جدیدترین مطالب

نقش قدرت‌های نوظهور در گذار به نظم چندقطبی

شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: تحولات انتخاباتی آمریکای لاتین، رفتار قدرت‌های بزرگ و دشواری تصمیم‌گیری در نهادهای چندجانبه، از گذار تدریجی به نظمی چندقطبی و درعین‌حال ناپایدار حکایت دارند.

علل بازتعریف راهبرد روسیه در قبال آفریقا

شورای راهبردی آنلاین-رصد: «اجلاس سران روسیه و آفریقا نشان‌دهنده تداوم چرخش روسیه به‌سوی آفریقا و تلاش این کشور برای گسترش دامنه همکاری‌های اقتصادی است. این اجلاس همچنین بازتاب‌ راهبرد مسکو برای متنوع‌سازی مقاصد صادراتی و اولویت‌بخشی به بازار آفریقا برای عرضه محصولات کشاورزی، کودهای شیمیایی و محصولات فناوری روسیه، در شرایط افزایش سریع تنش‌های ژئوپلیتیکی و عدم‌قطعیت در بازارهای جهانی است.»

تحلیلی بر ایجاد فرماندهی مشترک عربی در کویت

شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: ایجاد فرماندهی مشترک عربی در کویت، زمانی به امنیت پایدار خلیج‌فارس کمک می‌کند که از وابستگی به آمریکا فاصله بگیرد و بر پیگیری مشارکت و همکاری همه کشورهای منطقه استوار شود.

محدودیت‌ها در روابط روسیه و ترکیه در فضای بحرانی منطقه

شورای راهبردی آنلاین-رصد: «مشارکت راهبردی» عنوانی است که مدت‌ها برای توصیف روابط روسیه و ترکیه به کار می‌رود؛ اما متغیرهای شکل‌دهنده این روابط پیچیده‌تر شده‌اند. مسائل امنیت منطقه‌ای، تجارت و انرژی، به‌ویژه اختلافات در خاورمیانه، قفقاز جنوبی و امنیت کشتیرانی در دریای سیاه، تاب‌آوری روابط دو کشور را به بوته آزمون گذاشته‌اند.»

نگرانی و تردید پنتاگون درخصوص چگونگی حضور نظامی آمریکا در خلیج‌فارس

شورای راهبردی آنلاین-رصد: «جنگ با ایران هنوز به پایان نرسیده، اما بحث درباره شکل و ماهیت حضور نظامی آمریکا در منطقه خلیج(فارس) پس از جنگ آغاز شده است. نحوه پایان جنگ بر چگونگی بازنگری آمریکا در نقش منطقه‌ای خود تاثیر خواهد گذاشت. چیزی شبیه به یک خرد متعارف در حال شکل‌گیری در محافل سیاسی است که می‌تواند نفوذ آمریکا در خاورمیانه را به طور جدی به خطر بیندازد.»

تنزل جایگاه اروپا از پیشگامی در دیپلماسی به دنباله‌روی حقیرانه از آمریکا در قبال ایران

شورای راهبردی آنلاین-رصد:‌ «زمانی بود که اروپا در مورد دیپلماسی جدیت داشت، دیپلماسی به‌عنوان یک کار صبورانه و اغلب طاقت‌فرسای تعامل با دشمنان تلقی می شد و نه صرفا صدور محکومیت و اعمال تحریم.»

انگلیس در مقابل دو گزینه انتخابی: پذیرش مقررات تجاری اتحادیه اروپا و یا تحمل فشارهای تعرفه‌ای چین

شورای راهبردی آنلاین-رصد:‌ «قانون شتاب‌بخشی صنعتی اتحادیه اروپا (IAA)، بریتانیا را به سمت رویارویی اقتصادی با چین سوق می‌دهد که لندن ترجیح می‌دهد از آن اجتناب کند. این قانون قرار است الزامات جدیدی تحت عنوان «ساخت اروپا» وضع کند و دسترسی شرکت‌ها به برخی طرح‌های یارانه‌ای و قراردادهای تدارکات عمومی را به استفاده به میزان کافی از کالاها و قطعات تولیدشده در داخل اروپا مشروط سازد. یکی از اهداف این اقدام، حمایت از صنایع اروپایی در برابر کالاهای چینی ارزان‌قیمت و باکیفیت، از جمله خودروهای هیبریدی و برقی است.»

