شورای راهبردی آنلاین – رصد: سه سال از به قدرت رسیدن طالبان میگذرد و این رژیم همچنان پابرجا مانده است. هبتالله آخندزاده، رهبر طالبان با ایجاد نهادهای موازی و اتخاذ سیاستهایی از دفتر خود در قندهار، قدرت خود را تقویت و متمرکز کرده است.
واندا فلباب براون در تحلیلی که اندیشکده بروکینگز منتشر کرد، نوشت: این رژیم بهطور فزایندهای به طرز انحصاری عمل میکند و بیشتر به طالبان پشتونهای جنوبی اهمیت میدهد. با وجود چالشهای بزرگ اقتصادی، از جمله اینکه بیش از 90 درصد مردم افغانستان با فقر دست و پنجه نرم میکنند و ناامنی غذایی افزایش یافته است، این گروه فعلاً در معرض فروپاشی اقتصادی فوری نیست.
همسایگان افغانستان، به همراه چین و روسیه، در حال افزایش تعاملات خود با رژیم طالبان هستند، اما پاکستان از اقدامات ضعیف طالبان علیه گروه تروریستی تحریک طالبان پاکستان (TTP) که پایگاههایی در شرق افغانستان دارد، ناامید شده است. علیرغم نقض شدید حقوق بشر و حقوق زنان توسط طالبان، منافع ایالات متحده در افغانستان – از جمله مبارزه با تروریسم – فعلاً به حفظ یک تعامل در سطح پایین با رژیم انجامیده است.
قدرت و ساختارهای طالبان
رهبری طالبان شامل ایدئولوگهای دگماتیک مانند هبتالله و همچنین عملگرایان نسبی است که تمایل کمتری به اجرای نسخههای افراطی شریعت دارند و علاقهمند به تعامل با غرب هستند. با این حال، عملگرایان نتوانستهاند سیاستهای امیر خود را معتدل کنند و از چالش با او عقبنشینی کردهاند.
هبتالله توسط یک نیروی حفاظتی از فرماندهان نظامی قدرتمند از هلمند و قندهار، مانند عبدالقیوم ذاکر حمایت میشود. هبتالله برای مقابله با رهبران رقیب، مانند سراجالدین حقانی و محمد یعقوب، وفاداران خود را به عنوان معاونان در وزارتخانهها و سازمانهای مختلف منصوب کرده است.
رژیم طالبان از ادغام جنگسالاران، سیاستمداران و اکثر افرادی که با جمهوری اسلامی شکستخورده افغانستان مرتبط هستند، خودداری کرده است. این رژیم چندین فرمانده طالبان غیرپشتون را از کار برکنار کرده یا تنزل درجه داده است. این رژیم برای نظارت بر بازیگران محلی و حفظ مهارت خود در حل و فصل اختلافات محلی، شوراهای مذهبی علمای محلی را ایجاد کرده است.
حقوق بشر و آزادیها
حقوق بشر، از جمله آزادی بیان، بهشدت تضعیف شده است و مخالفان و معترضان بازداشت میشوند. هبتالله در آپارتاید جنسیتی طالبان – از ممنوعیت آموزش دختران بالاتر از مقطع ابتدایی تا محدودیتهای سفر و کار زنان – حتی در مقایسه با کشورهای خودکامه آسیای مرکزی و خاورمیانه برجستهتر است. اما هبتالله نسبت به انتقادات علما و دیگر رهبران طالبان و سایر کشورها مصون است.
وضعیت اقتصادی
تحریمهای غرب، بحران نقدینگی و فروپاشی نظام اقتصادی افغانستان که به غرب وابسته بود، منجر به کاهش شدید تولید ناخالص داخلی افغانستان بین سالهای 2021 تا 2023 به میزان 20%-30% شد. اقتصاد تثبیت شده است، اما همچنان در حالت رکود باقی مانده است. حداقل 23 میلیون افغان، یعنی بیش از نیمی از جمعیت، به حمایتهای بشردوستانه نیاز دارند، حتی در شرایطی که کمکهای بینالمللی به شدت کاهش یافته است.
پذیرش منطقهای
همسایگان افغانستان در حال تطبیق با رژیم طالبان به روشهای مختلف هستند. گفتگوهای منطقهای برای احیای خط لوله گاز ترکمنستان–افغانستان–پاکستان–هند (TAPI) در حال انجام است. حتی تاجیکستان که نسبت به سایر بازیگران منطقهای در قبال رژیم طالبان دشمنی بیشتری به نمایش میگذارد، از تخریب معامله CASA-1000 اجتناب کرده است. طالبان توانسته روابط اقتصادی خود را در سطح بینالمللی متنوع کند و حتی این روابط را با کشورهایی که با هم رقابت دارند، مانند امارات و قطر، پیش ببرد.
مبارزه با تروریسم
مبارزه با تروریسم همچنان به عنوان اصلیترین نگرانی منطقه و ایالات متحده باقی مانده است. طالبان همچنان به تعریف قدیمی خود از مبارزه با تروریسم ادامه میدهد که آن جلوگیری از حملات خارج از کشور است و نه ممانعت از حضور جنگجویان خارجی و گروههای تروریستی در افغانستان.
بهترین شرایط ممکن برای ایالات متحده
در حال حاضر، ایالات متحده باید خود را با ایجاد یک تعادل در سطح پایین با طالبان سازگار کند. چنین تعادلی بهترین راه برای پیشبرد منافع مبارزه با تروریسم ایالات متحده است. اگر حملات تروریستی بینالمللی به طالبان مرتبط باشد، ایالات متحده باید با پهپادها و موشکها به آنها ضربه بزند.
0 Comments