شورای راهبردی آنلاین – رصد: درگیری با ایران و ایجاد اختلال در تنگه هرمز، اگرچه از نظر مالی توسط کشورهای حاشیه خلیج فارس قابل مدیریت است، اما اعتبار ثبات و امنیت این منطقه را که پایهگذار برنامههای توسعهای مانند چشمانداز ۲۰۳۰ است، به چالش کشیده و ترمیم آن دشوارتر از بازسازی ۲۰۰ میلیارد دلاری زیرساختها خواهد بود.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: در شرایطی که معادلات امنیتی منطقه تحت تأثیر تقابل راهبردی ایران با ایالات متحده و رژیم صهیونیستی به مرحلهای حساس رسیده است، پرسش از ماهیت قدرت دفاعی تهران بیش از هر زمان دیگری اهمیت یافته است. در حالی که واشنگتن و تلآویو بر برتری تکنولوژیک خود تکیه دارند، جمهوری اسلامی ایران مدلی از بازدارندگی را ارائه کرده که فراتر از محاسبات مادی ارتشهای کلاسیک جهان است. این قدرت که ریشه در پیوند میان «میدان» و «مردم» دارد، نه تنها توازن قوا را در نبردهای اخیر تغییر داده، بلکه محاسبات دشمنان را در مواجهه با عمق استراتژیک ایران دچار اختلال کرده است.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: رقابت سالهای اخیر میان آمریکا و چین هم مناطق جغرافیایی مختلف از جمله هندوپاسیفیک، غرب آسیا، قطب شمال و جنوب و آفریقا را در بر میگیرد و هم در حوزههای مختلف مانند اقتصادی و فناوری جاری است. در این میان، یک رقابت راهبردی نیز در منطقه خلیج فارس در حوزههای اقتصادی، فناورانه و نظامی شکل گرفته است.
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «سفر دونالد ترامپ به چین نمایشی بزرگ بود که چیز زیادی برای نشان دادن نداشت. ترامپ که در سفری دو روزه به پکن در دیدارها و مراسمات مختلفی شرکت کرد، گفت که او و شی جین پینگ «بسیاری از مشکلات مختلف را رفع کردهاند» اما به نظر نمیرسد آنها در خصوص مسایلی که با دقت دنبال میشود، از تجارت و فناوری تا جنگ ایران، به توافقاتی مهم دست یافته باشند.»
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: گفتمان رایج در حوزه امنیت انرژی اروپا طی دو دهه گذشته بر محور تنوعبخشی به منابع تأمین و کاهش تدریجی وابستگی به انرژیهای فسیلی شکل گرفته است. این روایت، که بهویژه پس از بحران گاز اوکراین در سال ۲۰۰۶ و تشدید آن در ۲۰۱۴ و ۲۰۲۲ قوت گرفت، بر این فرض استوار بود که اروپا میتواند از طریق سرمایهگذاری در انرژیهای تجدیدپذیر، واردات گاز طبیعی مایع از منابع متنوع و ایجاد زیرساختهای جدید، خود را از آسیبپذیریهای ژئوپلیتیک ناشی از وابستگی به تأمینکنندگان خاص رها سازد. با این حال، تحلیل دقیقتر دادههای تجاری انرژی و بررسی ساختار زنجیره تأمین جهانی نفت و گاز، تصویری متفاوت ارائه میدهد. اروپا نهتنها نتوانسته است وابستگی خود به خلیج فارس را بهطور معنادار کاهش دهد، بلکه در برخی بخشها، بهویژه در واردات گاز طبیعی مایع، این وابستگی عمیقتر شده است. این واقعیت، که اغلب در گفتمان عمومی نادیده گرفته میشود، پرسشهای بنیادینی درباره پایداری استراتژیهای امنیت انرژی اروپا و تأثیر آن بر معادلات قدرت منطقهای مطرح میکند.
شورای راهبردی آنلاین – رصد: درگیری با ایران و ایجاد اختلال در تنگه هرمز، اگرچه از نظر مالی توسط کشورهای حاشیه خلیج فارس قابل مدیریت است، اما اعتبار ثبات و امنیت این منطقه را که پایهگذار برنامههای توسعهای مانند چشمانداز ۲۰۳۰ است، به چالش کشیده و ترمیم آن دشوارتر از بازسازی ۲۰۰ میلیارد دلاری زیرساختها خواهد بود.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: در شرایطی که معادلات امنیتی منطقه تحت تأثیر تقابل راهبردی ایران با ایالات متحده و رژیم صهیونیستی به مرحلهای حساس رسیده است، پرسش از ماهیت قدرت دفاعی تهران بیش از هر زمان دیگری اهمیت یافته است. در حالی که واشنگتن و تلآویو بر برتری تکنولوژیک خود تکیه دارند، جمهوری اسلامی ایران مدلی از بازدارندگی را ارائه کرده که فراتر از محاسبات مادی ارتشهای کلاسیک جهان است. این قدرت که ریشه در پیوند میان «میدان» و «مردم» دارد، نه تنها توازن قوا را در نبردهای اخیر تغییر داده، بلکه محاسبات دشمنان را در مواجهه با عمق استراتژیک ایران دچار اختلال کرده است.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: رقابت سالهای اخیر میان آمریکا و چین هم مناطق جغرافیایی مختلف از جمله هندوپاسیفیک، غرب آسیا، قطب شمال و جنوب و آفریقا را در بر میگیرد و هم در حوزههای مختلف مانند اقتصادی و فناوری جاری است. در این میان، یک رقابت راهبردی نیز در منطقه خلیج فارس در حوزههای اقتصادی، فناورانه و نظامی شکل گرفته است.
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «سفر دونالد ترامپ به چین نمایشی بزرگ بود که چیز زیادی برای نشان دادن نداشت. ترامپ که در سفری دو روزه به پکن در دیدارها و مراسمات مختلفی شرکت کرد، گفت که او و شی جین پینگ «بسیاری از مشکلات مختلف را رفع کردهاند» اما به نظر نمیرسد آنها در خصوص مسایلی که با دقت دنبال میشود، از تجارت و فناوری تا جنگ ایران، به توافقاتی مهم دست یافته باشند.»
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: گفتمان رایج در حوزه امنیت انرژی اروپا طی دو دهه گذشته بر محور تنوعبخشی به منابع تأمین و کاهش تدریجی وابستگی به انرژیهای فسیلی شکل گرفته است. این روایت، که بهویژه پس از بحران گاز اوکراین در سال ۲۰۰۶ و تشدید آن در ۲۰۱۴ و ۲۰۲۲ قوت گرفت، بر این فرض استوار بود که اروپا میتواند از طریق سرمایهگذاری در انرژیهای تجدیدپذیر، واردات گاز طبیعی مایع از منابع متنوع و ایجاد زیرساختهای جدید، خود را از آسیبپذیریهای ژئوپلیتیک ناشی از وابستگی به تأمینکنندگان خاص رها سازد. با این حال، تحلیل دقیقتر دادههای تجاری انرژی و بررسی ساختار زنجیره تأمین جهانی نفت و گاز، تصویری متفاوت ارائه میدهد. اروپا نهتنها نتوانسته است وابستگی خود به خلیج فارس را بهطور معنادار کاهش دهد، بلکه در برخی بخشها، بهویژه در واردات گاز طبیعی مایع، این وابستگی عمیقتر شده است. این واقعیت، که اغلب در گفتمان عمومی نادیده گرفته میشود، پرسشهای بنیادینی درباره پایداری استراتژیهای امنیت انرژی اروپا و تأثیر آن بر معادلات قدرت منطقهای مطرح میکند.
نصیبه یونس در تحلیلی که در وبسایت شورای روابط خارجی اروپا منتشر شد، نوشت: وقتی دولتهای خلیج(فارس) با عراق وارد تعامل میشوند، اغلب ارتباطشان نامناسب، کوتاهمدت و غیر راهبردی است اگرچه تفاوتهایی میان این کشورها وجود دارد. این دولتها بهویژه به دنبال شناسایی بازیگران سیاسی خاص در عراق بودهاند تا از آنها حمایت کنند؛ اما این امر همواره با شکست روبرو بوده و از منظر دولتهای حاشیه خلیج(فارس) نتیجه اندکی داشته و به اعتبارشان در عراق لطمه زده است. تعاملات مثبتتر بر توسعه پروژههای مشترک اقتصادی متمرکز بوده است؛ اما دولتهای حاشیه خلیج(فارس) از روند آهسته پاسخهای بوروکراسی عراق به این پروژهها ابراز ناامیدی و تلاش کردهاند تا مشخص کنند که آیا این امر ناشی از کارشکنی سیاسی عمدی بوده یا ضعف ظرفیت حکمرانی عراق.
درعینحال ایران روابط گسترده سیاسی، اقتصادی، امنیتی و فرهنگی در سراسر عراق و نهفقط در نواحی شیعهنشین دارد. این روابط ارزش قابلتوجهی برای اقتصاد ایران و توانش برای قدرت آفرینی منطقهای و فراتر از آن دارد. رویکرد ایران به لحاظ انعطاف، دوام و چشمانداز بلندمدت آن قابلتوجه است.
حضور قوی ایران در عراق رهبران کشورهای عرب حاشیه خلیج(فارس) را از تعامل عمیقتر با این کشور دلسرد میکند. ایران یک رویکرد راهبردی عملگرا در قبال عراق دارد، برای افزایش نفوذش همکاری گستردهای دارد و درعینحال بهسختی میکوشد تا حمایت اقتصادی عراق را بهویژه در رقابت با آمریکا حفظ کند.
در این تحلیل با ادعای ناخرسندی افکار عمومی عراق از نفوذ ایران آمده است که این ناخرسندی به دولتهای عربی اجازه میدهد تا چهره مثبتی از خود بهعنوان سرمایهگذاران بالقوه در اقتصاد عراق نشان دهند.
این گزارش ضمن مصاحبه با تحلیلگران، رهبران سیاسی و مشاوران مسائل خلیج(فارس) استدلال میکند که دولتهای خلیج(فارس) فرصت دارند خودشان را ازنظر افکار عمومی عراق متمایز از ایران نشان دهند و میتوانند این کار را با رد آشکار رویکرد ایران و دنبال کردن رابطهای نزدیک انجام دهند که به نفع افکار عمومی عراق باشد و به استقلال حاکمیت دولت عراق احترام بگذارد. این به معنای سرمایهگذاری برای توسعه روابط قوی نهادینه و خودداری از حمایت از بازیگران یا احزاب سیاسی منفرد است. همچنین به معنای اختصاص منابع به پروژههایی است که مستقیماً به نفع شهروندان معمولی عراقی است. اگر دولتهای حاشیه خلیج(فارس) این رویکرد را دنبال کنند فرصت خواهند داشت روابطی بلندمدت را با عراق بر مبنای اعتباری رو به رشد برای صداقت ایجاد کنند.
تقویت روابط عراق- خلیج(فارس) همچنین فرصتهایی را برای ایفای نقش مثبت منطقهای عراق ازجمله با میانجیگری میان دولتهای حاشیه خلیج(فارس) و ایران (ابتکاری که دولت بغداد هماکنون نیز دنبال میکند) فراهم میکند.
اروپا باید دولتهای عرب خلیج(فارس) را به اقدام راهبردیتر در قبال عراق تشویق کند. اروپا از ترغیب این روند نفع میبرد.
عراقی که روابط منطقهایاش متنوعتر باشد احتمال بیشتری دارد که باثبات و امنیت و همراستا با منافع اروپا در خاورمیانه باشد. متنوع سازی روابط منطقهای عراق از این خواسته اروپا حمایت خواهد کرد که عراق باید به لحاظ سیاسی و اقتصادی ثبات داشته باشد و بتواند خود را از مناقشات ژئوپلیتیک مجزا کند.
0 Comments