«سقف بدهی دولت»؛ اهرم قوی مجلس نمایندگان آمریکا برای مهار ترامپ در ادامه جنگ علیه ایران

شورای راهبردی آنلاین-رصد:‌ « در واشنگتن هیچ‌کس درباره سقف بدهی دولت فدرال صحبت نمی‌کند و دقیقا به همین دلیل است که این موضوع شایسته توجه است. بخش عمده بحث‌های پیش از انتخابات درباره اقداماتی که مجلس نمایندگان با اکثریت دموکرات می‌تواند برای مهار ماجراجویی دونالد ترامپ در ایران انجام دهد، بر قطعنامه‌های محدودکننده اختیارات جنگی رئیس‌جمهور، احضاریه‌های کنگره و جلسات استماع متمرکز بود. جای تعجب نیست که هر سه ابزار با مانع یکسانی روبه‌رو هستند: وتوی رئیس‌جمهور؛ وتویی که اکثریت جدید کنگره آرای دوسوم نمایندگان لازم برای لغو آن را در اختیار نخواهد داشت.»

Loading

أحدث المقالات

نقش قدرت‌های نوظهور در گذار به نظم چندقطبی

شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: تحولات انتخاباتی آمریکای لاتین، رفتار قدرت‌های بزرگ و دشواری تصمیم‌گیری در نهادهای چندجانبه، از گذار تدریجی به نظمی چندقطبی و درعین‌حال ناپایدار حکایت دارند.

علل بازتعریف راهبرد روسیه در قبال آفریقا

شورای راهبردی آنلاین-رصد: «اجلاس سران روسیه و آفریقا نشان‌دهنده تداوم چرخش روسیه به‌سوی آفریقا و تلاش این کشور برای گسترش دامنه همکاری‌های اقتصادی است. این اجلاس همچنین بازتاب‌ راهبرد مسکو برای متنوع‌سازی مقاصد صادراتی و اولویت‌بخشی به بازار آفریقا برای عرضه محصولات کشاورزی، کودهای شیمیایی و محصولات فناوری روسیه، در شرایط افزایش سریع تنش‌های ژئوپلیتیکی و عدم‌قطعیت در بازارهای جهانی است.»

تحلیلی بر ایجاد فرماندهی مشترک عربی در کویت

شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: ایجاد فرماندهی مشترک عربی در کویت، زمانی به امنیت پایدار خلیج‌فارس کمک می‌کند که از وابستگی به آمریکا فاصله بگیرد و بر پیگیری مشارکت و همکاری همه کشورهای منطقه استوار شود.

محدودیت‌ها در روابط روسیه و ترکیه در فضای بحرانی منطقه

شورای راهبردی آنلاین-رصد: «مشارکت راهبردی» عنوانی است که مدت‌ها برای توصیف روابط روسیه و ترکیه به کار می‌رود؛ اما متغیرهای شکل‌دهنده این روابط پیچیده‌تر شده‌اند. مسائل امنیت منطقه‌ای، تجارت و انرژی، به‌ویژه اختلافات در خاورمیانه، قفقاز جنوبی و امنیت کشتیرانی در دریای سیاه، تاب‌آوری روابط دو کشور را به بوته آزمون گذاشته‌اند.»

