جدیدترین مطالب

علت تداوم سوء تفاهم غرب در درک اهمیت و جایگاه بریکس

شورای راهبردی آنلاین-رصد: «بریکس، که  در ابتدا به آن با نگاه طنزآمیز و به‌عنوان نوعی «انبوه نام‌های اختصاری توخالی» در عصر جهانی‌شدن برخورد ‌شد و بعدها نسخه‌ای ضعیف‌تر از باشگاه‌های جهانی مانند گروه ۷ تلقی شد، در سال‌های اخیر، به‌ویژه از سوی دونالد ترامپ، به‌عنوان تهدیدی بالقوه برای سلطه دلار آمریکا مورد توجه قرار گرفته و رسانه‌های غربی نیز در آستانه اجلاس ۲۰۲۶ بر اختلافات داخلی آن تمرکز کرده‌اند. با این حال، همه این برداشت‌ها اهمیت واقعی بریکس یعنی نقش آن به‌عنوان الگویی اولیه از نظم چندقطبی در حال ظهور را نادیده می‌گیرند.»

تحلیلی بر اخراج نیروهای آمریکایی از عراق و پیامدهای احتمالی آن

شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: خروج نیروهای آمریکایی از عراق، پایان حضور نظامی مستقیم واشنگتن در این کشور را رقم زده است؛ اما اهرم‌های مالی، سیاسی و امنیتی آمریکا همچنان می‌تواند بر آینده این کشور اثرگذار و مشکل‌آفرین باشد.

موفقیت‌ها و چالش‌های همکاری روسیه و آفریقا پس از اجلاس سران ۲۰۲۳

شورای راهبردی آنلاین-رصد: سرگئی لاوروف، وزیر امور خارجه روسیه در ماه ژوئیه و در آستانه سومین نشست روسیه و آفریقا که قرار است در پایان ماه اکتبر برگزار شود، به آفریقا سفر و از اتیوپی، نیجر، موزامبیک و بوروندی دیدار کرد. نخستین اجلاس روسیه و آفریقا در سال ۲۰۱۹ با حضور هر ۵۴ کشور آفریقایی برگزار شد و ۴۵ کشور در سطح سران دولت‌ها در اجلاس شرکت کردند؛ در حالی که در دومین نشست، ۴۷ کشور و ۲۷ رئیس دولت حضور داشتند. در ۲۰ ژوئیه سال جاری، حضور بیش از ۳۰ کشور آفریقایی در سومین نشست تایید شد. کارشناسان معتقدند که سومین نشست بیشتر جنبه‌ای تشریفاتی خواهد داشت، زیرا معیار سنجش موفقیت این اجلاس به‌تدریج از تعداد شرکت‌کنندگان به ارزیابی گام‌های عملی‌شده برای تعمیق همکاری‌ها تغییر یافته است.»

روسیه، آمریکا و چین: سه ضلع مثلث در عصر مناقشه

شورای راهبردی آنلاین-رصد: «مثلث راهبردی» چارچوبی شناخته‌شده برای توصیف ماهیت نظام معاصر قدرت‌های بزرگ است که روابط میان مسکو، واشنگتن و پکن آن را شکل می‌دهد. تحولات سیاسی امروز بار دیگر مثلث قدرت‌های بزرگ را به صحنه اصلی بازمی‌گرداند.

اولویت منطقی واشنگتن: پایان دادن به جنگ از طریق مذاکره
ناکامی ترامپ در تحقق اهدافش در جنگ 6 ماهه علیه ایران

