جدیدترین مطالب

تحلیلی بر اخراج نیروهای آمریکایی از عراق و پیامدهای احتمالی آن

شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: خروج نیروهای آمریکایی از عراق، پایان حضور نظامی مستقیم واشنگتن در این کشور را رقم زده است؛ اما اهرم‌های مالی، سیاسی و امنیتی آمریکا همچنان می‌تواند بر آینده این کشور اثرگذار و مشکل‌آفرین باشد.

موفقیت‌ها و چالش‌های همکاری روسیه و آفریقا پس از اجلاس سران ۲۰۲۳

شورای راهبردی آنلاین-رصد: سرگئی لاوروف، وزیر امور خارجه روسیه در ماه ژوئیه و در آستانه سومین نشست روسیه و آفریقا که قرار است در پایان ماه اکتبر برگزار شود، به آفریقا سفر و از اتیوپی، نیجر، موزامبیک و بوروندی دیدار کرد. نخستین اجلاس روسیه و آفریقا در سال ۲۰۱۹ با حضور هر ۵۴ کشور آفریقایی برگزار شد و ۴۵ کشور در سطح سران دولت‌ها در اجلاس شرکت کردند؛ در حالی که در دومین نشست، ۴۷ کشور و ۲۷ رئیس دولت حضور داشتند. در ۲۰ ژوئیه سال جاری، حضور بیش از ۳۰ کشور آفریقایی در سومین نشست تایید شد. کارشناسان معتقدند که سومین نشست بیشتر جنبه‌ای تشریفاتی خواهد داشت، زیرا معیار سنجش موفقیت این اجلاس به‌تدریج از تعداد شرکت‌کنندگان به ارزیابی گام‌های عملی‌شده برای تعمیق همکاری‌ها تغییر یافته است.»

روسیه، آمریکا و چین: سه ضلع مثلث در عصر مناقشه

شورای راهبردی آنلاین-رصد: «مثلث راهبردی» چارچوبی شناخته‌شده برای توصیف ماهیت نظام معاصر قدرت‌های بزرگ است که روابط میان مسکو، واشنگتن و پکن آن را شکل می‌دهد. تحولات سیاسی امروز بار دیگر مثلث قدرت‌های بزرگ را به صحنه اصلی بازمی‌گرداند.

اولویت منطقی واشنگتن: پایان دادن به جنگ از طریق مذاکره
ناکامی ترامپ در تحقق اهدافش در جنگ 6 ماهه علیه ایران

شورای راهبردی آنلاین-رصد:‌ «بیش از شش ماه از آغاز جنگ علیه ایران می‌گذرد و هیچ چشم‌اندازی برای پایان آن دیده نمی‌شود. موج نخست درگیری‌ها از ۲۸ فوریه تا آتش‌بس ۸ آوریل ادامه یافت و در ۸ ژوئیه، درگیری‌ها از سر گرفته شد. از ۱۴ ژوئیه، ارتش آمریکا محاصره بنادر ایران را دوباره برقرار و حملات تقریبا روزانه را آغاز کرد؛ با این وجود، کندی تردد کشتی‌ها همچنان ادامه دارد. امروز اهداف اولیه جنگ که شامل پایان دادن به برنامه هسته‌ای ایران، نابودی صنعت موشکی و نیروی دریایی و قطع حمایت ایران از نیروهای نیابتی در خاورمیانه بود، کنار گذاشته شده‌اند و عملیات نظامی آمریکا تقریبا به‌طور انحصاری بر بازگشایی تنگه هرمز متمرکز است.»

چشم‌انداز تنش‌های ایران و آمریکا

شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: پس از ماه‌ها جنگ و فشار اقتصادی، وضعیت ایران و آمریکا میان دو منطق متعارض قرار گرفته است؛ واشنگتن بر تشدید فشار برای کسب امتیاز تأکید دارد و تهران مذاکره تحت‌فشار را نمی‌پذیرد.