نگرانی و تردید پنتاگون درخصوص چگونگی حضور نظامی آمریکا در خلیج‌فارس

شورای راهبردی آنلاین-رصد: «جنگ با ایران هنوز به پایان نرسیده، اما بحث درباره شکل و ماهیت حضور نظامی آمریکا در منطقه خلیج(فارس) پس از جنگ آغاز شده است. نحوه پایان جنگ بر چگونگی بازنگری آمریکا در نقش منطقه‌ای خود تاثیر خواهد گذاشت. چیزی شبیه به یک خرد متعارف در حال شکل‌گیری در محافل سیاسی است که می‌تواند نفوذ آمریکا در خاورمیانه را به طور جدی به خطر بیندازد.»

تنزل جایگاه اروپا از پیشگامی در دیپلماسی به دنباله‌روی حقیرانه از آمریکا در قبال ایران

شورای راهبردی آنلاین-رصد:‌ «زمانی بود که اروپا در مورد دیپلماسی جدیت داشت، دیپلماسی به‌عنوان یک کار صبورانه و اغلب طاقت‌فرسای تعامل با دشمنان تلقی می شد و نه صرفا صدور محکومیت و اعمال تحریم.»

انگلیس در مقابل دو گزینه انتخابی: پذیرش مقررات تجاری اتحادیه اروپا و یا تحمل فشارهای تعرفه‌ای چین

شورای راهبردی آنلاین-رصد:‌ «قانون شتاب‌بخشی صنعتی اتحادیه اروپا (IAA)، بریتانیا را به سمت رویارویی اقتصادی با چین سوق می‌دهد که لندن ترجیح می‌دهد از آن اجتناب کند. این قانون قرار است الزامات جدیدی تحت عنوان «ساخت اروپا» وضع کند و دسترسی شرکت‌ها به برخی طرح‌های یارانه‌ای و قراردادهای تدارکات عمومی را به استفاده به میزان کافی از کالاها و قطعات تولیدشده در داخل اروپا مشروط سازد. یکی از اهداف این اقدام، حمایت از صنایع اروپایی در برابر کالاهای چینی ارزان‌قیمت و باکیفیت، از جمله خودروهای هیبریدی و برقی است.»

«سقف بدهی دولت»؛ اهرم قوی مجلس نمایندگان آمریکا برای مهار ترامپ در ادامه جنگ علیه ایران

شورای راهبردی آنلاین-رصد:‌ « در واشنگتن هیچ‌کس درباره سقف بدهی دولت فدرال صحبت نمی‌کند و دقیقا به همین دلیل است که این موضوع شایسته توجه است. بخش عمده بحث‌های پیش از انتخابات درباره اقداماتی که مجلس نمایندگان با اکثریت دموکرات می‌تواند برای مهار ماجراجویی دونالد ترامپ در ایران انجام دهد، بر قطعنامه‌های محدودکننده اختیارات جنگی رئیس‌جمهور، احضاریه‌های کنگره و جلسات استماع متمرکز بود. جای تعجب نیست که هر سه ابزار با مانع یکسانی روبه‌رو هستند: وتوی رئیس‌جمهور؛ وتویی که اکثریت جدید کنگره آرای دوسوم نمایندگان لازم برای لغو آن را در اختیار نخواهد داشت.»

Loading

اهمیت راهبرد ترکیه برای برقراری توازن در روابط با روسیه و غرب

شورای راهبردی آنلاین-رصد: قدرت‌های متوسط نقش مهمی در شکل دادن به رقابت میان قدرت‌های بزرگ دارند و اقدامات و تصمیماتشان می‌تواند بر نتایج این رقابت تاثیر بگذارد؛ بنابراین در هر گونه بحثی درباره رقابت قدرت‌های بزرگ باید نقش قدرت‌های میانی و چگونگی تاثیرپذیری آنها از تغییرات سیاسی جهانی را در نظر گرفت.

پلین آیان موسیل در تحلیلی که در وب‌سایت موسسه روابط بین الملل پراگ منتشر شد، به بررسی ترکیه به عنوان یکی از قدرت‌های متوسط و نقش این کشور در رقابت روسیه و بلوک غرب پرداخت و ترکیه را کشوری در نظر گرفت که اتحاد و گرایشاتش از طرفی به طرف دیگر در نوسان است. این کشور بارها از الگوهای دنبال شده توسط متحدان غربی خود فاصله گرفته و در خصوص تهاجم روسیه به اوکراین، با به کارگیری «راهبردی میانجی‌گرانه»، سعی در کسب منافع از هر دو طرف داشته است.

موضع ترکیه برای ایجاد توازن در روابط با روسیه و غرب، پس از تثبیت قدرت رجب طیب اردوغان در انتخابات ۲۰۲۳، هنوز تغییری نکرده است. تنش در روابط ترکیه با روسیه تشدید شده اما در تعاملات با غرب مسیری مثبت‌تر را دنبال کرده است. این امر منجر به تدوین راهبرد بلندمدت اتحادیه اروپا برای روابط بهتر با ترکیه شد. این مقاله خواستار احتیاط در قبال این چرخش مثبت است و به سه عامل که می‌تواند مانع از همسو شدن بالقوه ترکیه با غرب شود، اشاره می‌کند: افزایش نفوذ احزاب راست افراطی درون دولت ترکیه، وابستگی این کشور به گاز روسیه و جاه‌طلبی آن برای اعمال رهبری در جهان اسلام، که در آن لفاظی‌های ضدغربی نقشی اساسی ایفا می‌کند.

 

اقدام ترکیه برای حفظ توازن: ارزیابی موقعیت فعلی آن

روابط ترکیه با ناتو و اتحادیه اروپا در شش سال گذشته به طور قابل توجهی عقبگرد داشته است. گزارشات اتحادیه اروپا و بیانیه‌های ناتو، با اشاره به اقدامات جنجالی ترکیه، بر «غیرقابل اعتماد» و «غیرقابل پیش‌بینی» بودن این کشور تأکید کرده‌اند. اقداماتی همچون خرید سامانه ضدهوایی اس-۴۰۰، سوءاستفاده از پناهندگان سوری، حفاری یکجانبه در شرق مدیترانه، خودداری از تأیید تحریم‌ مسکو و ممانعت از الحاق سوئد به ناتو باعث شد که متحدان غربی، ترکیه را یک «شریک غیرقابل اعتماد» و «مخرب» تلقی کنند.

اما استنباط طرف روسی از ترکیه متفاوت بوده است. «ناایمنی» ترکیه، حداقل تا مه ۲۰۲۳ عاملی برای نگرانی مسکو نبود. پوتین در اکتبر ۲۰۲۲ ترکیه را شریکی چالش‌برانگیز در مذاکرات خواند اما بر ثبات روابط دو کشور تاکید و خاطرنشان کرد که گرچه بسیاری از تصمیمات مشترک با ترکیه نتیجه اختلافاتی دشوار بوده اما دو طرف به رسیدن به توافق تمایل داشته‌اند. یک فرهنگ هدفمند «همکاری رقابتی» میان دو طرف وجود داشت، که بر اساس آن هر دو کشور می‌توانستند موافقت کنند که نظرشان درباره برخی موضوعات کلیدی مخالف باشد. شاید به همین دلیل روسیه به انتخاب مجدد اردوغان تمایل داشت و از آن تلویحا حمایت کرد.

اما در پی تثبیت قدرت اردوغان، نوسانات در همسویی ترکیه به ضرر روسیه و به نفع غرب تغییر جهت داد. روابط ترکیه و روسیه پس از حمایت آنکارا از عضویت سوئد در ناتو و انتقال پنج فرمانده از گردان آزوف اوکراین به کی‌یف متشنج شد. روسیه نیز از احیای توافق تحت حمایت سازمان ملل برای عبور امن غلات از اوکراین که با میانجی‌گری ترکیه حاصل شده بود، خودداری کرد.

در جبهه غرب، ترکیه نه تنها روابطش را با یونان و شرکای مختلف غربی عادی کرد، بلکه کمیسیون و نماینده عالی اتحادیه اروپا نیز راهبردی آینده‌نگرانه را با هدف تقویت روابط بلندمدت با ترکیه در پیش گرفتند. این حرکت راهبردی اتحادیه اروپا مورد استقبال دولت ترکیه قرار گرفت.

راهبرد آینده نگر اتحادیه اروپا و اصرار روسیه بر عدم تمدید قرارداد غلات، گزینه‌ای را مد نظر ترکیه قرار می‌دهد، که همگرایی بیشتر با غرب است. راهبرد اتحادیه اروپا را می‌توان کاملاً سازنده در نظر گرفت، زیرا هدف آن قرار دادن ترکیه در حوزه نفوذ اتحادیه اروپا و به طور بالقوه کاهش نوسانات در همسویی این کشور است. در بحبوحه چالش‌های امنیتی و ژئوپلیتیکی مداوم، این راهبرد جدید اروپا امیدوارکننده‌تر از همکاری موقت با ترکیه در مورد موضوعات راهبردی، مانند توافقنامه مهاجرت میان اتحادیه اروپا و ترکیه است. این راهبرد از پتانسیل ایجاد یک چارچوب نهادی باثبات برای مذاکره و توافق، یا دست کم اراده برای «موافقت کردن با داشتن اختلاف نظر» در مورد مسائل راهبردی (مشابه رویکرد اخیر با روسیه) برخوردار است.

 

پیش بینی

اگرچه واکنش اولیه ترکیه به راهبرد جدید بلندمدت اتحادیه اروپا در سطح وزیران مثبت بوده است، اما دلایلی وجود دارد برای این که انتظار سناریوهای خیلی خوشبینانه را نداشته باشیم. اول و مهمتر از همه، ترکیه همچنان به تلاش‌های خود برای رهبری منافع مسلمانان در سراسر جهان ادامه می‌دهد که در آن سخنان ضدغربی نقش مهمی دارد. دوم، احساسات ضدغربی در افکار عمومی ترکیه بسیار قوی است و حزب اردوغان در ائتلاف حاکم قدرت را با احزاب کوچک راست افراطی به اشتراک می‌گذارد. علاوه بر این، افزایش وابستگی ترکیه به گاز روسیه پس از حمله به اوکراین، چالش مهمی در برابر انتظار اروپا برای همکاری ترکیه در جلوگیری از دور زدن تحریم‌ها ایجاد می‌کند. در نهایت، با تشدید مجدد درگیری اسرائیل و فلسطین، به دلیل منافع مشترک ترکیه و روسیه در به حاشیه راندن بازیگران غربی در این درگیری، احتمالاً روابط آنکارا-مسکو دوباره تقویت خواهد شد.

ترکیه نمونه بارزی است از این که چگونه یک قدرت متوسط که در همسویی با طرف‌های مختلف دچار نوسان است، می‌تواند در درگیری بین روسیه و غرب اهمیت راهبردی پیدا کند. نقش ترکیه باعث انحراف و تأخیر در تحولات مربوط به پویایی قدرت می‌شود، مانند آنچه در روند گسترش ناتو یا در راهبردهای صادرات و واردات طرف‌های درگیر رخ می‌دهد.

راهبرد بلندمدت اتحادیه اروپا که هدفش بهبود روابط با ترکیه است، در بحبوحه درگیری‌های سیاسی جدی مطرح شده است. این راهبرد تمایل بازیگران غربی را برای پذیرش تفاوت‌های ترکیه با هدف رسیدن به روابطی باثبات و حل مناقشات قدیمی نشان می‌دهد.

افزایش ملی‌گرایی در ساختار حکومتی ترکیه، وابستگی این کشور به انرژی روسیه و جاه‌طلبی آن برای رهبری منافع مسلمانان در پی درگیری اسرائیل و فلسطین، سه چالش کلیدی برای موفقیت این راهبرد هستند.

0 Comments