شورای راهبردی آنلاین-رصد:‌ «بیش از شش ماه از آغاز جنگ علیه ایران می‌گذرد و هیچ چشم‌اندازی برای پایان آن دیده نمی‌شود. موج نخست درگیری‌ها از ۲۸ فوریه تا آتش‌بس ۸ آوریل ادامه یافت و در ۸ ژوئیه، درگیری‌ها از سر گرفته شد. از ۱۴ ژوئیه، ارتش آمریکا محاصره بنادر ایران را دوباره برقرار و حملات تقریبا روزانه را آغاز کرد؛ با این وجود، کندی تردد کشتی‌ها همچنان ادامه دارد. امروز اهداف اولیه جنگ که شامل پایان دادن به برنامه هسته‌ای ایران، نابودی صنعت موشکی و نیروی دریایی و قطع حمایت ایران از نیروهای نیابتی در خاورمیانه بود، کنار گذاشته شده‌اند و عملیات نظامی آمریکا تقریبا به‌طور انحصاری بر بازگشایی تنگه هرمز متمرکز است.»

چشم‌انداز تنش‌های ایران و آمریکا

شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: پس از ماه‌ها جنگ و فشار اقتصادی، وضعیت ایران و آمریکا میان دو منطق متعارض قرار گرفته است؛ واشنگتن بر تشدید فشار برای کسب امتیاز تأکید دارد و تهران مذاکره تحت‌فشار را نمی‌پذیرد.

دیپلماسی ترکیه در دریای سیاه در قبال موانع عملیاتی روسیه

شورای راهبردی آنلاین-رصد: «با وجود تلاش‌های ترکیه، علائم دریافتی از مسکو چشم‌انداز احیای دوباره «ابتکار غلات دریای سیاه» را تیره کرده است. حملات روسیه و اوکراین به بنادر، پایانه‌های بارگیری و کشتی‌های دریای سیاه، صادرات مواد غذایی و عرضه جهانی غلات را مختل کرده و کشتی‌های غیرنظامی کشورهای دیگر را نیز هدف قرار داده است. ترکیه بر اساس اختیارات اعطا‌شده به این کشور در کنوانسیون مونترو در سال ۱۹۳۶، کنترل تنگه‌های ترکیه، تنها مسیر دریایی میان دریای سیاه و مدیترانه، را در دست دارد. آنکارا در بخش بزرگی از جنگ روسیه و اوکراین خود را به‌عنوان میانجی معرفی کرده است. با تشدید حملات در دریای سیاه، آنکارا در پی ایفای نقش بزرگ‌تری در این میانجی‌گری است، اما موفقیت آن به آمادگی روسیه و اوکراین برای مذاکره بستگی دارد.»

Loading

أحدث المقالات

علت تداوم سوء تفاهم غرب در درک اهمیت و جایگاه بریکس

شورای راهبردی آنلاین-رصد: «بریکس، که  در ابتدا به آن با نگاه طنزآمیز و به‌عنوان نوعی «انبوه نام‌های اختصاری توخالی» در عصر جهانی‌شدن برخورد ‌شد و بعدها نسخه‌ای ضعیف‌تر از باشگاه‌های جهانی مانند گروه ۷ تلقی شد، در سال‌های اخیر، به‌ویژه از سوی دونالد ترامپ، به‌عنوان تهدیدی بالقوه برای سلطه دلار آمریکا مورد توجه قرار گرفته و رسانه‌های غربی نیز در آستانه اجلاس ۲۰۲۶ بر اختلافات داخلی آن تمرکز کرده‌اند. با این حال، همه این برداشت‌ها اهمیت واقعی بریکس یعنی نقش آن به‌عنوان الگویی اولیه از نظم چندقطبی در حال ظهور را نادیده می‌گیرند.»

تحلیلی بر اخراج نیروهای آمریکایی از عراق و پیامدهای احتمالی آن

شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: خروج نیروهای آمریکایی از عراق، پایان حضور نظامی مستقیم واشنگتن در این کشور را رقم زده است؛ اما اهرم‌های مالی، سیاسی و امنیتی آمریکا همچنان می‌تواند بر آینده این کشور اثرگذار و مشکل‌آفرین باشد.

