمایت ایران از نیروهای نیابتی در خاورمیانه بود، کنار گذاشته شده‌اند و عملیات نظامی آمریکا تقریبا به‌طور انحصاری بر بازگشایی تنگه هرمز متمرکز است.»

چشم‌انداز تنش‌های ایران و آمریکا

شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: پس از ماه‌ها جنگ و فشار اقتصادی، وضعیت ایران و آمریکا میان دو منطق متعارض قرار گرفته است؛ واشنگتن بر تشدید فشار برای کسب امتیاز تأکید دارد و تهران مذاکره تحت‌فشار را نمی‌پذیرد.

دیپلماسی ترکیه در دریای سیاه در قبال موانع عملیاتی روسیه

شورای راهبردی آنلاین-رصد: «با وجود تلاش‌های ترکیه، علائم دریافتی از مسکو چشم‌انداز احیای دوباره «ابتکار غلات دریای سیاه» را تیره کرده است. حملات روسیه و اوکراین به بنادر، پایانه‌های بارگیری و کشتی‌های دریای سیاه، صادرات مواد غذایی و عرضه جهانی غلات را مختل کرده و کشتی‌های غیرنظامی کشورهای دیگر را نیز هدف قرار داده است. ترکیه بر اساس اختیارات اعطا‌شده به این کشور در کنوانسیون مونترو در سال ۱۹۳۶، کنترل تنگه‌های ترکیه، تنها مسیر دریایی میان دریای سیاه و مدیترانه، را در دست دارد. آنکارا در بخش بزرگی از جنگ روسیه و اوکراین خود را به‌عنوان میانجی معرفی کرده است. با تشدید حملات در دریای سیاه، آنکارا در پی ایفای نقش بزرگ‌تری در این میانجی‌گری است، اما موفقیت آن به آمادگی روسیه و اوکراین برای مذاکره بستگی دارد.»

فرصت‌های هم‌سویی بریکس و سازمان همکاری شانگهای در اوراسیای بزرگ

شورای راهبردی آنلاین-رصد:‌ «نشست‌های اخیر بریکس و سازمان همکاری شانگهای نشان می‌دهد که در میان کشورهای «اکثریت جهانی»، همکاری‌ها به‌تدریج در حال شکل دادن به چارچوبی جدید برای نظم جهانی است؛ چارچوبی که در آن نمایندگان غرب حضور ندارند و تمرکز اصلی بر همکاری میان قدرت‌های نوظهور و کشورهای در حال توسعه است. اهمیت این روند صرفا در بیانیه‌های سیاسی نیست، بلکه در هم‌راستا شدن پروژه‌ها و سازوکارهای همکاری بریکس و سازمان همکاری شانگهای و شکل‌گیری ایده «اوراسیای بزرگ» آشکار می‌شود.»

فرجام تنش‌زدایی هند و چین

شورای راهبردی آنلاین-رصد:‌ «هند و چین در کمتر از ۶۰ روز، چهار گفت‌وگوی مهم دوجانبه با هدف یافتن راه‌حلی برای مسئله مرزی و در عین حال حفظ صلح در امتداد مرزها برگزار کردند. دو کشور در ماه اوت، مذاکرات دیپلماتیک و پس از آن، گفت‌وگوهایی میان نمایندگان ویژه دو کشور ترتیب دادند که در نهایت به برگزاری نخستین نشست در سطح فرماندهان در اوایل سپتامبر انجامید. سرانجام، نوبت به دیدار دوجانبه نارندرا مودی، نخست‌وزیر هند، و شی جین‌پینگ، رئیس‌جمهور چین رسید.»

Loading

چشم‌انداز همکاری‌های بین‌المللی اروپا – آمریکا با ترامپ یا بایدن

شورای راهبردی آنلاین – رصد: بی‌اعتنایی دونالد ترامپ، رئیس‌جمهور آمریکا به قوانین و نهادهای بین‌المللی برای اروپا یک کابوس بوده است. سیاست‌گذاران اروپایی، همکاری‌های چندجانبه و نظام بین‌المللی مبتنی بر قوانین را برای منافع خود ضروری می‌دانند؛ اما سیاست خارجی ترامپ معامله محور، نامنظم و در تضاد با همکاری‌های بین‌المللی بوده است. ترامپ، ایالات‌متحده را از نهادها و توافقات چندجانبه شامل توافق‌نامه آب و هوایی پاریس، سازمان بهداشت جهانی، شورای حقوق بشر و توافق هسته‌ای ایران خارج کرده است.

