کنراد تاکر و پیتر انجلکه در گزارشی راهبردی که در وب‌سایت اندیشکده «شورای آتلانتیک» منتشر شد، به بررسی رقابت آمریکا و چین در عرصه فناوری در جنوب جهانی پرداختند. این گزارش حاصل پروژه‌ای سه‌ساله است که در جریان آن، مصاحبه‌هایی با کارشناسان انجام گرفته، کارگاه‌هایی با هدف ارزیابی جامع رقابت دو کشور و لحاظ کردن دیدگاه‌های جنوب جهانی برگزار شده و از طریق تحقیقات میدانی، دیدگاه‌های ذی‌نفعان منطقه‌ای گردآوری شده است.

نویسندگان تاکید می‌کنند که اگر آمریکا بخواهد در رقابت با چین موفق باشد، باید تعاملش را با کشورهای جنوب جهانی بهبود بخشد. چنین تعاملی در زمره منافع حیاتی آمریکا قرار دارد؛ زیرا می‌تواند به افزایش تجارت و تبادلات با «اکثریت جهانی» و همچنین کسب دستاوردهای دیپلماتیک و ژئوپلیتیک منجر شود.

بر اساس این گزارش، موفقیت آمریکا به اجرای مجموعه‌ای از اقدامات و سرمایه‌گذاری‌ها از سوی سیاست‌گذاران و رهبران تجاری این کشور بستگی دارد؛ اقداماتی که باید با توجه به تفاوت‌های چشمگیر میان مناطق و کشورهای جنوب جهانی طراحی شوند. با این حال، موفقیت این تلاش‌ها تا حد زیادی به توانایی آمریکا در حفظ جایگاه خود به‌عنوان شریکی قابل‌اعتماد در ارائه کالاها و خدمات مرتبط با فناوری بستگی دارد. در مواردی که آمریکا از چنین اعتباری برخوردار نیست، باید از طریق تعامل پایدار و ایجاد نتایج «برد-برد» برای خود و شرکایش در جنوب جهانی، اعتماد لازم را به دست آورد.

تحقق این هدف آسان نیست و به چشم‌اندازی روشن، تعهد مستمر و اجرای هوشمندانه و انعطاف‌پذیر نیاز دارد. همچنین، آمریکا باید تغییرات میدانی و تحولات مربوط به منافع کشورهای شریک را به‌دقت درک کند. تمایل این کشورها به اتخاذ رویکردی متوازن و محتاطانه در قبال آمریکا و چین، فرصتی دیپلماتیک و تجاری برای واشنگتن فراهم می‌کند تا نشان دهد فناوری‌ها و زیرساخت‌های فناوری آن در بلندمدت چه مزایایی می‌توانند داشته باشند.

نویسندگان برای تقویت تعامل آمریکا با جنوب جهانی و حفظ موقعیت این کشور در رقابت با چین، سه هدف را برای راهبرد آینده واشنگتن پیشنهاد می‌کنند: نخست، پیشی گرفتن از چین در تجارت و سرمایه‌گذاری در عرصه فناوری در سراسر جنوب جهانی؛ دوم، هماهنگی بیشتر با شرکا، به‌ویژه کشورهای جنوب جهانی، برای رقابت موثرتر با چین؛ و سوم، بهره‌گیری از این هماهنگی برای تداوم همکاری‌های تجاری و علمی، با وجود افزایش تنش‌های ژئوپلیتیک در این حوزه‌ها.

دستیابی به این اهداف مستلزم راهبردی مبتنی بر شش رکن کلیدی است: پاسخگویی به اولویت‌های توسعه‌ای و نیازهای اقتصادی کشورهای جنوب جهانی؛ متناسب‌سازی راهکارهای فناوری با نیازهای این کشورها برای تامین منافع متقابل؛ شناسایی عوامل تقویت‌کننده تعامل و اثرگذاری؛ تقویت مشارکت در نهادهای چندجانبه برای تدوین استانداردها؛ اعتمادسازی با شرکای جنوب جهانی؛ و تجدید نظر در استفاده از ابزارهای قهری.

جنوب جهانی از تنوع جغرافیایی و ساختارهای اقتصاد سیاسی گوناگونی برخوردار است. نویسندگان این گزارش، آن را به چهار منطقه آمریکای لاتین و کارائیب، آفریقای جنوب صحرا، خاورمیانه و شمال آفریقا و آسیا-اقیانوسیه تقسیم می‌کنند. هر یک از این مناطق روابط متفاوتی با آمریکا و چین دارند؛ ازاین‌رو، توجه به تفاوت‌های منطقه‌ای در تدوین راهبردها، سیاست‌ها و برنامه‌های سرمایه‌گذاری ضروری است.

این راهبرد بر این فرض استوار است که آمریکا برای مقابله با گسترش حضور چین به تخصیص منابع بیشتر نیاز دارد و اکثر کشورهای جنوب جهانی نیز ترجیح می‌دهند در شرایط رقابت آمریکا و چین، موضعی غیرمتعهدانه اتخاذ کنند.

از این رو، نویسندگان مجموعه‌ای از توصیه‌ها را برای تقویت تعامل پایدار آمریکا با کشورهای جنوب جهانی و تحکیم جایگاه این کشور به‌عنوان شریکی قابل‌اعتماد در ارائه کالاها و خدمات مرتبط با فناوری نوآورانه مطرح می‌کنند:

• بهره‌گیری از شبکه‌های جوامع مهاجر در آمریکا برای ایجاد روابط مستحکم‌تر با بخش‌های فناوری در جنوب جهانی.
• سرمایه‌گذاری در همکاری‌های آموزشی و فنی در کشورهای جنوب جهانی برای فراهم کردن جایگزینی در برابر نفوذ فزاینده قدرت نرم چین.
• ارتقای آگاهی میدانی از تاثیر راهبردها، سرمایه‌گذاری‌ها و فناوری‌های آمریکا و چین بر کشورهای جنوب جهانی.
• شناسایی شرکای هم‌فکر برای گسترش دامنه سرمایه‌گذاری‌ها و هماهنگ‌سازی منابع در جنوب جهانی.
• نوسازی و بهینه‌سازی ظرفیت‌های برون‌مرزی دولت آمریکا برای هماهنگ‌سازی حمایت از تعاملات این کشور در عرصه فناوری در جنوب جهانی.
• بازنگری در استفاده از ابزارهای قهری برای جلوگیری از دلسرد شدن شرکای جنوب جهانی و تقویت ناخواسته جایگاه چین.