دیپلماسی ترکیه در دریای سیاه در قبال موانع عملیاتی روسیه

شورای راهبردی آنلاین-رصد: «با وجود تلاش‌های ترکیه، علائم دریافتی از مسکو چشم‌انداز احیای دوباره «ابتکار غلات دریای سیاه» را تیره کرده است. حملات روسیه و اوکراین به بنادر، پایانه‌های بارگیری و کشتی‌های دریای سیاه، صادرات مواد غذایی و عرضه جهانی غلات را مختل کرده و کشتی‌های غیرنظامی کشورهای دیگر را نیز هدف قرار داده است. ترکیه بر اساس اختیارات اعطا‌شده به این کشور در کنوانسیون مونترو در سال ۱۹۳۶، کنترل تنگه‌های ترکیه، تنها مسیر دریایی میان دریای سیاه و مدیترانه، را در دست دارد. آنکارا در بخش بزرگی از جنگ روسیه و اوکراین خود را به‌عنوان میانجی معرفی کرده است. با تشدید حملات در دریای سیاه، آنکارا در پی ایفای نقش بزرگ‌تری در این میانجی‌گری است، اما موفقیت آن به آمادگی روسیه و اوکراین برای مذاکره بستگی دارد.»

فرصت‌های هم‌سویی بریکس و سازمان همکاری شانگهای در اوراسیای بزرگ

شورای راهبردی آنلاین-رصد:‌ «نشست‌های اخیر بریکس و سازمان همکاری شانگهای نشان می‌دهد که در میان کشورهای «اکثریت جهانی»، همکاری‌ها به‌تدریج در حال شکل دادن به چارچوبی جدید برای نظم جهانی است؛ چارچوبی که در آن نمایندگان غرب حضور ندارند و تمرکز اصلی بر همکاری میان قدرت‌های نوظهور و کشورهای در حال توسعه است. اهمیت این روند صرفا در بیانیه‌های سیاسی نیست، بلکه در هم‌راستا شدن پروژه‌ها و سازوکارهای همکاری بریکس و سازمان همکاری شانگهای و شکل‌گیری ایده «اوراسیای بزرگ» آشکار می‌شود.»

فرجام تنش‌زدایی هند و چین

شورای راهبردی آنلاین-رصد:‌ «هند و چین در کمتر از ۶۰ روز، چهار گفت‌وگوی مهم دوجانبه با هدف یافتن راه‌حلی برای مسئله مرزی و در عین حال حفظ صلح در امتداد مرزها برگزار کردند. دو کشور در ماه اوت، مذاکرات دیپلماتیک و پس از آن، گفت‌وگوهایی میان نمایندگان ویژه دو کشور ترتیب دادند که در نهایت به برگزاری نخستین نشست در سطح فرماندهان در اوایل سپتامبر انجامید. سرانجام، نوبت به دیدار دوجانبه نارندرا مودی، نخست‌وزیر هند، و شی جین‌پینگ، رئیس‌جمهور چین رسید.»

Loading

أحدث المقالات

تحلیلی بر اخراج نیروهای آمریکایی از عراق و پیامدهای احتمالی آن

شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: خروج نیروهای آمریکایی از عراق، پایان حضور نظامی مستقیم واشنگتن در این کشور را رقم زده است؛ اما اهرم‌های مالی، سیاسی و امنیتی آمریکا همچنان می‌تواند بر آینده این کشور اثرگذار و مشکل‌آفرین باشد.

موفقیت‌ها و چالش‌های همکاری روسیه و آفریقا پس از اجلاس سران ۲۰۲۳

شورای راهبردی آنلاین-رصد: سرگئی لاوروف، وزیر امور خارجه روسیه در ماه ژوئیه و در آستانه سومین نشست روسیه و آفریقا که قرار است در پایان ماه اکتبر برگزار شود، به آفریقا سفر و از اتیوپی، نیجر، موزامبیک و بوروندی دیدار کرد. نخستین اجلاس روسیه و آفریقا در سال ۲۰۱۹ با حضور هر ۵۴ کشور آفریقایی برگزار شد و ۴۵ کشور در سطح سران دولت‌ها در اجلاس شرکت کردند؛ در حالی که در دومین نشست، ۴۷ کشور و ۲۷ رئیس دولت حضور داشتند. در ۲۰ ژوئیه سال جاری، حضور بیش از ۳۰ کشور آفریقایی در سومین نشست تایید شد. کارشناسان معتقدند که سومین نشست بیشتر جنبه‌ای تشریفاتی خواهد داشت، زیرا معیار سنجش موفقیت این اجلاس به‌تدریج از تعداد شرکت‌کنندگان به ارزیابی گام‌های عملی‌شده برای تعمیق همکاری‌ها تغییر یافته است.»

روسیه، آمریکا و چین: سه ضلع مثلث در عصر مناقشه

شورای راهبردی آنلاین-رصد: «مثلث راهبردی» چارچوبی شناخته‌شده برای توصیف ماهیت نظام معاصر قدرت‌های بزرگ است که روابط میان مسکو، واشنگتن و پکن آن را شکل می‌دهد. تحولات سیاسی امروز بار دیگر مثلث قدرت‌های بزرگ را به صحنه اصلی بازمی‌گرداند.

اولویت منطقی واشنگتن: پایان دادن به جنگ از طریق مذاکره
ناکامی ترامپ در تحقق اهدافش در جنگ 6 ماهه علیه ایران

شورای راهبردی آنلاین-رصد:‌ «بیش از شش ماه از آغاز جنگ علیه ایران می‌گذرد و هیچ چشم‌اندازی برای پایان آن دیده نمی‌شود. موج نخست درگیری‌ها از ۲۸ فوریه تا آتش‌بس ۸ آوریل ادامه یافت و در ۸ ژوئیه، درگیری‌ها از سر گرفته شد. از ۱۴ ژوئیه، ارتش آمریکا محاصره بنادر ایران را دوباره برقرار و حملات تقریبا روزانه را آغاز کرد؛ با این وجود، کندی تردد کشتی‌ها همچنان ادامه دارد. امروز اهداف اولیه جنگ که شامل پایان دادن به برنامه هسته‌ای ایران، نابودی صنعت موشکی و نیروی دریایی و قطع حمایت ایران از نیروهای نیابتی در خاورمیانه بود، کنار گذاشته شده‌اند و عملیات نظامی آمریکا تقریبا به‌طور انحصاری بر بازگشایی تنگه هرمز متمرکز است.»

چشم‌انداز تنش‌های ایران و آمریکا

شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: پس از ماه‌ها جنگ و فشار اقتصادی، وضعیت ایران و آمریکا میان دو منطق متعارض قرار گرفته است؛ واشنگتن بر تشدید فشار برای کسب امتیاز تأکید دارد و تهران مذاکره تحت‌فشار را نمی‌پذیرد.

دیپلماسی ترکیه در دریای سیاه در قبال موانع عملیاتی روسیه

شورای راهبردی آنلاین-رصد: «با وجود تلاش‌های ترکیه، علائم دریافتی از مسکو چشم‌انداز احیای دوباره «ابتکار غلات دریای سیاه» را تیره کرده است. حملات روسیه و اوکراین به بنادر، پایانه‌های بارگیری و کشتی‌های دریای سیاه، صادرات مواد غذایی و عرضه جهانی غلات را مختل کرده و کشتی‌های غیرنظامی کشورهای دیگر را نیز هدف قرار داده است. ترکیه بر اساس اختیارات اعطا‌شده به این کشور در کنوانسیون مونترو در سال ۱۹۳۶، کنترل تنگه‌های ترکیه، تنها مسیر دریایی میان دریای سیاه و مدیترانه، را در دست دارد. آنکارا در بخش بزرگی از جنگ روسیه و اوکراین خود را به‌عنوان میانجی معرفی کرده است. با تشدید حملات در دریای سیاه، آنکارا در پی ایفای نقش بزرگ‌تری در این میانجی‌گری است، اما موفقیت آن به آمادگی روسیه و اوکراین برای مذاکره بستگی دارد.»

فرصت‌های هم‌سویی بریکس و سازمان همکاری شانگهای در اوراسیای بزرگ

شورای راهبردی آنلاین-رصد:‌ «نشست‌های اخیر بریکس و سازمان همکاری شانگهای نشان می‌دهد که در میان کشورهای «اکثریت جهانی»، همکاری‌ها به‌تدریج در حال شکل دادن به چارچوبی جدید برای نظم جهانی است؛ چارچوبی که در آن نمایندگان غرب حضور ندارند و تمرکز اصلی بر همکاری میان قدرت‌های نوظهور و کشورهای در حال توسعه است. اهمیت این روند صرفا در بیانیه‌های سیاسی نیست، بلکه در هم‌راستا شدن پروژه‌ها و سازوکارهای همکاری بریکس و سازمان همکاری شانگهای و شکل‌گیری ایده «اوراسیای بزرگ» آشکار می‌شود.»

فرجام تنش‌زدایی هند و چین

شورای راهبردی آنلاین-رصد:‌ «هند و چین در کمتر از ۶۰ روز، چهار گفت‌وگوی مهم دوجانبه با هدف یافتن راه‌حلی برای مسئله مرزی و در عین حال حفظ صلح در امتداد مرزها برگزار کردند. دو کشور در ماه اوت، مذاکرات دیپلماتیک و پس از آن، گفت‌وگوهایی میان نمایندگان ویژه دو کشور ترتیب دادند که در نهایت به برگزاری نخستین نشست در سطح فرماندهان در اوایل سپتامبر انجامید. سرانجام، نوبت به دیدار دوجانبه نارندرا مودی، نخست‌وزیر هند، و شی جین‌پینگ، رئیس‌جمهور چین رسید.»

Loading

بهره‌برداری هند از بحران اوکراین برای ارتقای جایگاه خود نزد قدرت های جهانی

شورای راهبردی آنلاین – رصد: در هر بحرانی، یک نفر همیشه هست که سود ببرد. در مورد حمله روسیه به اوکراین، آن شخص نارندرا مودی، نخست‌وزیر هند است. مودی با امتناع از محکومیت مسکو و پیوستن به تحریم‌های غرب، توانسته است جایگاه جهانی هند را ارتقا دهد.

درک گروسمن، تحلیلگر ارشد دفاعی در اندیشکده رند و تحلیلگر امور امنیتی آسیا و اقیانوسیه در تحلیلی که این اندیشکده آمریکایی منتشر کرد، نوشت: هر یک از قدرت‌های بزرگ دیگر، ایالات‌متحده، روسیه و چین، به‌شدت خواهان آن هستند که مزیت راهبردی هند در اختیار دشمنانشان قرار نگیرد. مودی و دولت ملی‌گرای هندوی او، مطمئناً به دنبال حفظ این روند هستند. هدف احتمالی آن‌ها ایجاد یک نقش قدرت بزرگ مستقل برای هند، تسریع در گذار به‌سوی یک نظام بین‌المللی چندقطبی و در نهایت تثبیت وضعیت جدید آن با برخورداری از یک کرسی دائمی شورای امنیت سازمان ملل برای هند است.

هیچ‌یک از این‌ها این واقعیت را نفی نمی‌کند که ایالات‌متحده به مهم‌ترین شریک راهبردی هند تبدیل شده است. هند و ایالات‌متحده، متعهد شده‌اند که ارزش‌های مشترک خود (و منافع راهبردی در مهار چین) را به سمت حفظ نظم بین‌المللی لیبرال مبتنی بر قوانین هدایت کنند.

اما زمانی که روسیه به اوکراین حمله کرد، هند تصمیم گرفت یک سیاست فوق‌العاده واقع‌گرایانه را پیگیری و به‌ویژه با توجه به وابستگی عمیقش به روسیه در حوزه تجهیزات نظامی، بیش از هر چیز از منافع هند محافظت کند. در ابتدا، به نظر می‌رسید که راهبرد دولت مودی به شراکت آمریکا و هند آسیب برساند.

بااین‌حال، در اواسط آوریل، دولت بایدن آهنگ خود را به طرز چشمگیری تغییر داد. بایدن و مودی در جریان آغاز گفتگوهای موسوم به 2+2 در واشنگتن با یکدیگر دیدار کردند. پس‌ازاین دیدار مشخص شد که بایدن موضع مودی را پذیرفته است. این روندها به ارتقای جایگاه هند به‌عنوان یک قدرت بزرگ کمک می‌کند و نظام جهانی را به سمت چندقطبی بیشتر سوق می‌دهد.

بیانیه‌های بعدی کاخ سفید به‌وضوح نشان می‌دهد که واشنگتن احتمالاً از ترس از بین بردن همکاری برای مقابله با چین در اقیانوس هند و اقیانوس آرام، بیش از این به دهلی‌نو فشار نخواهد آورد.

در چند ماه گذشته، هند نیز با آرای ممتنع در سازمان ملل به قطعنامه‌های کشورهای غربی علیه روسیه، روابط نزدیک خود با مسکو را حفظ کرده است. روسیه و هند شراکت دیرینه‌ای دارند که به دوران جنگ سرد بازمی‌گردد.

هند همچنین سابقه طولانی در بهره‌برداری از شراکت خود با روسیه در برابر دیگر رقیب اصلی خود یعنی چین دارد که به‌طور مداوم با آن دچار تنش‌های مرزی است.

هند از زمان شروع جنگ بیشتر از قبل از تخفیف نفت و زغال‌سنگ روسیه سود برده است. واردات نفت و زغال‌سنگ دهلی‌نو از روسیه در پی تحریم مسکو از سوی غرب به‌شدت افزایش یافته است.

سرگی لاوروف، وزیر امور خارجه روسیه در ماه آوریل برای تشکر از دهلی‌نو برای حمایت بی‌دریغ از مسکو در سازمان ملل از هند بازدید کرد. او در این دیدار نظام مبادله ارز روپیه-روبل را ابزار جایگزینی برای تراکنش با بانک‌های تحریم شده روسیه توصیف کرد.

ازآنجایی‌که مواضع بی‌طرف هند به‌وضوح با سیاست ایالات‌متحده مغایر است، پکن نیز فرصتی راهبردی برای تعامل با دهلی‌نو قائل شده است که هدف اصلی آن دور کردن هند از آغوش واشنگتن است. در ماه مارس، وانگ یی، وزیر خارجه چین، اولین مقام ارشد چینی از سال 2019 بود که به هند سفر کرد.

بااین‌حال، مقامات هندی تا حدودی به دلیل مزایایی که بی‌طرفی برایشان دارد، آمادگی تحکیم روابط با چین را نداشتند. باوجوداینکه روابط ایالات‌متحده و هند نزدیک‌تر شده، اما حفظ استقلال راهبردی هند از طریق پیگیری سیاست عدم‌تعهد، هدف دیرینه دهلی‌نو است.

علاوه بر این‌ها، هند اساساً در مناقشه با کشورهای کلیدی در اروپا و اقیانوس هند و اقیانوس آرام بر سر موضع‌گیری‌اش در قبال جنگ اوکراین نیز پیروز شده است. به‌عنوان‌مثال، بوریس جانسون، نخست‌وزیر بریتانیا، در ماه آوریل از هند بازدید کرد و اظهار داشت: «روابط روسیه و هند ازنظر تاریخی به‌خوبی قابل درک است.» سفر مودی به سه کشور آلمان، دانمارک و فرانسه در ماه گذشته هم بیش‌ازپیش مشخص کرد که هند از سیاست خود در قبال روسیه کوتاه نخواهد آمد. فومیو کیشیدا، نخست‌وزیر ژاپن و آنتونی آلبانیز، نخست‌وزیر جدید استرالیا هم از مواضع هند انتقادی نکرده‌اند.

جنگ روسیه در اوکراین بدون شک به نفع هند بوده است، زیرا قدرت‌های بزرگ به‌ویژه ایالات‌متحده و چین با شدت بیشتری برای جلب دوستی دهلی‌نو رقابت می‌کنند. هند همچنین از مخدوش کردن شراکت با شرکای کلیدی اروپایی و هند و اقیانوسیه به‌واسطه سیاستش در قبال روسیه جلوگیری کرده است.

این روندها، در صورت تداوم، به ارتقای هند به جایگاه قدرت‌های بزرگ کمک خواهند کرد و به‌نوبه خود، نظام جهانی را به سمت چندقطبی بیشتر سوق خواهند داد.

آنچه ممکن است جلوی موفقیت دهلی‌نو را بگیرد، تشدید جدی مناقشه روسیه و اوکراین است، به‌طوری‌که در نهایت هند وادار شود تا طرف‌هایی را از میان قدرت‌های بزرگ انتخاب کند.

0 Comments

Submit a Comment

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *