جدیدترین مطالب

تحلیلی بر اخراج نیروهای آمریکایی از عراق و پیامدهای احتمالی آن

شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: خروج نیروهای آمریکایی از عراق، پایان حضور نظامی مستقیم واشنگتن در این کشور را رقم زده است؛ اما اهرم‌های مالی، سیاسی و امنیتی آمریکا همچنان می‌تواند بر آینده این کشور اثرگذار و مشکل‌آفرین باشد.

موفقیت‌ها و چالش‌های همکاری روسیه و آفریقا پس از اجلاس سران ۲۰۲۳

شورای راهبردی آنلاین-رصد: سرگئی لاوروف، وزیر امور خارجه روسیه در ماه ژوئیه و در آستانه سومین نشست روسیه و آفریقا که قرار است در پایان ماه اکتبر برگزار شود، به آفریقا سفر و از اتیوپی، نیجر، موزامبیک و بوروندی دیدار کرد. نخستین اجلاس روسیه و آفریقا در سال ۲۰۱۹ با حضور هر ۵۴ کشور آفریقایی برگزار شد و ۴۵ کشور در سطح سران دولت‌ها در اجلاس شرکت کردند؛ در حالی که در دومین نشست، ۴۷ کشور و ۲۷ رئیس دولت حضور داشتند. در ۲۰ ژوئیه سال جاری، حضور بیش از ۳۰ کشور آفریقایی در سومین نشست تایید شد. کارشناسان معتقدند که سومین نشست بیشتر جنبه‌ای تشریفاتی خواهد داشت، زیرا معیار سنجش موفقیت این اجلاس به‌تدریج از تعداد شرکت‌کنندگان به ارزیابی گام‌های عملی‌شده برای تعمیق همکاری‌ها تغییر یافته است.»

روسیه، آمریکا و چین: سه ضلع مثلث در عصر مناقشه

شورای راهبردی آنلاین-رصد: «مثلث راهبردی» چارچوبی شناخته‌شده برای توصیف ماهیت نظام معاصر قدرت‌های بزرگ است که روابط میان مسکو، واشنگتن و پکن آن را شکل می‌دهد. تحولات سیاسی امروز بار دیگر مثلث قدرت‌های بزرگ را به صحنه اصلی بازمی‌گرداند.

اولویت منطقی واشنگتن: پایان دادن به جنگ از طریق مذاکره
ناکامی ترامپ در تحقق اهدافش در جنگ 6 ماهه علیه ایران

شورای راهبردی آنلاین-رصد:‌ «بیش از شش ماه از آغاز جنگ علیه ایران می‌گذرد و هیچ چشم‌اندازی برای پایان آن دیده نمی‌شود. موج نخست درگیری‌ها از ۲۸ فوریه تا آتش‌بس ۸ آوریل ادامه یافت و در ۸ ژوئیه، درگیری‌ها از سر گرفته شد. از ۱۴ ژوئیه، ارتش آمریکا محاصره بنادر ایران را دوباره برقرار و حملات تقریبا روزانه را آغاز کرد؛ با این وجود، کندی تردد کشتی‌ها همچنان ادامه دارد. امروز اهداف اولیه جنگ که شامل پایان دادن به برنامه هسته‌ای ایران، نابودی صنعت موشکی و نیروی دریایی و قطع حمایت ایران از نیروهای نیابتی در خاورمیانه بود، کنار گذاشته شده‌اند و عملیات نظامی آمریکا تقریبا به‌طور انحصاری بر بازگشایی تنگه هرمز متمرکز است.»

چشم‌انداز تنش‌های ایران و آمریکا

شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: پس از ماه‌ها جنگ و فشار اقتصادی، وضعیت ایران و آمریکا میان دو منطق متعارض قرار گرفته است؛ واشنگتن بر تشدید فشار برای کسب امتیاز تأکید دارد و تهران مذاکره تحت‌فشار را نمی‌پذیرد.

