ماکسیمیلیان جی. مرادیان در تحلیلی که در وب‌سایت «موسسه پژوهشی سیاست خارجی» -آمریکا- منتشر شد، نوشت: گروه 7 به رهبری آمریکا در شمال جهانی و بریکس به رهبری چین در جنوب جهانی با جدیت برای کنترل نظم بین‌المللی مبتنی بر قوانین تلاش می‌کنند. برای درک بهتر این رقابت، درک منشاء و اهداف و مقصود هر دو گروه ضروری است.

گروه 7 در سال 1975 توسط اقتصادهای صنعتی پیشرفته برای بحث در مورد نگرانی‌های اقتصادی تأسیس شد و کاتالیزور آن بحران نفتی 1973  در اوپک بود. گروه 7 نهادی رسمی نیست. دبیرکل، قانون اساسی یا کارکنان دائمی ندارد. هر سال، یک کشور ریاستش را بر عهده می‌گیرد تا دستور کار سیاست سالانه را تنظیم و اجلاس سران گروه را سازمان‌دهی کند. پیشنهادات باید به اتفاق آراء تصویب شود. دستور کار آخرین اجلاس سران گروه هفت بر ارتقای امنیت بین‌الملل، پیشبرد همکاری شراکتی در حوزه هوش مصنوعی، ابتکارات مربوط به تغییرات اقلیمی، امنیت اقتصادی و حمایت از کشورهای در حال توسعه متمرکز بود. هدف اصلی اعلامی توسط گروه 7، ترویج صلح و امنیت جهانی و در عین حال حفظ نظم بین‌المللی آزاد و قانون محور است.

بریکس در سال 2009 آغاز به کار کرد تا نقش قدرت‌های اقتصادی نوظهور در نهادهای مالی جهانی را افزایش دهد. بریکس همانند گروه 7 عمل می‌کند. یک نهاد مبتنی بر اجماع با تصمیماتی اتخاذ شده با اتفاق آراء و یک رهبر دوره‌ای سالانه است. دستور کار اجلاس آتی بریکس که در اکتبر 2024 در روسیه برگزار می‌شود بر سه حوزه کلیدی متمرکز است: سیاست و امنیت، اقتصاد و دارایی، روابط فرهنگی و بشردوستانه. هدف کنونی بریکس تغییر شکل نظم جاری بین‌المللی است تا به کشورها اجازه دهد بدون دخالت کشورهای غربی مستقلاً عمل کنند.

ابزارهایی برای به چالش کشیدن نظم بین‌المللی

بریکس در حال راه اندازی سه ابتکار راهبردی با هدف به چالش کشیدن نظم جاری بین‌المللی است: یک چارچوب حکمرانی هوش مصنوعی، یک نظام اقتصادی مستقل، و ائتلاف‌های امنیتی منطقه‌ای.

به تشخیص بریکس هوش مصنوعی مرز بعدی در فناوری است که از  پتانسیل افزایش بهره‌وری، حفاظت از منافع ملی و امنیت داخلی، شکل دادن به گفتمان عمومی و تشدید رقابت برخوردار است. در آخرین نشست بریکس در اوت 2023، شی جین پینگ از ایجاد یک گروه مطالعاتی هوش مصنوعی با هدف «توسعه چارچوب‌ها و استانداردهای حکمرانی هوش مصنوعی با اجماعی گسترده» خبر داد.

بریکس به دنبال ایجاد یک نظام پرداختی مستقل با استفاده از ارزهای رایج کشورهای عضو با هدف دلارزدایی و کاهش تأثیر تحریم‌های غرب است. اولین گام تلاش برای تأثیرگذاری بر بازارهای بین‌المللی حیاتی خاص برای به دست آوردن اهرم اقتصادی است. یکی از نمونه‌های این راهبرد جدید، مشارکت بریکس در بازار انرژی است. هدف این سازمان ایجاد شراکت در حوزه انرژی بین اعضای گروه است. بریکس با در برگرفتن کشورهای غنی از انرژی مانند عربستان، ایران و امارات می‎‌تواند به سطحی از نفوذ در بازار جهانی انرژی دست یابد که با اوپک قابل مقایسه است. یکی دیگر از بازارهای حیاتی که بریکس می‌کوشد بر آن تأثیر بگذارد، بخش کشاورزی است که اولین هدف آن ایجاد یک نظام مستقل تجارت غلات است. اعضای بریکس 42 درصد از کل تولید سالانه غلات جهانی را در اختیار دارند. چنین ابتکاری قدرت مذاکره این سازمان را در قیمت‌گذاری غلات و مقابله با تحریم‌های آمریکا و شرکای گروه 7 افزایش می‌دهد.