آنتونی دورکین در یادداشتی که شورای روابط خارجی اروپایی آن را منتشر کرد، نوشت: اروپایی‌ها از طریق روش‌های مختلف تلاش کرده‌اند خلأ ناشی از عقب‌نشینی ترامپ از رویکرد چندجانبه‌گرایی را پر کرده و حتی‌الامکان خسارت‌های ناشی از اقدامات یک‌جانبه گرایانه ایالات‌متحده را جبران کنند. آن‌ها همچنین در پاسخ به نگرانی‌های ایالات‌متحده درباره این سازمان‌ها، مجموعه‌ای از اصلاحات را به نهادهای بین‌المللی پیشنهاد داده‌اند که می‌تواند ابتکاری برای جلوگیری از وخیم‌تر شدن اوضاع باشد. درحالی‌که اروپایی‌ها در حال بحث درباره حفظ نظم بین‌المللی هستند، آن‌ها همچنین منتظرند تا ببینند اقدامات تیم ترامپ در سیاست خارجی آمریكا تا چه زمانی دوام خواهد داشت. پس از انتخابات ریاست جمهوری نوامبر، اروپایی‌ها باید تصمیم جدی خود برای همراهی با ایالات‌متحده یا استقلال از این کشور را اتخاذ کنند.

 

چشم‌انداز ریاست جمهوری بایدن

اگر جو بایدن به‌عنوان رئیس‌جمهور آمریکا انتخاب شود، ایالات‌متحده به نقش برجسته خود در چندجانبه‎‌گرایی باز خواهد گشت. اقدامات احتمالی او نیز پیوستن به توافق‌نامه پاریس و توقف خروج آمریکا از سازمان بهداشت جهانی خواهد بود؛ بنابراین، ریاست جمهوری بایدن می‌تواند برای اروپایی‌ها بسیار دلگرم‌کننده باشد. بااین‌حال، برخی اختلاف‌نظرها میان آمریکا و اروپا درباره آینده نظام بین‌الملل همچنان باقی خواهد ماند.

 

گزینه‌های دشوار همکاری جهانی

مشکل اصلی بایدن این است که میان اهداف تجدید همکاری جهانی درباره چالش‌های مشترک و عقب راندن اقتدارگرایی، شکاف و تنش وجود دارد. در جهانی که قدرت‌های غیرلیبرال دارای تأثیرگذاری زیادی هستند (و برخی از کشورهای دموکراتیک نیز در جهت غیرلیبرال حرکت می‌کنند)، نباید تصور شود که همکاری‌های جهانی با لیبرالیسم و تحت رهبری آمریکا به‌راحتی صورت خواهد گرفت. این مسئله اروپا و ایالات‌متحده را در همکاری با قدرت‌های غیرلیبرال و یا ایجاد ساختارها و اتحادهایی برای مهار آن‌ها دچار انتخاب‌های دشواری کرده است.

جهان نسبت به دوران جنگ سرد به هم وابسته‌تر شده و پاسخ مؤثر به مشکلات جهانی مانند تغییرات آب و هوایی یا بیماری‌های همه‌گیر، کشورها را ملزم به همکاری جمعی می‌کند. بایدن باید بداند تصورات وی از رهبری جهانی ایالات‌متحده با نظرات شرکای اروپایی او علی‌الخصوص بعد از چهار سال ریاست جمهوری ترامپ مطابقت ندارد.