موفقیت‌ها و چالش‌های همکاری روسیه و آفریقا پس از اجلاس سران ۲۰۲۳

شورای راهبردی آنلاین-رصد: سرگئی لاوروف، وزیر امور خارجه روسیه در ماه ژوئیه و در آستانه سومین نشست روسیه و آفریقا که قرار است در پایان ماه اکتبر برگزار شود، به آفریقا سفر و از اتیوپی، نیجر، موزامبیک و بوروندی دیدار کرد. نخستین اجلاس روسیه و آفریقا در سال ۲۰۱۹ با حضور هر ۵۴ کشور آفریقایی برگزار شد و ۴۵ کشور در سطح سران دولت‌ها در اجلاس شرکت کردند؛ در حالی که در دومین نشست، ۴۷ کشور و ۲۷ رئیس دولت حضور داشتند. در ۲۰ ژوئیه سال جاری، حضور بیش از ۳۰ کشور آفریقایی در سومین نشست تایید شد. کارشناسان معتقدند که سومین نشست بیشتر جنبه‌ای تشریفاتی خواهد داشت، زیرا معیار سنجش موفقیت این اجلاس به‌تدریج از تعداد شرکت‌کنندگان به ارزیابی گام‌های عملی‌شده برای تعمیق همکاری‌ها تغییر یافته است.»

روسیه، آمریکا و چین: سه ضلع مثلث در عصر مناقشه

شورای راهبردی آنلاین-رصد: «مثلث راهبردی» چارچوبی شناخته‌شده برای توصیف ماهیت نظام معاصر قدرت‌های بزرگ است که روابط میان مسکو، واشنگتن و پکن آن را شکل می‌دهد. تحولات سیاسی امروز بار دیگر مثلث قدرت‌های بزرگ را به صحنه اصلی بازمی‌گرداند.

اولویت منطقی واشنگتن: پایان دادن به جنگ از طریق مذاکره
ناکامی ترامپ در تحقق اهدافش در جنگ 6 ماهه علیه ایران

شورای راهبردی آنلاین-رصد:‌ «بیش از شش ماه از آغاز جنگ علیه ایران می‌گذرد و هیچ چشم‌اندازی برای پایان آن دیده نمی‌شود. موج نخست درگیری‌ها از ۲۸ فوریه تا آتش‌بس ۸ آوریل ادامه یافت و در ۸ ژوئیه، درگیری‌ها از سر گرفته شد. از ۱۴ ژوئیه، ارتش آمریکا محاصره بنادر ایران را دوباره برقرار و حملات تقریبا روزانه را آغاز کرد؛ با این وجود، کندی تردد کشتی‌ها همچنان ادامه دارد. امروز اهداف اولیه جنگ که شامل پایان دادن به برنامه هسته‌ای ایران، نابودی صنعت موشکی و نیروی دریایی و قطع حمایت ایران از نیروهای نیابتی در خاورمیانه بود، کنار گذاشته شده‌اند و عملیات نظامی آمریکا تقریبا به‌طور انحصاری بر بازگشایی تنگه هرمز متمرکز است.»

چشم‌انداز تنش‌های ایران و آمریکا

شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: پس از ماه‌ها جنگ و فشار اقتصادی، وضعیت ایران و آمریکا میان دو منطق متعارض قرار گرفته است؛ واشنگتن بر تشدید فشار برای کسب امتیاز تأکید دارد و تهران مذاکره تحت‌فشار را نمی‌پذیرد.

دیپلماسی ترکیه در دریای سیاه در قبال موانع عملیاتی روسیه

شورای راهبردی آنلاین-رصد: «با وجود تلاش‌های ترکیه، علائم دریافتی از مسکو چشم‌انداز احیای دوباره «ابتکار غلات دریای سیاه» را تیره کرده است. حملات روسیه و اوکراین به بنادر، پایانه‌های بارگیری و کشتی‌های دریای سیاه، صادرات مواد غذایی و عرضه جهانی غلات را مختل کرده و کشتی‌های غیرنظامی کشورهای دیگر را نیز هدف قرار داده است. ترکیه بر اساس اختیارات اعطا‌شده به این کشور در کنوانسیون مونترو در سال ۱۹۳۶، کنترل تنگه‌های ترکیه، تنها مسیر دریایی میان دریای سیاه و مدیترانه، را در دست دارد. آنکارا در بخش بزرگی از جنگ روسیه و اوکراین خود را به‌عنوان میانجی معرفی کرده است. با تشدید حملات در دریای سیاه، آنکارا در پی ایفای نقش بزرگ‌تری در این میانجی‌گری است، اما موفقیت آن به آمادگی روسیه و اوکراین برای مذاکره بستگی دارد.»

