جدیدترین مطالب

ماده ۴۲.۷ پیمان لیسبون در مورد دفاع مشترک در اتحادیه اروپا؛ مکمل ماده ۵ ناتو و نه جایگزین آن

شورای راهبردی آنلاین-رصد: مقامات اتحادیه اروپا در بروکسل در حال بررسی نحوه اجرای ماده ۴۲.۷ پیمان لیسبون هستند؛ بندی که تعهد دفاع مشترک میان اعضای این اتحادیه را پیش‌بینی می‌کند. اگرچه این بند از نظر مفهومی شباهت‌هایی با ماده ۵ ناتو دارد، اما تاکنون در حاشیه ناتو قرار داشته و از نظر عملیاتی توسعه چندانی نیافته است. اکنون با افزایش نگرانی‌های امنیتی اروپا و تردیدها درباره میزان تعهد آمریکا به امنیت این قاره، اتحادیه اروپا درصدد فعال‌تر کردن این سازوکار است.

تاب‌آوری راهبردی ایران در برابر تجاوزات آمریکا و رژیم صهیونیستی و بازآرایی معادلات در منطقه

شورای راهبردی آنلاین-رصد: «سیاستگذاران کشورهای حاشیه خلیج(فارس) در محافل خصوصی به این نتیجه رسیده اند که ایران با وجود تمام خساراتی که در جنگ با آمریکا و اسرائیل متحمل شده، این جنگ را از نظر راهبردی نباخته است.»

مواد خام کمیاب به‌مثابه سلاح ژئواقتصادی؛ راهبرد چین و چالش‌های پیش‌روی اروپا

شورای راهبردی آنلاین-رصد: «کاهش شدید صادرات مواد خام کمیاب از سوی چین به تقریباً همه کشورها در سال ۲۰۲۵، موقعیت اروپا، آمریکا و دیگر کشورها را در روابطشان با پکن به‌شدت تضعیف کرده است. این مواد، پایه صنایع غیرنظامی و دفاعی محسوب می‌شوند و تولید تجهیزات پزشکی، شبکه‌های انرژی، سامانه‌های تسلیحاتی و بسیاری از کالاهای ضروری به آنها وابسته است.»

بلاتکلیفی جهان جنوب در رهبری برای حکمرانی

شورای راهبردی آنلاین-رصد: با توجه به گسترش اعضای بریکس و افزایش تردید در مورد نهادهای تحت رهبری غرب، بار دیگر در محافل سیاستگذاری، اندیشکده‌ها و مناظرات دانشگاهی پرسشی آشنا مطرح شده است: چه کسی باید رهبری جهان جنوب را بر عهده گیرد؟ این پرسش با ورود نظم لیبرال بین‌المللی به یکی از عمیق‌ترین بحران‌های دهه‌های اخیر، فوریت یافته است. بازگشت دونالد ترامپ به کاخ سفید فشار بر نهادهای چندجانبه‌ای را که در پی سال‌ها چندپارگی ژئوپلیتیک تضعیف شده‌اند، تشدید کرده است. تحلیلگران به‌طور فزاینده‌ای هشدار می‌دهند که الگوی حکمرانی پس از جنگ سرد در حال فرسایش است؛ از فلج شدن مذاکرات اقلیمی جهانی گرفته تا احیای یکجانبه‌گرایی تجاری و کاهش اعتماد به نهادهای تحت رهبری غرب. اگر قدرت‌های سنتی غربی در حال عقب‌نشینی از نهادهایی هستند که خودشان ساخته‌اند، پس چه کسی جای آنها را خواهد گرفت؟

هدف ترکیه از رونمایی موشک جدید قاره‌پیما و کاربرد آن؟

شورای راهبردی آنلاین-رصد: «اگر قرار باشد تنها یک رویداد نمایانگر دنیای جدیدی باشد که با فروپاشی تدریجی «نظم بین‌المللی لیبرال» و تغییر موازنه قدرت جهانی در حال شکل‌گیری است — نظمی که بر قدرت نظامی آمریکا، اتحادهای غربی و تجارت آزاد مبتنی بر قواعد استوار بود — آن رویداد نه تنش‌های مربوط به تنگه هرمز است و نه انتشار اسناد جنجالی دولت آمریکا درباره سفینه‌های فضایی؛ بلکه رونمایی ترکیه از یک موشک بالستیک قاره‌پیما در نمایشگاه دفاعی و هوافضای SAHA 2026 در استانبول است.

Loading

أحدث المقالات

ماده ۴۲.۷ پیمان لیسبون در مورد دفاع مشترک در اتحادیه اروپا؛ مکمل ماده ۵ ناتو و نه جایگزین آن

شورای راهبردی آنلاین-رصد: مقامات اتحادیه اروپا در بروکسل در حال بررسی نحوه اجرای ماده ۴۲.۷ پیمان لیسبون هستند؛ بندی که تعهد دفاع مشترک میان اعضای این اتحادیه را پیش‌بینی می‌کند. اگرچه این بند از نظر مفهومی شباهت‌هایی با ماده ۵ ناتو دارد، اما تاکنون در حاشیه ناتو قرار داشته و از نظر عملیاتی توسعه چندانی نیافته است. اکنون با افزایش نگرانی‌های امنیتی اروپا و تردیدها درباره میزان تعهد آمریکا به امنیت این قاره، اتحادیه اروپا درصدد فعال‌تر کردن این سازوکار است.

تاب‌آوری راهبردی ایران در برابر تجاوزات آمریکا و رژیم صهیونیستی و بازآرایی معادلات در منطقه

شورای راهبردی آنلاین-رصد: «سیاستگذاران کشورهای حاشیه خلیج(فارس) در محافل خصوصی به این نتیجه رسیده اند که ایران با وجود تمام خساراتی که در جنگ با آمریکا و اسرائیل متحمل شده، این جنگ را از نظر راهبردی نباخته است.»

مواد خام کمیاب به‌مثابه سلاح ژئواقتصادی؛ راهبرد چین و چالش‌های پیش‌روی اروپا

شورای راهبردی آنلاین-رصد: «کاهش شدید صادرات مواد خام کمیاب از سوی چین به تقریباً همه کشورها در سال ۲۰۲۵، موقعیت اروپا، آمریکا و دیگر کشورها را در روابطشان با پکن به‌شدت تضعیف کرده است. این مواد، پایه صنایع غیرنظامی و دفاعی محسوب می‌شوند و تولید تجهیزات پزشکی، شبکه‌های انرژی، سامانه‌های تسلیحاتی و بسیاری از کالاهای ضروری به آنها وابسته است.»

بلاتکلیفی جهان جنوب در رهبری برای حکمرانی

شورای راهبردی آنلاین-رصد: با توجه به گسترش اعضای بریکس و افزایش تردید در مورد نهادهای تحت رهبری غرب، بار دیگر در محافل سیاستگذاری، اندیشکده‌ها و مناظرات دانشگاهی پرسشی آشنا مطرح شده است: چه کسی باید رهبری جهان جنوب را بر عهده گیرد؟ این پرسش با ورود نظم لیبرال بین‌المللی به یکی از عمیق‌ترین بحران‌های دهه‌های اخیر، فوریت یافته است. بازگشت دونالد ترامپ به کاخ سفید فشار بر نهادهای چندجانبه‌ای را که در پی سال‌ها چندپارگی ژئوپلیتیک تضعیف شده‌اند، تشدید کرده است. تحلیلگران به‌طور فزاینده‌ای هشدار می‌دهند که الگوی حکمرانی پس از جنگ سرد در حال فرسایش است؛ از فلج شدن مذاکرات اقلیمی جهانی گرفته تا احیای یکجانبه‌گرایی تجاری و کاهش اعتماد به نهادهای تحت رهبری غرب. اگر قدرت‌های سنتی غربی در حال عقب‌نشینی از نهادهایی هستند که خودشان ساخته‌اند، پس چه کسی جای آنها را خواهد گرفت؟

هدف ترکیه از رونمایی موشک جدید قاره‌پیما و کاربرد آن؟

شورای راهبردی آنلاین-رصد: «اگر قرار باشد تنها یک رویداد نمایانگر دنیای جدیدی باشد که با فروپاشی تدریجی «نظم بین‌المللی لیبرال» و تغییر موازنه قدرت جهانی در حال شکل‌گیری است — نظمی که بر قدرت نظامی آمریکا، اتحادهای غربی و تجارت آزاد مبتنی بر قواعد استوار بود — آن رویداد نه تنش‌های مربوط به تنگه هرمز است و نه انتشار اسناد جنجالی دولت آمریکا درباره سفینه‌های فضایی؛ بلکه رونمایی ترکیه از یک موشک بالستیک قاره‌پیما در نمایشگاه دفاعی و هوافضای SAHA 2026 در استانبول است.

Loading
رصد اندیشکده‌ها

از خطرات پنهان بحران اوکراین تا معضل سازمان همکاری شانگهای در افغانستان

شورای راهبردی آنلاین-رصد: زنگ خطر پناهندگان اوکراینی برای اتحادیه اروپا، توافق هسته‌ای ایران، تقویت روابط چین و خاورمیانه، خطرات پنهان بحران اوکراین و معضل سازمان همکاری شانگهای در افغانستان، از جمله برجسته‌ترین موضوعات مورد توجه اندیشکده‌های خارجی در هفته گذشته بودند.