چین، روسیه و ایران فعال ترین اعضای مشارکت امنیتی در بریکس بوده‌اند و بسیاری از این ائتلاف به عنوان محور سه گانه جدید یاد می‌کنند. این سه کشور از سال 2018 سالانه تمرین‌های دریایی مشترکی را با هدف تقویت امنیت منطقه‌ای، تقویت همکاری‌های چندجانبه و فرستادن این پیام به گروه هفت که بریکس علیه سلطه نظامی و سیاسی غرب مستحکم می‌شود، انجام داده‌اند.

روش‌هایی برای توقف پیشرفت بریکس

نویسنده در ادامه سه توصیه سیاسی برای مقابله با ابتکارات بریکس ارائه می‌دهد:

اولین توصیه شامل اجرای توافقات تجاری اقتصادی با هدف جلوگیری از اقداماتی است که نظم اقتصادی مستقر را تضعیف می‌کند. این کار را می‌توان با ارائه مشوق‌های مالی به اعضای بریکس برای تشویق به روابط نزدیکتر با آمریکا و گروه 7 انجام داد. برای این کار تمرکز بر آفریقای جنوبی به دلیل موضع بی‌طرفانه‌اش در قبال تصمیمات بریکس و اهمیت اقتصادی رو به رشد آفریقا توصیه می‌شود. می‌توان «قانون رشد و فرصت آفریقا» را  به یک توافق تجاری رسمی با هدف تقویت روابط با غرب گسترش داد و نیز توافقاتی مشابه با دیگر اعضای بریکس مانند هند یا مصر منعقد کرد.

دومین توصیه سیاسی تمرکز بر ایجاد یک چارچوب حاکمیت هوش مصنوعی به رهبری غرب است که در سطح جهانی پذیرفته شود. این گام باید قبل از موفقیت چین و بریکس در این مسیر برداشته شود. گام مهم بعدی اطمینان از تعامل‌پذیری قوانین در سیستم‌های پیشرفته هوش مصنوعی است.

سومین توصیه سیاسی تعمیق همکاری نظامی برای پاسخ به نگرانی‌های امنیتی منطقه‌ای است. تقویت مشارکت امنیتی گروه 7 با متحدان نظامی کلیدی چین برای تضعیف توانایی‌های عملیاتی مشترک آنها است. تمرکز راهبردی باید بر تعمیق همکاری نظامی با هند باشد. در حالی که گسترش مشارکت امنیتی با سایر اعضای بریکس مانند عربستان یا برزیل می‌تواند مفید باشد، بهبود روابط با هند از طریق مانورهای نظامی مشترک به ویژه در مقابله با نفوذ نظامی روسیه و چین موثر خواهد بود.

حفظ نظم بین‌المللی مبتنی بر قوانین

ائتلاف بریکس تحت رهبری چین و روسیه چالش بزرگی را برای نظم بین‌المللی مبتنی بر قوانین گروه 7 به رهبری آمریکا ایجاد می‌کند. بریکس با ایجاد یک نظام اقتصادی مستقل، ارتقای یک چارچوب حکمرانی هوش مصنوعی که بالقوه می‌تواند هنجارهای تثبیت شده جهانی را تضعیف کند، و ایجاد ائتلاف‌های نظامی، در صدد تغییر ساختار قدرت جهانی موجود است. برای مقابله با این تهدید، آمریکا و متحدانش باید اقدامات قاطعانه‌ای از جمله انعقاد توافقنامه‌های تجاری راهبردی، توسعه چارچوب حاکمیت هوش مصنوعی پذیرفته شده در سطح جهانی و تقویت شراکت امنیتی با اعضای کلیدی بریکس انجام دهند. قصور در انجام این کار می‌تواند به کاهش نفوذ آمریکا و تزلزل نظم بین‌المللی موجود منجر شود.