Loading

جنگ غزه و رویکرد نوسانی رژیم‌های عربی

شورای راهبردی آنلاین – رصد: چند ماه پیش، جراد کوشنر در اظهارنظری عجیب ادعا کرد: «ما شاهد آخرین درگیری‌ها بین اعراب و اسرائیل هستیم». نظر داماد و مشاور ارشد دونالد ترامپ، رئیس‌جمهور پیشین آمریکا این بود که با فشار بی‌سابقه بر فلسطینیان می‌توان موضوع فلسطین را حل کرد. البته در عمل، مشخص نبود که این هدف چگونه محقق خواهد شد. پیش‌فرض این بود که تهدید به انزوا و فشار بیشتر می‌تواند تشکیلات خودگردان فلسطین را به پذیرش درخواست‌های آمریکا مجبور ‌کند. این رویکردی جدید است، چراکه حتی باراک اوباما و جورج دبلیو بوش هم که رویکردهای سخت‌گیرانه‌ داشتند، همیشه از چماق و زور استفاده نمی‌کردند.

شادی حمید در یادداشتی که وب‌سایت اندیشکده بروکینگز آن را منتشر کرد؛ نوشت: اعتقاد دیگر کوشنر این بود که ملت‌های عرب باید یک‌به‌یک از فلسطینیان جدا شوند؛ به‌عبارت‌دیگر، درگیری اعراب – اسرائیل می‌تواند از مناقشه اسرائیل – فلسطین جدا شود. البته پیش‌ازاین نیز واشنگتن از صلح جداگانه میان اسرائیل و همسایگان عرب حمایت کرده بود که نتیجه آن توافق با مصر در سال 1978 و با اردن در سال 1994 بود.

ست آنزیسکای تاریخ‌دان از توافقنامه‌ کمپ دیوید، به‌عنوان دستاورد بزرگ سیاست خارجی جیمی کارتر نام برده است. اگرچه در ابتدا قرار بود موضوع فلسطین در توافق کمپ دیوید گنجانده شود اما اولویت اصلی انور سادات و شاید تنها اولویت وی، بازپس‌گیری قلمرو ازدست‌رفته مصر در سینا بود.

برخی از رژیم‌های عرب این‌گونه وانمود می‌کردند که صلح آن‌ها با اسرائیل به فلسطینیان کمک خواهد کرد. ازنظر آن‌ها روابط دیپلماتیک به آن‌ها اجازه می‌دهد تا بر رفتار اسرائیل تأثیر بگذارند؛ اما در عمل، اسرائیل با توافق کمپ دیوید به آنچه می‌خواست رسید و تهدید نظامی را از سوی رقبای اصلی عرب خود خنثی کرد.

اخیراً نیز امارات متحده عربی، بحرین، مراکش و سودان از طریق «توافق آبراهام» به این لیست اضافه شدند. عربستان سعودی، حداقل تا قبل از درگیری‌های غزه یکی از اصلی‌ترین گزینه‌های اضافه شدن به این لیست بود. در ماه نوامبر محمد بن سلمان مخفیانه با بنیامین نتانیاهو نخست‌وزیر اسرائیل دیدار کرد. كوشنر راست می‌گفت كه این توافق باعث می‎شود فلسطینی‌ها منزوی شوند. اگرچه خیلی پیش از این‌ها فلسطین اولویت خود را در نزد رژیم‌های عربی ازدست‌داده بود.

