استفان مایستر در تحلیلی که در وب‌سایت «فصلنامه سیاست بین‌الملل» آلمان منتشر شد، نوشت: ولادیمیر پوتین، رئیس‌جمهور روسیه در نشست سالانه باشگاه والدای از دونالد ترامپ به‌عنوان یک «مرد بزرگ» تمجید کرد و نشان داد که او را به‌عنوان یک شخصیت کلیدی برای مذاکره درباره اوکراین با هدف پایان جنگ طبق شرایط روسیه در نظر می‌گیرد.

کرملین تایید کرد که شرایط پوتین برای مذاکره تغییری نکرده و مستلزم به رسمیت شناختن دونتسک، لوگانسک، زاپوریژژیا و خرسون به عنوان قلمرو روسیه است؛ علیرغم اینکه برخی از این مناطق تحت کنترل روسیه نیست. اشاره برخی از مشاوران ترامپ به کنترل کریمه توسط اوکراین بدون در نظر گرفتن اهمیت راهبردی آن برای عملیات نظامی روسیه باعث پیچیده شدن این موضع روسیه است.

در همین حال، ارتش روسیه در تلاش است تا قلمرویی را در شرق اوکراین به دست آورد و موقعیت خود را قبل از مراسم تحلیف ترامپ تقویت کند. پوتین حتی سراغ سربازانی از کره شمالی برای جنگ در اوکراین رفته، زیرا بسیج نیروهای روسی در داخل این کشور سخت شده است. برون سپاری جنگ به کشورهایی مانند کره‌شمالی از منظر کرملین یک حرکت هوشمندانه و گزینه‌ای برای ادامه جنگ با هزینه‌هایی محدودتر است.

تمرکز آلمان بر امور داخلی

همه این اتفاقات زمانی رخ می‌دهد که دولت آلمان در حال فروپاشی است. آلمان پس از برکناری کریستین لیندنر، وزیر دارایی و خروج دموکرات‌های آزاد از دولت با آشفتگی داخلی و انتخابات زودهنگام در 23 فوریه روبرو است. در حالی که فشار بر اوکراین برای «پایان دادن به جنگ» در حال افزایش است، آلمان، بزرگترین اقتصاد اروپا، قادر به اقدامی در این خصوص نیست، چه رسد به این که رهبری را به دست بگیرد.

هیچ توافقی برای بودجه سال 2025 آلمان صورت نگرفته است و اگر دولت ترامپ حمایت مالی از اوکراین را قطع کند، آلمان فضای مالی برای اقدام در اختیار نخواهد داشت. در بودجه فعلی، تمهیدات کافی برای کمک به اوکراین وجود ندارد و احتمالا در سال آینده هیچگونه مهمات و تجهیزات نظامی برای اوکراین سفارش داده نشود.

در حالی که احزاب پوپولیستی و راست افراطی با شعارهایی در مورد پایان جنگ، جایگاه خود را تحکیم می‌کنند، به احتمال زیاد آلمان بیشتر بر داخل کشور تمرکز خواهد کرد. نظرسنجی‌ها نشان دهنده شکاف در افکار عمومی است: در غرب آلمان  49 درصد از بازپس‌گیری قلمرو اوکراین حمایت می‌کنند، 40 درصد موافق مبادله زمین در ازای صلح هستند. در شرق آلمان، 52 درصد از صرف‌نظر کردن اوکراین از قلمرو در ازای «توافق صلح» و 38 درصد از مبارزه بیشتر حمایت می‌کنند. این نشانگر شکافی در جامعه آلمان است که مطمئنا به یک مساله مهم در مبارزات انتخاباتی تبدیل خواهد شد. می‌توان انتظار تلاش‌های گسترده روسیه را برای نشر اطلاعات نادرست با هدف تقویت این شکاف داشت.

موقعیت ضعیف برلین

درخواست صدراعظم آلمان برای پایان‌دادن به جنگ و مذاکره با روسیه ساده لوحانه است، زیرا از نظر پوتین تنها شخص برای مذاکره و پایان جنگ رئیس جمهور آمریکا است. او است که امنیت اروپا را تضمین می‌کند؛ نه صدراعظم آلمان که از زمان حمله روسیه در فوریه 2022، مایل یا قادر به رهبری اروپا نبوده است.

تلاش اخیر صدراعظم آلمان برای تعامل با روسیه و مذاکره با آن به نتیجه‌ای منجر نشده است. در عین حال فقط 46 درصد از آلمانی‌ها ایفای نقش کشورشان در روابط بین‌الملل را خواستارند.

آلمان باید برای بهبود موقعیت چانه‌زنی 3 تا 3.5 درصد از تولید ناخالص داخلی خود را در حوزه دفاع سرمایه‌گذاری کند و رهبری قوی‌تری در اتحادیه اروپا و ناتو نشان دهد. آلمان فضای کمی برای ایفای نقش در رابطه با پایان جنگ اوکراین دارد. ابتکار نخست وزیر لهستان برای مذاکره درباره دفاع اروپا، بدون دعوت از آلمان، نشان‌دهنده کاهش نقش آلمان در سیاست امنیتی منطقه‌ای است.

برای کرملین، همه چیز خوب پیش می‌رود

از دیدگاه کرملین، همه چیز در آلمان به خوبی پیش می‌رود، زیرا نشانه‌هایی از تعامل مجدد از طرف برلین دیده می‌شود. دولت بعدی آلمان احتمالاً متشکل از ائتلاف دموکرات‌‌مسیحی و سوسیال‌دموکرات‌ها است و احتمالا وزیر خارجه بعدی یک سوسیال‌دموکرات خواهد بود که مسکو به آن نظر مثبت دارد. در حال حاضر شاهد بازگشت خزنده عناصر سیاست نگاه به شرق (Ostpolitik) آلمان هستیم که اساساً به دنبال رابطه با منافع متقابل با روسیه پوتین، بر اساس این فرض است که همکاری اقتصادی در نهایت به گذار دموکراتیک در روسیه و صلح منجر خواهد شد. لابی‌های آلمانی طرفدار روسیه اخیراً با مقامات و اندیشکده‌های روسی در باکو برای بررسی همکاری ملاقات کرده‌اند.

در عین‌حال به نظر می‌رسد که ایجاد تغییری قابل توجه در سیاست آلمان در قبال روسیه و امنیت دشوار شده است زیرا این کشور با بحران اقتصادی دست و پنجه نرم می‌کند.

صدراعظم بعدی آلمان که احتمالا فردریش مرتس، رهبر حزب دموکرات مسیحی است باید بر بهبود وضعیت اقتصادی تمرکز کند. او در نهایت با همان بحران بودجه فعلی مواجه خواهد بود و باید بین افزایش بدهی یا کاهش بودجه یکی را انتخاب کند. تصمیم در مورد سیاست مربوط به هزینه‌های آلمان، تعیین‌کننده توانایی این کشور برای اقدام در سیاست اروپا و اوکراین خواهد بود.

یک نقش جدید

آلمان باید همچنان نقش خود را در اروپا و جهان بازتعریف کند. دولت فعلی گام‌های کوچکی برای بهبود موقعیت آلمان در اروپا و جهان برداشته‌است. با توجه افول نهادهای چندملیتی و تضعیف بیشتر آنها در دولت ترامپ، رهبران مستبدی مانند ولادیمیر پوتین نفوذ بیشتری کسب خواهند کرد. تمایل به اقدام و رهبری در مواقع بحران و استفاده از همه ابزارهای موجود، از جمله ابزار نظامی، برای پیشبرد منافع، سیاست‌های جهانی را شکل خواهد داد.

برای برلین، این موضوع نگران‌کننده است. اگر آلمان بخواهد به پایان جنگ اوکراین کمک کند، ممکن است به اعزام نیرو برای نظارت بر اوضاع نیاز داشته باشد، در حالی که آمریکا اوکراین را برای جلوگیری از تجاوز بیشتر روسیه مسلح می‌کند. این تلاش می‌تواند منابع مالی محدود اروپا برای امور دفاعی را تحت فشار بگذارد. تمایل آلمان و شرکای اروپایی برای تامین مالی و استقرار نیروها مولفه مهمی در بازتعریف نقش آلمان در امنیت اروپا خواهد بود. این تصمیم اکنون بر عهده دولت بعدی آلمان است.