وب سایت اندیشکده کارنگی آمریکا در یادداشتی نوشت: راهبرد اولیه پکن که در تلاش بود شراکت راهبردی خود با روسیه را حفظ کند، از حرمت تمامیت ارضی دفاع کند و قرار گرفتن در معرض تحریم‌های غرب را به حداقل برساند، اینک به رویکردی تبدیل شده است که بین حمایت‌های رسانه‌ای داخلی از روسیه، مواضع دیپماتیک متناقض بین‌المللی و عدم حمایت عملی از مسکو تا حدی در نوسان بوده است.

در رسانه‌های داخلی، چین اخیرا به شدت از روسیه حمایت کرده است. رسانه‌های تحت حمایت دولت چین، گسترش ناتو به سمت شرق را مسئول این جنگ معرفی کرده و روسیه را در شروع این جنگ کاملاً بی‌تقصیر جلوه داده‌اند. وزیر امور خارجه چین آشکارا از ایالات متحده به دلیل نادیده گرفتن نگرانی‌های امنیتی مشروع روسیه انتقاد کرد و معاون وی نیز ناتو را به دلیل تحریک روسیه به حمله نظامی محکوم کرد.

اما علیرغم تبلیغات تهاجمی فزاینده در داخل، چین در سطح بین‌المللی بر علاقه خود به حل و فصل مسالمت آمیز مناقشه تاکید کرده است. اگرچه پکن تمایلی به ایفای نقش فعال برای میانجیگری ندارد، اما بارها خواستار مذاکره بین کی‌یف و مسکو شده است. شی جین پینگ، رئیس‌جمهور چین در جریان تماس اخیر خود با جو بایدن، رئیس‌جمهور ایالات متحده، خاطرنشان کرد: «اولویت چین ادامه گفت‌وگو و مذاکرات است تا هر چه زودتر خصومت‌ها متوقف شود.»

اما چین در حمایت واقعی از روسیه کوتاهی کرده است. علیرغم مخالفت اعلام شده با تحریم‌های غرب علیه مسکو، پکن به وضوح نشان داده است که نمی‌خواهد با این تحریم‌های اقتصادی مخالفت کند.

اما به راستی انگیزه‌های چین از این رویکردهای به ظاهر ناهمگون در قبال جنگ اوکراین چیست؟ به طور خلاصه، چین به دنبال دستیابی به پنج هدف است: مدیریت افکار عمومی در داخل، ارائه حمایت لفظی از روسیه، ارسال پیام برای کشورهای آسیایی در مورد خطر ناتو در هند و اقیانوس آرام، بهبود وجهه بین‌المللی چین از طریق حمایت از مذاکرات صلح و محدود کردن آسیب‌های احتمالی به روابط اقتصادی خود با ایالات متحده و اروپا.

موضع گیری‌های دولت چین در طرفداری از روسیه و مخالفت با ایالات متحده و ناتو عمدتاً مخاطبان داخلی این کشور را هدف قرار می‌دهد. رهبران ارشد حزب کمونیست معتقدند که این نوع پیام‌رسانی برای حفظ حمایت افکار عمومی داخلی از روسیه، با توجه به شراکت راهبردی دو کشور بسیار مهم است. علاوه بر این، انتقاد از ایالات متحده به توجیه اقدامات نظامی روسیه در اوکراین کمک می‌کند.

اما مواضع چین بقیه آسیا را نیز هدف قرار داده است. وزیر خارجه چین ادعا کرده است کواد سازمانی شبیه به ناتو است که برای مقابله با نفوذ فزاینده چین طراحی شده است. چین با بیان اینکه گسترش ناتو به شرق باعث درگیری اوکراین شده است، به همسایگان خود هشدار می‌دهد که ایجاد یا گسترش ائتلاف‌های امنیتی چندجانبه می‌تواند خشونت را در اقیانوس هند و اقیانوس آرام به همراه داشته باشد.

در عین حال، اظهارات و اقدامات دیپلماتیک پکن بیانگر آن است که چین مایل به ادامه جنگ نیست، چرا که چین یک قدرت دیپلماتیک جهانی تا حدودی بی‌تجربه است که عمدتا بر منافع اصلی خود متمرکز است تا بتواند روابط تجاری‌اش با غرب به‌ویژه با اروپا را به حالت عادی برگرداند.

در نهایت، عدم تمایل چین در نقض تحریم‌های روسیه، نشانه روشنی از اهمیت پایدار چین برای روابط تجاری خود با غرب است. پکن مشتاق است روابط اقتصادی قابل توجه خود با ایالات متحده و اروپا را برای مقابله با رکود اقتصادی‌ ناشی از شیوع فزاینده ویروس کرونا در سراسر کشور و افزایش قیمت جهانی انرژی، کالاها و مواد غذایی حفظ کند. از همین رو، چین احتمالاً به تقویت تجارت کالاها و خدمات غیرتحریمی با مسکو ادامه خواهد داد و حمایت محدودی نیز از صنعت مالی نابود شده روسیه ارائه خواهد داد، البته به شیوه‌ای که از تحریم‌های ثانویه غرب جلوگیری کند. با این حال، مشخص نیست که افزایش روابط اقتصادی محدود چقدر می‌تواند به روسیه کمک کند.

چین به وضوح معتقد است که رویکردهای کنونی این کشور در قبال تهاجم روسیه به اوکراین، بهترین فرصت را برای محافظت از منافع خود فراهم می‌کند. اگرچه عدم نقض آشکار تحریم‌ها می‌تواند به چین در جلوگیری از تقابل اقتصادی با واشنگتن و بروکسل کمک کند، اما پکن تاکنون هیچ دوست آمریکایی یا اروپایی جدیدی به دست نیاورده است. ضمن آنکه ممکن است روابط با پوتین را متشنج کند، اگرچه چین ممکن است روسیه را در شرایط کنونی آن قدر ضعیف بداند که ناچار شود رویکردش را در قبال این کشور تغییر دهد.

درحالی که بسیاری به تناقضات سیاست چین اشاره کرده‌اند، اما پکن هنوز چیزی بدتر از آسیب به وجهه خود را متحمل نشده است. رهبران ارشد چین احتمالاً هر سیاست دیگری را برای منافع کشور مضر می‌دانند. نقض تحریم‌ها برای کمک به روسیه فاجعه اقتصادی برای چین به همراه خواهد داشت، در حالی که تحت فشار قرار دادن روسیه برای پایان دادن به جنگ نیز می‌تواند وجهه شی جین پینگ را در کرملین تخریب کند. اگرچه موضع پکن غیرقابل دفاع به نظر می‌رسد، اما حزب کمونیست چین احتمالاً آن را بدترین گزینه در میان مجموعه‌ای از انتخاب‌های وحشتناک قلمداد کرده است.