تلاش‌های اخیر رهبران عرب نشان می‌دهد زمان مناسب برای نزدیك شدن به اسرائیل و بهره‌مندی از همکاری اقتصادی و امنیتی فرارسیده است. البته برای کشورهای حاشیه خلیج (فارس)، به‌ویژه عربستان سعودی این اقدام تا حد زیادی حساسیت‌برانگیز است. اخیراً نیز چون فلسطین در کانون توجهات منطقه قرارگرفته است، خطر نزدیکی به اسرائیل بیشتر شده است. از همین رو ممکن است برخی کشورها حاضر به توافق با اسرائیل نشوند.

با آغاز درگیری‌ها در غزه، به‌ویژه در کشورهای عربی که رسانه‌ها، ازجمله رسانه‌های اجتماعی، تحت کنترل دولت‌ها هستند، پوشش تحولات غزه با محدودیت‌هایی مواجه شده است.

عربستان سعودی، امارات متحده عربی و بحرین که از سرکوبگرترین کشورها در منطقه هستند، برای کم‌رنگ کردن موضوع فلسطین، درصدد تقویت ملی‌گرایی، به‌ویژه در میان شهروندان جوان برآمده‌اند. به‌عنوان‌مثال، خانواده آل سعود که همواره بر اولویت مذهبی تأکید داشتند اینک ملی‌گرایی را بر مصالح اسلام مقدم می‌دانند.

در دوره محمد بن سلمان، «ملی‌گرایی سعودی» تشدید شده است. چنانکه در حوزه سیاست خارجی، او رویکرد «اول عربستان سعودی» را دنبال می‌کند. بر همین اساس، هشتگ «فلسطین مسئله من نیست» هم‌زمان با وقوع حوادث غزه رو به گسترش بود؛ اما به‌یک‌باره همه‌چیز تغییر کرد و هشتگ «فلسطین مسئله اصلی ماست» شکل گرفت. در همین حال، برخی از چهره‌های برجسته عربستان سعودی نیز یک رویکرد میانه را دنبال کرده‌اند، آن‌ها شاید احساس می‌کنند که این نقطه دلخواه دربار سلطنتی است: انتقاد شدید از اسرائیل به‌موازات انتقاد شدید از حماس. به گفته اندرو لبر، دانشجوی دکتری از دانشگاه هاروارد که به مطالعه رسانه‌های اجتماعی عربستان می‌پردازد، عدم پوشش در رسانه‌های سعودی و اماراتی به‌آرامی جای خود را به انتقاد از اسرائیل داده است. به گفته وی «هنگامی‌که اظهارات رسمی نشان داد كه دولت سعودی در كنار فلسطینیان است، من توئیت‌های بیشتری از طرف طرفداران فلسطین دیدم».

تحولات اخیر فلسطین احساسات عمومی را برانگیخته است. این یکی از آخرین موضوعات باقی‌مانده است که می‌تواند حمایت گسترده و واقعی را در آن‌سوی مرزهای عربی ایجاد کند. همبستگی فراملی، چه به شکل پان‌عربیسم یا اسلام‌گرایی برای اسرائیل یک تهدید است. چراکه این موضوع به‌راحتی قابل‌کنترل نیست. در همین حال، برای رژیم‌های عربی، تجدید احساسات نسبت به فلسطینی‌ها یک چالش است. در سال گذشته، ستون نویس‌های اماراتی و سعودی توافق آبراهام را «گامی بزرگ معرفی می‌کردند که در ابتدا به مردم فلسطین و در مرحله دوم به اعراب خدمت می‌کند».

درمجموع، جنگ غزه شرکای جدید عرب اسرائیل را در «موقعیت نامناسبی» قرار می‌دهد. این موقعیت نامناسب، قابل مدیریت است. با این فرض که بتوان درگیری در غزه، بحران رهبری در کرانه باختری و خشونت میان اعراب و یهود در اسرائیل را مهار کرد؛ اما اینکه این فرض را بتوان عملی کرد یا نه‌چندان مشخص نیست.

 

0 Comments

Submit a Comment

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *