فواد شهبازوف در یادداشتی که در وب سایت اندیشکده «استیمسون» منتشر شد، نوشت: رزمایش سالانه «ستاره درخشان» فرماندهی مرکزی آمریکا در تاریخ ۳۱ اوت، با مشارکت نیروهای مسلح عربستان در مصر آغاز شد.

این رزمایش دوسالانه بر تقویت قابلیت عملیات مشترک و آمادگی در حوزه‌های زمینی، هوایی و دریایی متمرکز و شامل آموزش فرماندهی، مانورهای میدانی با یگان‌های مکانیزه و زرهی، سناریوهای جنگ نامنظم و مبارزه با تروریسم، مأموریت‌های شناسایی و تمرینات آتش واقعی بود.

این رزمایش‌ها در فضای بی‌ثباتی فزاینده منطقه‌ و پیش از امضای آتش‌بس شکننده در غزه برگزار شد.

نگرانی درباره قابل اتکا بودن تضمین‌های امنیتی آمریکا، زمینه را برای تنش‌زدایی راهبردی بین قاهره و ریاض فراهم کرد و این امر بعد از تلاش اسرائیل برای ترور مذاکره‌کنندگان حماس در قطر شکل گرفت. پس از حمله به دوحه، عربستان پیمان دفاعی جدیدی نیز با پاکستان امضا کرد که تضمین‌کننده پشتیبانی نظامی مستقیم اسلام‌آباد در صورت تجاوز خارجی به این کشور است.

عربستان روابطش با مصر را که در دوره کوتاه حکومت اخوان‌المسلمین تیره شده بود، بهبود بخشیده است. از سال ۲۰۱۳، زمانی که ارتش مصر دولت اخوان را برکنار کرد و ژنرال عبدالفتاح سیسی به ریاست‌جمهوری رسید، عربستان از مصر در عرصه اقتصادی و دیپلماتیک حمایت کرده است.

تعمیق روابط دفاعی عربستان با مصر می‌تواند به یک محور ژئوپلیتیک جدید تبدیل شود که نشان‌دهنده یک ضرورت گسترده‌ برای هر دو کشور در راستای تأمین منافع منطقه‌ای است. مصر، به عنوان یکی از معدود کشورهای عربی با ارتشی بزرگ و مجهز، پیشنهاد ایجاد یک نیروی شبه ناتو در خاورمیانه را داده است. با این حال، این ایده، که احیای پیشنهاد سال ۲۰۱۵ برای ایجاد یک نیروی مشترک مستقر در قاهره است، در اجلاس اخیر اتحادیه عرب با استقبالی سرد مواجه شد. مصر امیدوار است شراکت امنیتی غیررسمی بین آمریکا و کشورهای ثروتمند عرب را تقویت کند؛ شراکتی که مانع از هدف گرفتن حماس در قطر توسط اسرائیل نشد. پس از این حمله، دولت ترامپ قول داد که به قطر در برابر هرگونه حمله در آینده کمک کند؛ اما این تعهد هنوز محک نخورده است.

بنا بر گزارشات، عربستان هم در پی دستیابی به توافقی مشابه با واشنگتن است، اما این امر ممکن است منوط به عادی‌سازی روابطش با اسرائیل باشد، اقدامی که ریاض بدون پیشرفت به سوی تشکیل یک کشور فلسطینی تمایلی به انجام آن ندارد.

تمایل کشورهای حاشیه خلیج(فارس) به متنوع‌سازی شراکت‌های امنیتی، در عین حال نشان‌دهنده نگرانی‌هایی درباره تهدیدات در دریای سرخ در پرتو تشدید حملات هوایی و موشکی اسرائیل به یمن و حملات تلافی‌جویانه حوثی‌ها به بنادر و مناطق شهری اسرائیل است. همکاری دریایی و رزمایش‌های نظامی به عنوان بازدارنده‌ای در برابر تجاوز حوثی‌ها در دریای سرخ است. حدود ۱۲ درصد از تجارت جهانی و ۳۰ درصد از ترافیک کانتینری جهانی از طریق دریای سرخ انجام می‌شود. این دریا کانال سوئز را از طریق تنگه باب‌المندب به خلیج عدن متصل می‌کند.

مصر که اقتصادش به درآمدهای ترانزیت کانال وابسته است و عربستان که نفت را از طریق دریای سرخ صادر می‌کند، از حملات حوثی‌ها به کشتی‌های تجاری در حمایت از فلسطینیان غزه متأثر شده‌اند. این حملات با منصرف کردن عبور کشتی‌های تجاری از کانال سوئز، تأثیری منفی بر اقتصاد مصر داشته، نارضایتی داخلی را دامن زده و در عین حال تلاش‌ها برای مقابله با منبع تهدید را تشدید کرده است. حتی اگر آتش‌بس غزه پابرجا بماند، خصومت بین اسرائیل و حوثی‌ها احتمالاً ادامه خواهد یافت و بر فعالیت‌های تجاری در دریای سرخ تأثیر خواهد گذاشت.

عربستان دارای خطوط ساحلی طولانی‌ در دریای سرخ است که علاوه بر پایگاه‌های نفتی، میزبان پروژه‌های عظیمی است که در چارچوب برنامه جاه‌طلبانه چشم‌انداز ۲۰۳۰ ریاض در دست اجرا هستند. موفقیت این برنامه به شدت به ثبات در حوضه دریای سرخ وابسته است.  این امر تقویت اتحاد نظامی عربستان و مصر را بیشتر توجیه می‌کند.

عربستان و مصر، هر دو شراکت خود با ترکیه را تقویت کرده‌اند. مصر اندکی پس از رزمایش با ریاض، در ۲۲ سپتامبر، برای اولین بار در ۱۳ سال گذشته، یک رزمایش دریایی مشترک با ترکیه در دریای مدیترانه برگزار کرد که به تعمیق تنش‌زدایی دیپلماتیک در میان تهدیدات فزاینده انجامید. عربستان نیز رزمایش‌های دریایی مشترک با چین برگزار کرده‌ است.

مصر که پرجمعیت‌ترین کشور عربی است، همواره برای عربستان اهمیتی ویژه‌ داشته است. مصر علاوه بر تأمین عمق راهبردی عربستان در امتداد دریای سرخ، یک پل زمینی حیاتی به شمال آفریقا برای این کشور فراهم می‌کند.

شراکت با ریاض برای قاهره، حمایت مالی و شراکت‌ در حوزه انرژی و همچنین جایگاهی را در معماری امنیتی خلیج(فارس) به ارمغان می‌آورد. بنابراین، به احتمال زیاد ریاض و قاهره شراکت دوجانبه خود را در حوزه دفاعی برای مهار سرریز جنگ غزه، از جمله انتقال احتمالی فلسطینی‌ها، تقویت خواهند کرد.