در برخی حوزه‌ها، اروپا و دولت بایدن دارای دیدگاه‌های مشترک هستند. بایدن با موضعی مشابه اتحادیه اروپا درباره ارتقاء حقوق بشر، می‌خواهد دوباره به شورای حقوق بشر سازمان ملل پیوسته و با متحدان اروپایی برای مبارزه با تلاش‌های چین برای سرکوب هنجارهای حقوق بشری اقدام کند. بایدن همچنین در تعریف استانداردهای جهانی لیبرال برای فضای مجازی و مبارزه با محتوای نادرست تلاش خواهد کرد. اگرچه میان رویکردهای ایالات‌متحده و اروپا درباره حقوق حریم خصوصی و مالیات بر خدمات دیجیتال اختلافاتی وجود دارد، اما درمجموع، درباره رویکردهای لیبرال و غیرلیبرال فاصله اختلافات بسیار کم است. اروپا و ایالات‌متحده انگیزه‌های قوی برای مصالحه با یکدیگر دارند. بایدن احتمالاً به ناتو و مذاکرات خلع سلاح و تلاش برای تمدید استارت جدید باز خواهد گشت.

بااین‌حال، ایالات‌متحده و اتحادیه اروپا حداقل در مورد دادگاه کیفری بین‌المللی اختلاف خواهند داشت. ترامپ در واکنش به تحقیقات این دادگاه درباره اقدامات نظامی ایالات‌متحده در افغانستان و سیاست‌های اسرائیل در فلسطین، برخی از مقامات ارشد دادگاه کیفری بین‌المللی را تحریم کرد. بایدن احتمالاً این تحریم‌ها را بر خواهد داشت، اما همچنان به مخالفت با تحقیقات دادگاه کیفری بین‌المللی درباره عملکرد ایالات‌متحده در افغانستان ادامه خواهد داد.

 

معضل تجاری

روابط تجاری با چین یک مسئله پیچیده برای بایدن و احتمالاً موضوع اختلاف بین دولت او و اتحادیه اروپا خواهد بود. اکثر دموکرات‌ها با دولت ترامپ موافق هستند که چین از حضور خود در سازمان تجارت جهانی برای بازی دادن نظام بین‌الملل سوءاستفاده کرده است. کورت کمبل، یکی از مقامات سابق دولت اوباما، اخیراً گفته است «به نظر بسیاری از دموکرات‌ها ترامپ در تشخیص اقدامات غارتگرانه چین تا حد زیادی دقیق بود». اتحادیه اروپا امیدوار است با استفاده از حمایت بایدن اقدامات چین را محدود کند.

اروپایی‌ها تمایل دارند روابط تجاری خود با چین را صرفاً از جنبه اقتصادی بنگرند و چالش‌های امنیتی با پکن را به‌عنوان یک موضوع مجزا پیگیری کنند؛ اما سیاست‌گذاران آمریکایی مایل‌اند تجارت با چین را به‌عنوان بخشی از یک رقابت ژئوپلیتیک گسترده‌تر دنبال کنند.

 

چشم‌انداز ریاست جمهوری ترامپ

در صورت پیروزی ترامپ در انتخابات، احتمال همکاری فرا آتلانتیکی درزمینه چندجانبه‌گرایی بسیار کم است. در دور دوم، ترامپ ممکن است فشارهای آمریکا علیه متحدان خود در ناتو را افزایش دهد. ترامپ حملات خود به چین را تشدید خواهد کرد و با استفاده از تحریم‌ها، اروپا را به تبعیت از ایالات‌متحده مجبور خواهد کرد.

در صورت پیروزی دوباره ترامپ، اتحادیه اروپا برای انتخاب میان یک ایالات‌متحده یک‌جانبه‌گرا با یک چین اقتدارگرا که از اقدامات چندجانبه در مورد تغییرات آب و هوایی و بهداشت جهانی حمایت می‌کند، دچار تردید خواهد شد. علاوه بر این، ترامپ ممکن است از تلاش‌ها برای ایجاد اختلاف بین اعضای شرقی اتحادیه اروپا و سایر اعضای اتحادیه حمایت کند. سیاست‌گذاران اروپایی سعی در حمایت از چندجانبه‌گرایی دارند، اما توانایی کمتری برای مقاومت در برابر مبارزات چین برای شکل دادن به تحولات نهادهای بین‌المللی دارند. در صورت پیروزی دوباره ترامپ، مبارزه اروپا برای حفظ چندجانبه‌گرایی بسیار دشوارتر خواهد بود.

0 Comments

Submit a Comment

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *