جورجیو کافیرو در تحلیلی که در وب سایت موسسه استیمسون (آمریکا) منتشر شد، نوشت: عربستان، قطر، امارات و مصر به دنبال راه‌هایی برای تنش‌زدایی هستند، اما تا کنون نتوانسته‌اند اسرائیل را متقاعد کنند که بمباران غیرنظامیان غزه یا محاصره مناطق ساحلی را متوقف کند. با این وجود، هنوز هم متحدان و شرکای عرب آمریکا می‌توانند به عنوان میانجی و کانال‌های دیپلماتیک برای آزادسازی گروگان‌های هر دو طرف، و آتش بس کمک کنند.

دولت بایدن سیاست  حمایت از حملات شدید اسرائیل در پاسخ به حماس را دنبال کرده است. بر اساس گزارش 13 اکتبر هافینگتون پست، وزارت امور خارجه آمریکا از دیپلمات‌های آمریکایی خواسته است تا از سه عبارت «تنش‌زدایی/آتش‌بس»، «پایان دادن به خشونت/خونریزی» و «بازگرداندن آرامش» اجتناب کنند. با این وجود، آمریکا اسرائیل را برای از سرگیری تامین آب جنوب غزه تحت فشار گذاشته است. به علاوه بایدن دیوید ساترفیلد، سفیر سابق آمریکا در ترکیه را به عنوان فرستاده ویژه برای مسائل بشردوستانه خاورمیانه منصوب کرده است.

اغلب دولت‌های عربی تنش‌زدایی را تنها راه عاقلانه پیش رو می‌دانند و معتقدند که خشونت بیشتر فقط خونریزی و نفرت بیشتر را به همراه خواهد داشت. مقامات عالی‌رتبه قطری و اماراتی با دولتمردان منطقه و سراسر جهان برای مذاکره درباره خشونت تماس تلفنی داشته و در عین حال به دنبال جلب حمایت جامعه بین‌المللی برای سوق‌ دادن طرفین به سوی تنش‌زدایی بوده‌اند. حتی آن کشورهای عربی که روابطشان را با اسرئیل عادی کرده یا مانند عربستان به آن تمایل نشان داده‌اند، درباره علت ریشه‌ای این خشونت با واشنگتن مخالفند. سیاستگذاران کشورهای عربی به طور کلی، اشغال بلندمدت غزه، بیت المقدس و کرانه باختری توسط اسرائیل را ریشه اصلی این درگیری می‌دانند.

قطر که برای رهبران حماس پناهگاه فراهم می‌کند و نقش فعالی در تلاش برای کاهش رنج اقتصادی در غزه داشته، تمام تقصیرها را متوجه اشغالگری اسرائیل می‌داند.

عربستان که در حال مذاکره با آمریکا و اسرائیل درباره شرایط توافق عادی سازی روابط بوده نیز پاسخی مشابه داشته است. وزارت امور خارجه عربستان خواستار «توقف فوری خشونت» شده است. محمد بن سلمان، ولیعهد سعودی در دیدار با آنتونی بلینکن، وزیر امور خارجه آمریکا بر درخواست آتش‌بس تاکید کرد. گفته می‌شود که دولت بایدن از اصرار ریاض بر اینکه اگر طرح صلح عربی پیشنهادی عربستان به اجرا درآمده بود، از بحران فعلی جلوگیری می‌شد، دلسرد شده است. تلاش‌ها برای متقاعد کردن ریاض به عادی سازی روابط نیز احتمالاً تا آینده‌ای قابل پیش‌بینی با مشکل روبرو خواهد بود، زیرا بن سلمان به خشم اعراب و مسلمانان از انتقام‌جویی گسترده اسرائیل علیه غزه اهمیت می‌دهد.

محکوم شدن حماس توسط امارات؟!

امارات همدردی بیشتری با اسرائیل نشان داده است. ابوظبی که یکی از امضاکنندگان کلیدی توافقنامه ابراهیم بود، در هشتم اکتبر بیانیه‌ای صادر و در آن ضمن اشاره به اقدام حماس علیه شهرک‌ها و روستاهای اسرائیلی در نزدیکی نوار غزه، حماس را به دلیل ربودن غیرنظامیان اسرائیلی به عنوان گروگان محکوم کرد.

اغلب دولت‌های عربی که با آمریکا دوست هستند، به دلیل سیاست‌های داخلی در ارزیابی علل ریشه‌ای این درگیری و خونریزی با واشنگتن اختلاف نظر دارند. با این حال، این امر مانع همکاری در زمینه مسائل فوری مانند آزادی گروگان‌های حماس و فلسطینی‌هایی که توسط اسراییل زندانی شده اند، نیست. آمریکا همچنین از کشورهای عربی خواسته است تا به فلسطینی‌هایی که در اثر انتقام‌جویی گسترده اسرائیل آواره شده‌اند، کمک کنند.

اطمینان از انجام چنین کمکی اولویت اصلی سفر سریع بلینکن به پایتخت‌های عربی بود. بلینکن در 13 اکتبر در دوحه، با امیر قطر ملاقات کرد و از این کشور غنی از ذخائر گازی به دلیل تلاش برای آزادی گروگان‌ها در غزه قدردانی کرد. باید دید که آیا حمله حماس، دولت بایدن را وادار خواهد کرد تا به اعمال فشار بر قطر برای اخراج رهبری حماس از دوحه بپردازد یا خیر. در حال حاضر، کاخ سفید همچنان برای نقش قطر به عنوان یک پل دیپلماتیک به سوی حماس اهمیت قائل است. در واقع، دوحه سابقه طولانی در تسهیل کانال‌های گفتگو بین آمریکا و بازیگران مختلف داشته است و احتمالا قطری‌ها انرژی دیپلماتیک قابل توجهی را برای ایفای چنین نقشی در این بحران بی سابقه صرف خواهند کرد.

قطر به عنوان یک کشور ثروتمند و نسبتاً دور از غزه در مقایسه با مصر، تنها کشور عربی که با غزه مرز زمینی مشترک دارد، چیز کمتری برای از دست دادن دارد. با توجه به اینکه عبدالفتاح السیسی، رئیس جمهور مصر به دنبال رسیدن به سومین دوره ریاست جمهوری این کشور است، در برابر هجوم مردم مستاصل غزه به شبه جزیره سینا در مصر مقاومت می‌کند، زیرا بیم آن دارد که این امر بی ثباتی را در کشوری که پیش از این نیز با مشکلات بزرگ اقتصادی و نارضایتی مردم مواجه بوده است، تشدید کند.

السیسی علیرغم داشتن روابط نزدیک با واشنگتن، در دیدار با بلینکن در 15 اکتبر به حمایت شدید از فلسطین پرداخت. او به دیپلمات ارشد واشنگتن گفت که خشونت حماس در عدم پیشرفت در دستیابی به یک راه حل سیاسی برای مسئله فلسطین ریشه دارد و برای بلینکن از لزوم اجتناب بر “مجازات دسته جمعی” تاکید کرد.

میانجی‌گری مصر در گذشته نقش مهمی در برقراری آتش بس میان اسرائیل و حماس داشته است و به احتمال زیاد دولت بایدن برای پایان دادن به این دور از درگیری ها نیز به همکاری با قاهره نیاز دارد. آمریکا در حال حاضر از مصر درخواست کرده است تا مرز رفح را باز کند و اجازه دهد حدود 500 فلسطینی که شهروند آمریکایی هستند از این درگیری بگریزند و نیز اجازه دهد تا کمک‌های بشردوستانه به منطقه محاصره شده وارد شود. آمریکا باید اکنون و زمانی که این درگیری به پایان برسد، با مصر و همه بازیگران ذینفع منطقه‌ای و همچنین جامعه بین‌المللی در این خصوص همکاری کند.