دیپلماسی ترکیه در دریای سیاه در قبال موانع عملیاتی روسیه

شورای راهبردی آنلاین-رصد: «با وجود تلاش‌های ترکیه، علائم دریافتی از مسکو چشم‌انداز احیای دوباره «ابتکار غلات دریای سیاه» را تیره کرده است. حملات روسیه و اوکراین به بنادر، پایانه‌های بارگیری و کشتی‌های دریای سیاه، صادرات مواد غذایی و عرضه جهانی غلات را مختل کرده و کشتی‌های غیرنظامی کشورهای دیگر را نیز هدف قرار داده است. ترکیه بر اساس اختیارات اعطا‌شده به این کشور در کنوانسیون مونترو در سال ۱۹۳۶، کنترل تنگه‌های ترکیه، تنها مسیر دریایی میان دریای سیاه و مدیترانه، را در دست دارد. آنکارا در بخش بزرگی از جنگ روسیه و اوکراین خود را به‌عنوان میانجی معرفی کرده است. با تشدید حملات در دریای سیاه، آنکارا در پی ایفای نقش بزرگ‌تری در این میانجی‌گری است، اما موفقیت آن به آمادگی روسیه و اوکراین برای مذاکره بستگی دارد.»

فرصت‌های هم‌سویی بریکس و سازمان همکاری شانگهای در اوراسیای بزرگ

شورای راهبردی آنلاین-رصد:‌ «نشست‌های اخیر بریکس و سازمان همکاری شانگهای نشان می‌دهد که در میان کشورهای «اکثریت جهانی»، همکاری‌ها به‌تدریج در حال شکل دادن به چارچوبی جدید برای نظم جهانی است؛ چارچوبی که در آن نمایندگان غرب حضور ندارند و تمرکز اصلی بر همکاری میان قدرت‌های نوظهور و کشورهای در حال توسعه است. اهمیت این روند صرفا در بیانیه‌های سیاسی نیست، بلکه در هم‌راستا شدن پروژه‌ها و سازوکارهای همکاری بریکس و سازمان همکاری شانگهای و شکل‌گیری ایده «اوراسیای بزرگ» آشکار می‌شود.»

فرجام تنش‌زدایی هند و چین

شورای راهبردی آنلاین-رصد:‌ «هند و چین در کمتر از ۶۰ روز، چهار گفت‌وگوی مهم دوجانبه با هدف یافتن راه‌حلی برای مسئله مرزی و در عین حال حفظ صلح در امتداد مرزها برگزار کردند. دو کشور در ماه اوت، مذاکرات دیپلماتیک و پس از آن، گفت‌وگوهایی میان نمایندگان ویژه دو کشور ترتیب دادند که در نهایت به برگزاری نخستین نشست در سطح فرماندهان در اوایل سپتامبر انجامید. سرانجام، نوبت به دیدار دوجانبه نارندرا مودی، نخست‌وزیر هند، و شی جین‌پینگ، رئیس‌جمهور چین رسید.»

Loading

أحدث المقالات

تحلیلی بر اخراج نیروهای آمریکایی از عراق و پیامدهای احتمالی آن

شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: خروج نیروهای آمریکایی از عراق، پایان حضور نظامی مستقیم واشنگتن در این کشور را رقم زده است؛ اما اهرم‌های مالی، سیاسی و امنیتی آمریکا همچنان می‌تواند بر آینده این کشور اثرگذار و مشکل‌آفرین باشد.

موفقیت‌ها و چالش‌های همکاری روسیه و آفریقا پس از اجلاس سران ۲۰۲۳

شورای راهبردی آنلاین-رصد: سرگئی لاوروف، وزیر امور خارجه روسیه در ماه ژوئیه و در آستانه سومین نشست روسیه و آفریقا که قرار است در پایان ماه اکتبر برگزار شود، به آفریقا سفر و از اتیوپی، نیجر، موزامبیک و بوروندی دیدار کرد. نخستین اجلاس روسیه و آفریقا در سال ۲۰۱۹ با حضور هر ۵۴ کشور آفریقایی برگزار شد و ۴۵ کشور در سطح سران دولت‌ها در اجلاس شرکت کردند؛ در حالی که در دومین نشست، ۴۷ کشور و ۲۷ رئیس دولت حضور داشتند. در ۲۰ ژوئیه سال جاری، حضور بیش از ۳۰ کشور آفریقایی در سومین نشست تایید شد. کارشناسان معتقدند که سومین نشست بیشتر جنبه‌ای تشریفاتی خواهد داشت، زیرا معیار سنجش موفقیت این اجلاس به‌تدریج از تعداد شرکت‌کنندگان به ارزیابی گام‌های عملی‌شده برای تعمیق همکاری‌ها تغییر یافته است.»

روسیه، آمریکا و چین: سه ضلع مثلث در عصر مناقشه

شورای راهبردی آنلاین-رصد: «مثلث راهبردی» چارچوبی شناخته‌شده برای توصیف ماهیت نظام معاصر قدرت‌های بزرگ است که روابط میان مسکو، واشنگتن و پکن آن را شکل می‌دهد. تحولات سیاسی امروز بار دیگر مثلث قدرت‌های بزرگ را به صحنه اصلی بازمی‌گرداند.

اولویت منطقی واشنگتن: پایان دادن به جنگ از طریق مذاکره
ناکامی ترامپ در تحقق اهدافش در جنگ 6 ماهه علیه ایران

شورای راهبردی آنلاین-رصد:‌ «بیش از شش ماه از آغاز جنگ علیه ایران می‌گذرد و هیچ چشم‌اندازی برای پایان آن دیده نمی‌شود. موج نخست درگیری‌ها از ۲۸ فوریه تا آتش‌بس ۸ آوریل ادامه یافت و در ۸ ژوئیه، درگیری‌ها از سر گرفته شد. از ۱۴ ژوئیه، ارتش آمریکا محاصره بنادر ایران را دوباره برقرار و حملات تقریبا روزانه را آغاز کرد؛ با این وجود، کندی تردد کشتی‌ها همچنان ادامه دارد. امروز اهداف اولیه جنگ که شامل پایان دادن به برنامه هسته‌ای ایران، نابودی صنعت موشکی و نیروی دریایی و قطع حمایت ایران از نیروهای نیابتی در خاورمیانه بود، کنار گذاشته شده‌اند و عملیات نظامی آمریکا تقریبا به‌طور انحصاری بر بازگشایی تنگه هرمز متمرکز است.»

چشم‌انداز تنش‌های ایران و آمریکا

شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: پس از ماه‌ها جنگ و فشار اقتصادی، وضعیت ایران و آمریکا میان دو منطق متعارض قرار گرفته است؛ واشنگتن بر تشدید فشار برای کسب امتیاز تأکید دارد و تهران مذاکره تحت‌فشار را نمی‌پذیرد.

دیپلماسی ترکیه در دریای سیاه در قبال موانع عملیاتی روسیه

شورای راهبردی آنلاین-رصد: «با وجود تلاش‌های ترکیه، علائم دریافتی از مسکو چشم‌انداز احیای دوباره «ابتکار غلات دریای سیاه» را تیره کرده است. حملات روسیه و اوکراین به بنادر، پایانه‌های بارگیری و کشتی‌های دریای سیاه، صادرات مواد غذایی و عرضه جهانی غلات را مختل کرده و کشتی‌های غیرنظامی کشورهای دیگر را نیز هدف قرار داده است. ترکیه بر اساس اختیارات اعطا‌شده به این کشور در کنوانسیون مونترو در سال ۱۹۳۶، کنترل تنگه‌های ترکیه، تنها مسیر دریایی میان دریای سیاه و مدیترانه، را در دست دارد. آنکارا در بخش بزرگی از جنگ روسیه و اوکراین خود را به‌عنوان میانجی معرفی کرده است. با تشدید حملات در دریای سیاه، آنکارا در پی ایفای نقش بزرگ‌تری در این میانجی‌گری است، اما موفقیت آن به آمادگی روسیه و اوکراین برای مذاکره بستگی دارد.»

فرصت‌های هم‌سویی بریکس و سازمان همکاری شانگهای در اوراسیای بزرگ

شورای راهبردی آنلاین-رصد:‌ «نشست‌های اخیر بریکس و سازمان همکاری شانگهای نشان می‌دهد که در میان کشورهای «اکثریت جهانی»، همکاری‌ها به‌تدریج در حال شکل دادن به چارچوبی جدید برای نظم جهانی است؛ چارچوبی که در آن نمایندگان غرب حضور ندارند و تمرکز اصلی بر همکاری میان قدرت‌های نوظهور و کشورهای در حال توسعه است. اهمیت این روند صرفا در بیانیه‌های سیاسی نیست، بلکه در هم‌راستا شدن پروژه‌ها و سازوکارهای همکاری بریکس و سازمان همکاری شانگهای و شکل‌گیری ایده «اوراسیای بزرگ» آشکار می‌شود.»

فرجام تنش‌زدایی هند و چین

شورای راهبردی آنلاین-رصد:‌ «هند و چین در کمتر از ۶۰ روز، چهار گفت‌وگوی مهم دوجانبه با هدف یافتن راه‌حلی برای مسئله مرزی و در عین حال حفظ صلح در امتداد مرزها برگزار کردند. دو کشور در ماه اوت، مذاکرات دیپلماتیک و پس از آن، گفت‌وگوهایی میان نمایندگان ویژه دو کشور ترتیب دادند که در نهایت به برگزاری نخستین نشست در سطح فرماندهان در اوایل سپتامبر انجامید. سرانجام، نوبت به دیدار دوجانبه نارندرا مودی، نخست‌وزیر هند، و شی جین‌پینگ، رئیس‌جمهور چین رسید.»

Loading

سازماندهی مجدد نیروی نظامی چین تحت رهبری شی جین پینگ

شورای راهبردی آنلاین-رصد: شی جین پینگ رویاهای بزرگی برای نیروی نظامی چین در سر دارد که حمله به تایوان در صدر این فهرست قرار دارد. با این حال، تداوم بلند پروازی در تلاش‌های صورت گرفته برای بازسازی ممکن است به دلیل تداوم درگیری بین مراکز ثقل سیاسی و امنیتی مانع بروز پیشرفت شود.

آمیت رنجان الوک در تحلیلی که در وب‌سایت اندیشکده موسسه امور بین‌الملل استرالیا منتشر شد، نوشت: ساختار سازمانی نیروی نظامی چین همچنان تحولات قابل توجهی را تجربه می‌کند. یکی از این تحولات قابل توجه انحلال اخیر نیروی پشتیبانی راهبردی ارتش آزادیبخش خلق (PLASSF) بود؛ نهادی که کمتر از یک دهه پیش تأسیس شد. این نیرو در آوریل 2024 منحل و با سه نیروی تازه تأسیس جایگزین شد: نیروی پشتیبانی اطلاعات (ISF)، نیروی هوافضا و نیروی فضای سایبری.

در عین حال، نیروی مشترک پشتیبانی لجستیک، به جایگاه بازوی چهارم ارتش آزادیبخش خلق (PLA) ارتقا یافت. چهار سرویس ارتش آزادیبخش شامل ارتش، نیروی دریایی، نیروی هوایی، و نیروهای موشکی است و چهار بازو شامل نیروی پشتیبانی اطلاعات، نیروی هوافضا، نیروی فضای سایبری و نیروی مشترک پشتیبانی لجستیک است.

این سازماندهی مجدد نشان دهنده یک تغییر عمیق در جهت گیری راهبردی و قابلیت‌های عملیاتی ارتش آزادی‌بخش خلق و منعکس‌کننده چگونگی مطابقت آن با جنگ مدرن با تاکید بر عملیات سایبری، قابلیت‌های فضایی و جنگ اطلاعاتی است. تأسیس «نیروی پشتیبانی اطلاعات» بر اهمیت تسلط اطلاعاتی در دکترین نظامی معاصر تاکید دارد. این اولویتی است که احتمالا تحت تأثیر درگیری‌های کنونی جهانی مانند اوکراین و غزه قرار دارد.

با این حال،  بلند پروازی در این نیروی نظامی تقریباً 97 ساله امری تازه نیست. با به قدرت رسیدن حزب کمونیست در سال 1949، ارتش سرخ به ارتش آزادیبخش خلق تبدیل شد و به سختی برای کسب امتیازات، افزایش بودجه دفاعی، نمایندگی و مشارکت در ارگان‌های تصمیم‌گیرنده کشور چانه زنی کرد. ارتش آزادیبخش که به عنوان «محافظ» حزب شناخته میشود، گاهی از نفوذ یا قدرتش برای دفاع از منافع خود و تضمین رسیدن به نتایج مطلوب استفاده کرده است. ارتش آزادیبخش در اواسط دهه 1960 به استقلال بیشتری دست یافت. تخصیص بودجه دفاعی بیشتری را خواستار شد. این بودجه به ویژه از دهه 1990 به بعد به دومین بودجه نظامی بزرگ در جهان تبدیل شد.

حزب کمونیست چین از خواسته های زیاد ارتش آزادیبخش آگاه است، و این امر به از دست دادن تدریجی قدرت آن منجر شد. این حزب به صورت دوره‌ای اقداماتی کرده است تا نیروی نظامی را در پادگان‌ها نگه دارد و «قدرت مطلق» خود را با تجدید ساختار و مدرن‌سازی مستمر اعمال کند.

مائو تسه تونگ در اواسط دهه 1960 رتبه‌ها و درجات نظامی را منحل کرد. دنگ شیائوپینگ در سال 1979 ارتش آزادیبخش را به «سستی و بی انضباطی» متهم کرد و برنامه‌ای را برای سازماندهی مجدد آن ایجاد کرد. شی جین پینگ چندین هزار افسر و سرباز را به نام مهار فساد اخراج و در بسیاری موارد دستگیر کرد. سال گذشته، وزیر دفاع چین از دید عموم ناپدید شد و چند ماه بعد دنگ جون جایگزین او شد. فرمانده نیروهای موشکی، کمیسر و معاونان آن نیز اخراج شدند. در همین حال، جو کیان‌شنگ، فرمانده نیروی پشتیبانی راهبردی ارتش آزادیبخش خلق نیز ناپدید شده و مقامات بخش هوافضا برکنار شده‌اند.

شی از زمان به قدرت رسیدن در سال 2012، سازماندهی مجدد ارتش آزادیبخش را با هدف «جنگ و پیروزی» در جنگ‌های آینده، حفاظت از منافع اصلی چین و کسب هژمونی منطقه‌ای و جهانی برای پکن آغاز کرده است. در نوزدهمین کنگره حزب کمونیست در سال 2017، شی دستور داد که ارتش آزادیبخش تا سال 2049 به یک «نیروی نظامی در کلاس جهانی» تبدیل شود. اما ساختار ارتش آزادیبخش در آن زمان برای این الزامات جدید تنظیم نشده بود و این امر به سازماندهی مجدد بیشتر منجر شد. بخشی از سازماندهی در اوایل دسامبر 2015 و زمانی آغاز شد که ارتش آزادیبخش به پنج فرماندهی میدانی سازماندهی شد. در این زمان، چهار بخش «عمومی» (کارکنان، سیاسی، لجستیک و تسلیحات) و نیروی پشتیبانی راهبردی ارتش آزادیبخش خلق تحت کنترل اداره کل کمیسیون نظامی مرکزی (CMC) قرار گرفتند.

با این حال، با توجه به برخی اقدامات، به نظر نمی‌رسد که ارتش آزادیبخش با بلند پروازی‌های شی برای تبدیل شدن به یک نیروی کاملاً تحت کنترل او مطابقت داشته باشد، زیرا فساد آشکارا ادامه دارد. چالش حرفه‌ای شدن باعث دلسردی رهبری سیاسی شده است. به عنوان مثال، سرنگونی یک بالن جاسوسی چینی در اوایل سال 2023 توسط آمریکا نشان دهنده شکست در برنامه‌ریزی و فرماندهی و کنترل بود. به همین ترتیب، حادثه کشتی تجسسی یوان وانگ 5 در بندر هامبانتوتا، جایی که اتهامات جاسوسی مطرح شد، نگرانی هند را در مورد جاه طلبی نیروی پشتیبانی راهبردی ارتش آزادیبخش خلق در اقیانوس هند افزایش داده است.

دوران ریاست شی جین پینگ بر «کمیسیون نظامی مرکزی» شاهد  بلند پروازی فزاینده برای نیروهای ارتش آزادیبخش بود که بخشی از آن به خاطر جاه‌طلبی‌های جهانی او و بخشی به دلیل ناتوانی ارتش آزادیبخش در مواجهه همزمان با واقعیت‌های نظامی جدید تحت ساختارهای سیاسی در حال تغییر بوده است. در حالی که شی به فساد گسترده در ارتش آزادیبخش از طریق یک کمپین ضد فساد حمله و قدرت خود را در حزب کمونیست چین تثبیت کرده است، این تحکیم و بازسازی در حال حاضر ناقص است. این کمپین اخیرا منصوبان خود او مانند وزیر دفاع و وزیر خارجه را نیز هدف قرار داد، که این امر آسیب‌پذیری‌های روابط غیرنظامی-نظامی را برجسته کرد. عدم اطمینان ایجاد شده در ارتش آزادیبخش سوالاتی را در مورد مدل حکومتی شی جین پینگ و اعتبار او به عنوان رهبر عالی کمیسیون نظامی مرکزی و بلند پروازی او جهت ایجاد یک ارتش در کلاس جهانی برای چین تا اواسط قرن بیست و یکم ایجاد می‌کند.

0 Comments