گزیده‌ای از این مطالب برای کمک به غنای مطالعاتی نخبگان و علاقه‌‌مندان به موضوعات راهبردی بین‌المللی در پی از نظرتان می‌گذرد. رصد و ارائه چکیده‌ای از این مطالب به منزله تائید دیدگاه نویسندگان با این اندیشکده‌ها نیست.

بروکینگز

درس‌هایی از اوکراین برای شمالگان: گفت‌وگوی روسیه همیشه آنطور که به نظر می‌رسد نیست: در حالی که تنش‌ها در مرز اوکراین رو به افزایش و تهدید حمله نیروهای روسیه (یا نیروهای نیابتی تحت حمایت روسیه) قریب الوقوع است، بسیاری از مفسران به پیامدهای بالقوه آن برای شمالگان توجه دارند. درخواستی بلند مدت برای احیای مجامع قدیمی یا ایجاد مجامعی جدید برای مذاکره درباره موضوعات امنیتی نظامی در شمالگان وجود دارد. این در حالی است که روسیه تمایل دارد از «گفت‌وگو» به‌عنوان یک روش برای عادی‌سازی رفتاری غیرقابل قبول یا برای مذاکره درباره موضوعاتی در راستای پیشبرد منافعش استفاده کند.

مرکز تحلیل سیاست اروپا

چرا اوکراین پیروز خواهد شد(و چرا غرب باید الان کمک کند؟): اوکراینی‌ها تصمیم شان را درباره آینده گرفته‌اند. تنها سوال این است که آیا غرب به آن توجه و کمک خواهد کرد. ماه ژانویه با وجود بزرگترین تهدید حمله روسیه به اوکراین در هشت سال اخیر به پایان رسید. اگرچه ممکن است وقوع جنگ محتمل باشد و روسیه حمله کند اما در نهایت این اوکراین است که پیروز خواهد شد.

زنگ خطر پناهندگان اوکراینی برای اتحادیه اروپا: تهاجم روسیه به اوکراین می‌تواند میلیون‌ها اوکراینی را آواره کند. اتحادیه اروپا چطور می‌تواند برای این مسئله آماده شود؟ اتحادیه اروپا در مذاکرات روسیه و آمریکا درباره امنیت آینده اوکراین غایب بود. با این حال این بلوک به شدت تحت تاثیر تهاجم روسیه به اوکراین قرار خواهد گرفت.

گروه بین‌المللی بحران

توافق هسته‌ای ایران: حالا یا هیچ‌وقت: توافق هسته‌ای ایران که در سال 2015 منعقد شده، همچنان بهترین راه برای رسیدن به اهداف غرب درباره منع اشاعه و لغو تحریم‌هایی است که ایران خواستارش است. طرف‌های مذاکره نباید آخرین شانس خود را برای رسیدن به توافق از دست بدهند. دولت بایدن باید انعطاف بیشتری درباره دامنه لغو تحریم‌ها داشته باشد. دو طرف باید در مورد توالی گام‌ها با یکدیگر توافق حاصل کنند.

موسسه خاورمیانه با رویکرد ژئوپلیتیک

تقویت روابط چین و خاورمیانه: سفر اخیر وزیران امورخارجه منطقه خاورمیانه و شاخ آفریقا به چین نشانگر تغییر تمرکز از تجارت و اقتصاد به سمت ژئوپلیتیک است. در دو دهه گذشته سخنان مقامات چین درباره منطقه خاورمیانه و شمال آفریقا به شدت بر تجارت و اقتصاد متمرکز و مطابق با چیزی بود که رئیس جمهور شی جینپینگ از آن به عنوان همکاری برد-برد یاد می‌کرد. در این راستا چین نیازهایش را از طریق تجارت با این منطقه برآورده می‌کرد و این منطقه هم از رشد ناشی از آن سود می‌برد. وقایع اخیر نشان می‌دهد که این پویایی در حال حاضر تغییر کرده اما دامنه روابط خاورمیانه و شاخ آفریقا با چین را گسترش داده است.

مرکز کنترل تسلیحات

خطرات پنهان بحران اوکراین: نگرانی در مورد تشدید تنش در مرز اوکراین بسیار جدی است و هشدارها درباره این که چگونه مناقشه اوکراین می‌تواند احتمال جنگ هسته‌ای را بالا ببرد، افزایش یافته است. در حالی که استفاده از تسلیحات هسته‌ای همچنان بعید به نظر می‌رسد، در رابطه با بحران اوکراین دو جنبه هسته‌ای نیازمند بررسی است.

موسسه امور بین‌الملل ژاپن

تقاضای هم‌زمان چین و تایوان برای عضویت در توافق جامع مشارکت ترانس‌پاسیفیک: سکویی ارزشمند برای گفت‌وگو با چین: بزرگ‌ترین مانع چین برای عضویت در توافق جامع و مترقی مشارکت ترانس‌پاسیفیک رژیم سرمایه دار دولتی آن است که تغییر آن در زمانی کوتاه کاری دشوار است. در این نوشتار مشکلاتی که اقتصاد چین با آن روبرو است بررسی می‌شود. در هر حال ژاپن باید از درخواست چین به همراه درخواست تایوان استقبال کند. این مذاکرات سکویی ارزشمند برای گفت‌وگو با چین درخصوص مشکلات مختلف خواهد بود. تغییر رژیم سرمایه‌داری دولتی چین و تغییر رویکرد آمریکا در قبال توافق جامع مشارکت ترانس‌پاسیفیک نیازمند زمان است. باید با شکیبایی به این مذاکرات ادامه داد.

امنیت اقتصادی ژاپن و صنعت نیمه‌رسانا: امنیت اقتصادی در راستای ارتقای استقلال راهبردی و ضروری بودن تعریف می‌شود، اما ممکن است این مفاهیم بدون توجه جدی به هزینه‌ها اجرا شوند و بر مشاغل داخلی فشار وارد کنند. بهبود امنیت و انعطاف‌پذیری زنجیره‌های تامین ممکن است اصل تجارت آزاد را نقض و تلاش ژاپن را برای ایجاد یک “نظم بین‌المللی مبتنی بر قانون” تضعیف کند. صنعت نیمه رسانای ژاپن به دلیل ساختار و کمبود سرمایه‌گذاری رقابت پذیری خود را از دست داده است.

بررسی واقعیت برای طرح‌های گاز طبیعی اسرائیل: واشنگتن دلایلی منطقی برای کناره گیری از پروژه خط لوله گازی در شرق مدیترانه موسوم به «ایستمد» دارد، اگرچه این تصمیم عملاً رویای نامحتمل اسرائیل را برای تبدیل شدن به یک تامین کننده مهم گاز برای اروپا از بین می‌برد. از جمله دلایل شکست این پروژه حجم پایین این ذخائر در مقایسه با روسیه، ایران، قطر و حتی آمریکا، مخالفت ترکیه با این طرح به استناد به قوانین حقوق بین‌الملل در خصوص منطقه انحصاری اقتصادی دریای سرزمینی، مقرون به صرفه نبودن حجم گاز انتقالی به نسبت هزینه‌های پیش رو و بی‌اعتمادی آنکارا و تل‌آویو برای شراکت در ابر پروژه‌های انرژی محور است.

بنیاد پژوهشی آبزرور هند

معضل سازمان همکاری شانگهای در افغانستان: جدایی طلبی، افراط‌گرایی و تروریسم منشأ گرفته از افغانستان، در سال 2001 کشورهای همسایه را مجبور به تشکیل سازمان همکاری شانگهای کرد. با این حال این سازمان به جای آن که جبهه‌ای متحد را ارائه کند درگیر اختلافات است. اختلافات و بی‌اعتمادی فزاینده در میان اعضا به طالبان کمک کرد تا دوباره قدرت را در افغانستان به دست بگیرند و نفوذشان را در قلب اوراسیا تقویت کنند. طالبان از کمبود اعتماد در سازمان همکاری شانگهای برای دادن وعده‌های دروغین در مورد تشکیل دولتی فراگیر، حقوق زنان و وابستگی‌هایش به گروه‌های تروریستی استفاده کرده است. این گزارش به این موضوع می‌پردازد که چرا سازمان همکاری شانگهای باید برای تضمین صلح، امنیت و ثبات منطقه‌ای، موضعی واحد را در قبال وضعیت افغانستان اتخاذ کند.

مرکز امور بین‌الملل بارسلونا

نکروپلیتیک مرزی: برآورد می‌شود که در سال 2021 تعداد 4404 نفر هنگام تلاش برای رسیدن به سواحل اسپانیا غرق شدند. به نظر می‌رسد که اکنون برخلاف سال 2013 هیچ کس احساس گناه نمی‌کند. سه موضوع (نجات، قاچاقچیان و دولت‌های کشورهای همسایه) این بی‌تفاوتی فزاینده و پذیرش این ایده را توضیح می‌دهند که این مرگ‌ها اثرات جانبی اجتناب‌ناپذیر سیاست‌های عدم ورود اروپا است. از این نظر، این فقط مرگ‌هایی تصادفی نیست، بلکه بخشی از نکروپلیتیک مرزی است که جان برخی افراد (غیرشهروندان، خارجی‌ها، آن‌هایی که متعلق به «ما» در نظر گرفته نمی‌شوند) را فدای حق دولت‌ها برای “دفاع” از مرزهای خود می‌کند.

0 Comments

Submit a Comment

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *